Orta Çağ’da Hukukî Düzenlemeler

Moğol İmparatorluğu’nun hukuk ve askerlik işlerini düzenleyen kanunlar “Cengiz Han Yasası” olarak meşhurdur. Aslında bu yasanın tamamı bizzat Cengiz Han tarafından konulmuş olmayıp onun emriyle Uygur âlimlerinden biri tarafından yazılmış hukuki esaslarının çoğunu Türk kavimlerinin ananevi hukuki esaslarının oluşturduğu bir yasadır. Bu esaslara bazı Moğol görüşlerinin ve Cengiz’in şahsi görüşü olan kaidelerin de ilave edilmiş olduğu şüphesizdir. Cengiz Yasası bize bütün hâlinde vasıl olmamıştır fakat çeşitli kaynaklarda Cengiz Yasası’nın çeşitli maddelerinde işaretler vardır. Otuz üç defter hâlinde düzenlendiği varsayılan bu yasalar, İslamiyet’i kabul eden Moğol hanedanları tarafından da uygulanmıştır. Cengiz, yasasına çok büyük bir önem vermiştir. Kurduğu imparatorluğun yaşamasını bu … Okumaya devam et Orta Çağ’da Hukukî Düzenlemeler

Tahakkuktan Vazgeçme

Tahakkuktan Vazgeçme Tahakkuktan vazgeçme, Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 115. maddesinde düzenlenen bir kurumdur. Tahakkuktan vazgeçme, ikmalen, re’sen veya idarece tarh edilen vergi ve bunlara ilişkin cezaların toplam miktarı 2015 yılı için T23’ yi aşmaması ve tahakkukları için yapılacak giderlerin bu miktardan fazla olacağının tespiti hâlinde, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde tahakkuklarından vazgeçilmesidir. Tahakkuktan vazgeçmenin terkinden farkı şudur; tahakkuktan vazgeçmede, henüz ne tahakkuk eden, ne de tahsil edilen bir vergi söz konusudur. Terkinde ise tahakkuk etmiş veya tahsil edilmiş bir vergi vardır. Okumaya devam et Tahakkuktan Vazgeçme

Vergi Denetimi Sırasındaki Haklar

Genel Vergi Hukuku: Vergi Denetimi Sırasındaki Haklar Vergi denetimi, mükelleflerin vergiye ilişkin ödevlerini eksiksiz ve zamanında yerine getirip getirmediğinin tespiti amacıyla yapılmaktadır. Vergi denetimleri sırasında idarenin geniş yetkileri yanında, mükelleflere de birtakım hakların tanınmasıyla karşılıklı dengelerin oluşturulması amaçlanmıştır. Bu nedenle mükelleflere vergi denetimleri sırasında bazı özel haklar tanınmıştır. Bu haklar maddeler halinde şu şekilde sıralanabilir: • Vergi inceleme elemanından kimlik gösterilmesini isteme hakkı, • Vergi incelemesinin konusunun bildirilmesini isteme hakkı, • Vergi incelemesine başlanıldığını gösteren tutanağın bir örneğini isteme hakkı, • İncelemenin kendi işyerinde yapılmasını isteme hakkı, • Resmi çalışma saatleri dışında vergi incelemesi yapılmamasını isteme hakkı, • Defter ve … Okumaya devam et Vergi Denetimi Sırasındaki Haklar

Genel Vergi Hukuku: Tahsil Sırasındaki Haklar

Genel Vergi Hukuku: Tahsil Sırasındaki Haklar Tahsil işlemi sırasında da mükelleflerin yararlanabilecekleri bazı haklar vardır. Mükellefler vergi kanunlarına uygun hesaplanmış vergiden fazlasını ödememe, mahsup, tecil, terkin ve cezalarda indirimden yararlanma hakları tanınmıştır. Olması gereken vergi miktarından fazlasını ödememe hakkı: Vergi mükellefleri kişisel koşullarını ve gelirlerini dikkate alarak, vergi kanunlarına göre belirlenen vergiden daha fazlasını ödememe hakkına sahiptirler. Mükellefler vergi kanunlarına göre hesaplanan vergi miktarını ödemelidirler, ne daha fazlasını, ne de daha azını. Bu nedenle eğer herhangi bir sebepten dolayı mükellefler fazla veya yersiz vergi ödemişlerse, bu vergileri diğer kamu borçlarından mahsup veya takas edilmesini isteyebilirler. Eğer mükelleflerin mahsup veya takas … Okumaya devam et Genel Vergi Hukuku: Tahsil Sırasındaki Haklar

