Farmakoloji ve Toksikoloji: İlaca Direnç

Bazı ilaçlar uzun süreyle kullanıldıklarında başlangıçta alınan cevap giderek zayıflar; aynı şiddette cevap alabilmek için ilaç dozunun giderek artırılması gerekir. Olay, vücudun ilaca direnci olarak bilinir; örneğin narkotik ağrı kesicilerin aralıksız olarak uzun süreyle kullanılmaları sırasında verilecek ilaç miktarı giderek artırılmalıdır.

Direnç çeşidi: Yapı yönünden birbirine benzeyen, aynı ya da benzer mekanizmalarla etkiyen ilaçlardan birisine dirençli olan kimse genellikle diğerine de direnç gösterir; bu durum çapraz direnç diye bilinir. Çok seyrek olarak bir hasta önceden almadığı bir ilaca karşı da direnç gösterebilir; kalıtımla ilgili olan bu durum bireysel direnç olarak bilinir. Bazı hayvan türleri (tavşan gibi) bazı ilaçlara (atropin gibi) oldukça dayanıklıdır; bu duruma türe has direnç adı verilir.

Direncin şiddeti: Kazanılmış direncin ortaya çıkma hızı ve derecesi ilaç çeşidine göre değişir. Bazı kişilerde orta şiddette (bunlar normal dozun 10 katına kadar dayanır), kimilerinde şiddetli (bunlar normal dozun yüzlerce katına dayanabilir) olarak ortaya çıkar. İnsanlarda morfin normal olarak 10-15 mg kullanılır; fiziki bağımlılık gelişenlerde bu miktar 100-500 katına kadar çıkabilir.

Bir Cevap Yazın