Hukuk Devleti ve Hak Kavramı Nedir?

Genel Vergi Hukuku: Hukuk Devleti ve Hak Kavramı Nedir?

Hukuk devleti en genel anlamıyla, “hukuka bağlı devlet” olarak ifade edilebilir. Ancak hemen belirtmek gerekir ki “kanun devleti” hukuk devleti demek değildir. Bir ülkede kanunların varlığı o devleti hukuk devleti haline getirmeye yetmez, kanunların hak ve özgürlükleri içerdiği ve tüm organlar tarafından uygulandığı sürece o devlet hukuk devleti ile bağdaşır. Hukuk devletinin tarihi kökenleri devletin gücünün kişilerin temel hak ve özgürlükler lehine sınırlandırıldığı dönemlere kadar gitmektedir. Hukuk devletinde devletin kudreti anayasal çerçevede insan şahsiyeti, haysiyeti ve temel hakları ile sınırlandırmış ve bu kudretin amacı, kullanılış şekilleri belli edilmiştir. Hukuk devleti ilkesi, birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de anayasa hukuku üzerine kurulmuş ve bununla birlikte İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi (İHAS)’nin taraflarından biri olarak kişilere tanınan haklar açısından bir yükümlülük doğurmuştur. Hukuk devletinde bir tarafta devletin yetkilerinin, diğer tarafta kişilerin haklarının olduğu bir denge söz konusudur. Bu nedenle hak kavramının ve güçsüzlerin korunması anlayışının temelinde hukuk devleti yatmaktadır. Genel olarak hak, hukuk düzeninin kişilere tanıdığı yetkiyi ifade eder. Hukuk düzeni kişiyi hak sahibi yaparken aynı zamanda o kişiye hukuk düzeninin tanıdığı korumadan yararlanma yetkisi de verir. Bu sebeple hak sahibi hukuk düzeninin tanıdığı yetkilerin gerçekleştirilmesini isteme, talep etme yetkisine sahiptir. Hakkın bir diğer tanımı, objektif ya da pozitif hukukta kişilere tanınan, bir şeyi yapmak veya başkalarından belirli bir şekilde davranmayı veya bir şeyi yapmayı isteme yetkisi olduğu yönündedir. Hak sahibi olmak, o hakka sahip olmayanların kullanamayacakları birtakım yetkileri kullanabilmek anlamına gelir ancak bir hakkın hukuk düzeni tarafından sadece tanınması bazen yetersiz kalabilir. Bunun yanında hakkın güvenceye bağlanması da gerekir. Bu güvencenin bir yönü, hak sahibinin, hakkından, hukuk düzeni içinde yararlanabilmesinin sağlanmasıdır. Güvencenin öteki yönü ise hakkın şu ya da bu nedenle hak sahibinin isteği dışında, hukuka aykırı biçimde elinden çıkması halinde yerine konulmasıdır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s