Tasfiye Memurlarının Sorumluluğu

Genel Vergi Hukuku: Tasfiye Memurlarının Sorumluluğu Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 17’nci maddesinin 7’nci fıkrası gereği tasfiye memurları, kurumun tahakkuk etmiş vergileri için uygun bir karşılık ayırmadan alacaklılara ödeme ve ortaklara paylaştırma yapamazlar. Aksi takdirde bu vergilerin asıl ve zamları ile vergi cezalarından şahsen ve müteselsilen sorumlu olurlar. Bu maddeye göre tasfiye hâlindeki bir şirket için atanmış tasfiye memuru şirketin vergi sorumlusu olmaktadır. Eğer bu sorumluluk yerine getirilmezse tasfiye memuru şirket borçları yanında cezaları için de sorumlu olacaktır. Tasfiye memuru asıl vergi yükümlüsü olan şirketin vergi borç ve cezalarını kendi mal varlığından ödemek zorunda kalırsa vergi aslını, alacaklarını tamamen veya kısmen tahsil … Okumaya devam et Tasfiye Memurlarının Sorumluluğu

Yorum Yöntemlerinin Değerlendirilmesi

Genel Vergi Hukuku: Yorum Yöntemlerinin Değerlendirilmesi Hukuk metodolojisinde genel yaklaşım, hukuk kurallarının anlamlandırılmasına kuralda yer alan kelimelerle başlanması, kelimelerle ilgili tereddütler varsa veya anlamlı bir sonuca ulaşılamıyorsa diğer yorum yöntemlerine başvurulması yönündedir. Yorum yöntemleri arasında bir öncelik sonralık ilişkisinin bulunup bulunmadığı, böyle bir ilişki varsa sıralamanın nasıl yapılacağı hususlarında görüş birliği yoktur. Bu tartışmaların ayrıntılarına girmeksizin belirtilmesi gerekir ki anlama faaliyeti olarak tanımlanan yorumda, yorum yöntemleri arasında bir öncelik ve değer sıralaması yapılamaz. Tüm yorum yöntemleri, kuralın anlamını belirlemede kullanılan araçlardır ve birbirlerini tamamlarlar. İlke olarak, kuralın doğru anlamına ulaşıldığından söz edilebilmesi, saptanan anlamın tüm yorum yöntemleriyle veya bu yöntemlerin … Okumaya devam et Yorum Yöntemlerinin Değerlendirilmesi

Genel Vergi Hukuku: Yorum Yöntemleri

Genel Vergi Hukuku: Yorum Yöntemleri Yorum yöntemi, bir hukuk kuralının anlamının saptanması sürecinde izlenebilecek yöntemlerdir. Tam bir görüş birliği olmamakla birlikte yorum yöntemleri deyimsel, tarihi, sistematik ve amaçsal yorum olmak üzere dört ana başlık altında incelenmektedir. Deyimsel (Lafzî) Yorum Yöntemi Hareket noktasını kuralda yer alan kelimelerin oluşturduğu deyimsel yorum yöntemi, kuralın gerçek iradesinin kuraldaki kelimelere yansıdığı temel varsayımına dayanır. Bu yönteme göre kuralın anlamı, kural metninde yer alan kelimelere, bu kelimelerin cümle içindeki yerlerine, kısaca dilbilim kurallarına göre belirlenir. Tüm hukuk kurallarında yorum faaliyetine, doğası gereği kural metninde yer alan kelimelerden başlanırsa da deyimsel yorumu diğer yöntemlerden ayıran özellik, kuralın … Okumaya devam et Genel Vergi Hukuku: Yorum Yöntemleri

Vergi Hukukunun Hukuk Sistemi İçindeki Yeri

Vergi Hukukunun Hukuk Sistemi İçindeki Yeri Hukuk kurallarının mantıkî bir tutarlık taşıyan bir bütün oluşturmaları gerekir. Ancak, anlatım-araştırma kolaylıkları amacıyla hukukun özel hukuk ve kamu hukuku olmak üzere iki büyük gruba ayrılması Roma Hukuku’ndan bu yana süregelen bir gelenektir. Buna göre, kişilerin kendi aralarındaki ilişkileri düzenleyen kuralların özel hukuku; kişilerin devletle olan ilişkilerini düzenleyen kuralların ise, kamu hukukunu oluşturduğu kabul edilmektedir. Bu ayırım, genellikle, bu iki tür ilişkideki nitelik farkına dayandırılmaktadır. Özel kişiler arasındaki ilişkiler, esas olarak, hukuki eşitlik ve irade serbestîsi esasına göre düzenlenirken, kişilerle devlet arasındaki ilişkilerin ise, devletin üstünlüğü ilkesine göre belirlendiği kabul edilmektedir. Vergi hukuku kuralları … Okumaya devam et Vergi Hukukunun Hukuk Sistemi İçindeki Yeri