Hayvancılık Ekonomisi Ünite 4 Özet

Ünite 4 Özet Hayvansal Ürünlerde Arz-Talep ve Fiyat Mekanizması

Arz, arz esnekliği ve arzdaki değişme kavramlarını tanımlamak

Arz üreticilerin ellerinde bulundurdukları iktisadi mal ve hizmetleri belirli bir piyasada, belirli bir zamanda, belirli bir fiyata satmaya hazır ve razı olmaları anlamına gelmektedir. Bir malın fiyatı ile arz miktarı arasında aynı yönlü (pozitif) bir ilişki mevcuttur. Malın fiyatı yükseldikçe, üreticilerin piyasaya arz ettikleri ürün miktarı artmakta, fiyat düşüşleri karşısında ise arz miktarı azalmaktadır. Arz eğrisi işletmelerin değişik fiyat seviyelerinde satışa sunacağı mal miktarını gösteren eğri olarak tanımlanır. Bu eğri oluşturulan arz çizelgesi yardımıyla çizilir. Arz değişmesi olarak adlandırılan durum malın kendi fiyatı dışındaki faktörlerin etkisiyle arz eğrisinin tümüyle sağa veya sola kaymasıdır. Bir malın fiyatındaki değişimler karşısında arzın duyarlılığını ortaya koyan kavrama ise arz esnekliği denir.

Hayvansal ürünlerde arzın özellikleri ve arzı etkileyen faktörleri açıklamak

Üretimi artırmanın maliyetler üzerindeki etki derecesi, üretim tekniğinin sunumda ayarlamalar yapmaya elverişli olup olmaması, iktisadi malın beklemeye elverişli olup olmaması gibi faktörler bir malın arz esnekliği üzerinde etkili bulunmaktadır. Hayvansal ürünler için arz esnekliği kısa dönem için genellikle 1’in altında değer almakta olup düşük esnektir. Üretilen çoğu mal ve hizmette olduğu gibi, hayvansal üretimde de (canlı hayvan, dana eti, koyun eti, piliç eti, inek sütü, yumurta, balık vb.) malların dönemsel arz miktarının yoğunluğu ve sürekliliği genellikle o malın üretim özellikleri ve koşullarına bağlı bulunmaktadır. Canlı hayvan ve hayvansal ürünlerde özellikle yetiştiricilik özellikleri, işletme ölçekleri, ürün maliyet yapıları, üretim periyodu ve teknolojisi, piyasa koşulları, desteklemeler vb. unsurların arz ve arz esnekliği üzerinde farklı düzeyde etkileri mevcuttur.

Talep, talep esnekliği ve talepteki değişme kavramlarını tanımlamak

Talep tüketicilerin iktisadi malları, belirli bir piyasadan, belirli bir fiyata belirli bir anda satın almaya hazır ve razı olması anlamına gelmektedir. Bir malın fiyatı ile talep miktarı arasında ters yönlü (negatif) bir ilişki bulunmaktadır. Genel bir kural olarak, bir malın fiyatı düştükçe o mala olan talep artmakta, bunun aksine malın fiyatı yükseldikçe o mala olan talep azalmaktadır. Talep eğrisi tüketicilerin değişik fiyat seviyeleri karşısında talepte bulunacağı mal miktarını gösteren eğri olarak tanımlanır. Bu eğri oluşturulan talep çizelgesi yardımıyla çizilir. Talep kayması veya değişmesi olarak adlandırılan durum ise malın kendi fiyatı dışındaki faktörlerin etkisiyle talep eğrisinin tümüyle sağa veya sola kaymasıdır. Bir malın fiyatındaki değişimler karşısında talebin duyarlılığını ortaya koyan kavrama ise talep esnekliği adı verilir.

Hayvansal ürünlerde talebin özellikleri ve talebi etkileyen faktörleri açıklamak

Bir malın talep esnekliğini etkileyen başlıca faktörler arasında; malın tüketici bütçesi içindeki yeri ve önemi, malın zorunlu mal veya lüks mal olup olmaması, ikame olanaklarının bulunup bulunmaması, tüketim alışkanlıklarındaki değişiklikler ve zaman unsuru yer almaktadır. Türkiye’de süt ve yumurta gibi hayvansal ürünler için talebin fiyat esnekliği genellikle birim esneklikten düşüktür. Dana eti, kuzu eti gibi ürünlerde ise 1’den büyük olup esnek bir talep özelliği göstermektedir. Talebin gelir esnekliği üzerinde ise tüketicilerin gelir seviyesi ve talep edilen malın zorunlu veya lüks mal olmasının önemli etkisi bulunmaktadır. Çok düşük gelir seviyesinde, bütün malların gelir esnekliği yüksektir. Yüksek gelir seviyelerinde ise esneklik değeri temel mallar için düşük, lüks mallar için ise yüksek olmaktadır. Bazı hayvansal ürünlerde artan gelir düzeyi ile birlikte tüketicilerin yaptıkları harcamalarda miktardan ziyade kalite ön plana çıkabilmektedir. Örneğin; geliri artan bir tüketici daha fazla kıyma tüketmek yerine, bonfile, pirzola gibi daha değerli ve kaliteli et ürünlerini tüketmeyi tercih edebilmektedir

Hayvansal ürünlerde arz-talep etkileşimi ve fiyat mekanizmasını açıklamak

Piyasa ekonomilerinde arz ve talep arasındaki denge, fiyat mekanizması ile sağlanmaktadır. Arz, talep ve fiyat arasındaki etkileşim sonucunda, arz ve talep eğrilerinin kesiştiği yani arz ve talep miktarlarının eşitlendiği belirli bir noktada piyasa dengeye ulaşmaktadır. Denge noktasında oluşan fiyata da denge fiyatı adı verilmektedir. Tam rekabet piyasasındaki alıcılardan ve satıcılardan her biri piyasada oluşan fiyatı veri olarak kabul etmek ve kendi davranışlarını ona göre ayarlamak zorundadır. Türkiye’de hayvansal ürünlerde çoğunlukla tüketici açısından birkaç satıcı ve çok sayıda alıcının yer aldığı oligopol bir piyasa, üretici ve yetiştiriciler açısından ise çok sayıda satıcı ve birkaç alıcıdan oluşan oligopson bir piyasa söz konusudur.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s