Selçuklular: Siyasetname

Büyük Selçuklu Veziri Nizamülmülk tarafından kaleme alınmıştır. “Siyer-ül mülûk” adı ile de bilinen, Farsça yazılmış olan bu eser, devlet yönetimiyle ilgili olan eserlerin en meşhurlarından biridir. Nizamülmülk, bu eserinde, Türk – İslam Devletlerinin idari, mali, siyasî, askerî, sosyal ve kültürel yönlerini ortaya koymuştur. Siyasetname’de hükümdarlara ve diğer devlet idarecilerine örnekler ve öğütlerle rehberlik yapmakta, adil devlet yönetimine dair bilgiler verilmektedir; eser, bu yönü ile bugün bile siyasetçilere ışık tutar niteliktedir. Siyasetname, birçok yabancı dile çevrilmiştir.

Nizamülmülk’e göre sultanlar, bilginlerle görüşmeyi ihmal etmemeli ve onların fikirlerinden istifade etmelidirler. Devleti yıkmaya çalışanlar, haram işleri açıkça yapanlar, düşmanla iş birliği yaparak ihanet edenler, kesinlikle bağışlanmamalıdır. Siyasetname’de devlet adamlarının, adil, bilgili, akıllı, işleri ehline veren, sorumluluk ve tevazu sahibi, yönetilenlerle etkileşimi koparmayan, uyanık, dikkatli, cömert, zulme yer vermeyen, aceleci olmayan, düşünerek karar veren ve kontrolü elden bırakmayan kişiler olmaları öğütlenmiş; bilhassa, adalet kavramına vurgu yapılmıştır.

Nizamülmülk, Siyasetnamesi’nde şöyle buyurmuştur: “Amirlerin ve padişahların, Allah’ın rızasının nerede ve hangi işte olduğunu çok iyi bilmeleri, Allah rızasını gözetmeleri lazımdır. Allah, padişahın ve amirlerin, halka yaptığı hizmet ve ihsanlardan razı olur. İhsan olarak da, insanlar arasında adaletin gözetilmesi kâfidir. Bu sayede halk, padişah için hayır dua ederse o memleket payidar olur; padişahın, kudret ve kuvveti artar. Mülk (devlet), zulüm ile payidar olmaz.” Nizamülmülk, 1092 yılının Ramazan ayında, iftar yaptıktan az sonra, Batıni liderlerinden Hasan Sabbah’a bağlı Haşhaşi bir asi terörist tarafından şehid edilmiştir. Nizamülmülk’e göre; “Bir hükümdarın halkına vereceği en büyük ihsan, adalettir. Halk, adaletle yönetimden memnun olursa o memleket yaşar ve her gün kudret ve güç kazanır. Memleket, zulüm ile yaşayamaz.”

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s