Biyoloji Canlıların Ortak Özellikleri Özeti
Canlıları inceleyen bilim dalı biyolojidir. Biyoloji, Yunanca “hayat” anlamına gelen bios ile “bilim=inceleme” anlamına gelen logos kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Varlıkları canlı olarak niteleyebilmek için; hücresel yapı, beslenme, solunum, boşaltım, hareket, uyarılara tepki, metabolizma, homeostazi, uyum, organizasyon, üreme, büyüme, gelişme gibi özelliklere sahip olup olmadığına bakılır. Bu özelliklere sahip olan varlıklar canlı, varlıkların canlı olma durumu ise canlılık olarak tanımlanır.
Canlıların ortak özelliklerinden bazıları şunlardır: Hücresel Yapı • Organizmaların yapısal ve işlevsel birimi hücredir.
• Hücreler yapısal olarak prokaryot ve ökaryot olmak üzere iki çeşittir. ,
• Çekirdeği ve zarlı organelleri bulunmayan hücrelere prokaryot hücre denir.
• Çekirdeğe ve zarlı organellere sahip olan hücrelere ökaryot hücre denir.
• Canlıların bazıları tek hücreli bazıları ise çok hücrelidir.
Beslenme
• Canlılar, madde ve enerji ihtiyaçlarını karşılamak için beslenmek zorundadır.
• İhtiyaç duyduğu besinleri kendi üretebilen canlılara üretici (ototrof) denir. Örneğin bitkiler besinlerini kendileri sentezlerler.
• Besinlerini dış ortamdan hazır olarak alan canlılara da tüketici (heterotrof) denir. Örneğin mantarlar ve hayvanlar heterotrof beslenirler.
Solunum
• Canlılar, yaşamsal faaliyetlerini devam ettirebilmek için enerjiye ihtiyaç duyar.
• Bu enerji ATP (adenozin trifosfat) molekülünden karşılanır.
• Hücreler ATP’yi, besini parçalayarak hücresel solunum ile üretir.
• Solunum reaksiyonları; oksijenli solunum, oksijensiz solunum ve fermantasyon olmak üzere üç çeşittir.