İdrar Söktürücüler

Temel Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji

İdrar söktürücüler, kimyasal yapıları ve etkilerine göre sınıflandırılırlar; karbonik anhidrazı engelleyenler, tiazidler, kıvrım işeticiler, potasyum tutanlar, ozmotik işeticiler, metilli ksantinler diye ayrılabilirler

İlaç örnekleri: Asetazolamid (karbonik anhidraz engelleyici); klorotiazid, hidroklorotiazid, bendrofluazit (tiazid grubu işeticiler); furosemid (kıvrım işetici), etakrinik asit (kıvrım işetici); triamteren ve amilorid (potasyum tutan işeticiler); mannitol (ozmotik işetici); kafein, teofilin, teobromin (metilli ksantinler) başlıcalarıdır.

Etkileri: Diüretiklerin çoğu etkisini sodyum atılımını artırarak gösterir. Böylece hücre dışı sıvı hacmi azalır. Metilli ksantinlerden kafein, teofilin, aminofilin diüretik etkilerini böbrek kan akışını ve glomerüler filtrasyon oranını artırarak gösterirler.

Kullanılmaları: Veteriner hekimlikte başlıca kalp yetersizlikleri, karaciğer rahatsızlıkları, beyin ödemi, hipoproteinemi (kanda protein seviyesinin normalin altına inmesi), yangı, travma gibi olgularda ödemi azaltmak için kullanılır. İşeticiler hipertansiyonu da düşürürler. Bu nedenle, atlarda efora bağlı burun kanamasının tedavisine yardım etmek için de kullanılır. Furosemid gibi kıvrım işeticiler kalp yetersizliklerinin bütün tiplerinde ilk olarak düşünülür. Glikozidlerle kombine halde kullanılabilir. Ancak, uzun süreli tedavi, hipokalemiye neden olabilir. Hipokalemiyi önlemek için potasyum tutucu diüretiklerle birlikte kullanılabilir ya da potasyum takviyesi yapılabilir. Diüretiklerin yararlı olduğu diğer bir alan dolaşım yetmezliğinde (şok) aşırı kanamaya sekonder olarak eşlik eden anüri, diğer bir ifadeyle böbrek yetmezliği tablosunun düzeltilmesidir. Diüretikler kullanılarak idrar akışı sağlanır. Bu amaçla daha çok ozmotik veya kıvrım işeticileri kullanılır. Furosemid damar içi, kas içi ve ağızdan kullanılır. Furosemid balıkların assitesi veya genel ödemi için de kullanılabilir. Metilli ksantinler diüretik olarak çok seyrek kullanılırlar. Fakat, aminofilin veya teofilin bronkodilatör olarak kullanıldıklarında idrar çıkışını artırırlar. Ozmotik diüretikler (Örğ mannitol), kedi ve köpeklerde akut böbrek yetmezliğinde furosemid tedavisine yardımcı olarak, zehirlenmelerde böbrekler yoluyla zehirin atılımını hızlandırmak ve glokom tedavisi için kullanılır. Ayrıca, büyük ve küçük hayvanlarda beyin ödemini azaltmak için (beyin-omurilik basıncını düşürmek için) furosemid uygulamasına ek olarak ya da beyin ödeminde gözlenen hipovolemik şoku önlemek için kullanılır. Amonyum klorür (NH4Cl) gibi asidifiye tuzlar ürolitlerin (böbrek taşı) şekillenmesini önlemek ve çözmek için kullanılır.

Bir Cevap Yazın