Öncelikle ilk olarak kısaca ‘DEHB (Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu) Kavramı’ nı kısaca özetlemek istiyorum.
DEHB Nedir?
Dehb, çok kısa bir tabirle dikkat süresinde azalma, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ile seyreden, küçüklükten başlayan bir nörogelişimsel bir bozukluktur.
İstediğiniz Halde Sevdiğiniz Aktiviteleri Gerçekleştirememenizin Nedeni DEHB Olabilir
Öncelikle DEHB Teşhisi almış biri olarak, bu sorunun üzerine çok düşündüm ve birçok sebebi olduğuna karar verdim. Elbette konunun uzmanı vesaire değilim fakat bu rahatsızlığa sahip biri olarak düşüncelerimi belirtmenin faydalı olduğuna inanıyorum. Dehb teşhisine kadar da, neden bir insan yeteneklerini kullanmak istediği halde günlük rutinine bunu ekleyemez? Şeklinde sorular zihnimde (kendim de bu konuda zorluk yaşadığım için özellikle) yer ediniyordu. Daha sonra bu teşhisi aldığımda açıkçası çoğu durum zihnimde netleşti. Bu demek değil ki herkeste durum böyle, belki sizdeki sebep hormonal olabilir veyahut anksiyete gibi başka bir durum kaynaklı da olabilir.
1.Başlama Güçlüğü (Initiation Paralysis
DEHB’li bireyler, bir işe başlamada zorluk yaşayabilir. Aktivite ne kadar keyifli olursa olsun, beyin başlamak için gereken motivasyonu bulamayabilir.
2. Zaman Yönetimi Problemleri
DEHB olan kişiler zamanı ya şimdi ya da hiçbir zaman gibi algılayabilir. Bu da planlama yapmayı ve aktiviteleri önceliklendirmeyi zorlaştırır. (Sınırda kişilik bozukluğu aklınıza gelmesin, siyah beyaz değil ama obsesyona benzer bir şekilde ya şimdi ya hiçbir zaman derken DEHB’deki mükemmeliyetçi olması muhtemel tavırlardan bahsediyorum.)
3. Dopamin Yetersizliği
DEHB beyinleri, ödül ve motivasyonla ilişkili dopamin düzeylerinde dengesizlik yaşar. Sevilen aktivite bile yeterli ödül hissi yaratmazsa erteleme olabilir. Biz DEHB’liler genelde kısa süreli sonuç elde edilebilen aktivitelerde daha iyiyizdir çünkü.
4. Aşırı Düşünme ve Kararsızlık
Seçeneklerin fazla olması ya da “en iyi zamanı bekleme” düşüncesi, kişiyi harekete geçmekten alıkoyabilir. (Burada da mükemmeliyetçi tavırdan söz ediyoruz.)
5. Duygusal Disregülasyon (Duygu Düzenleme Becerileri Sorunları)
Keyif alınan bir aktiviteye odaklanmak için ruh halinin uygun olması gerekir. DEHB’li bireylerde duygusal iniş çıkışlar bu dengeyi bozabilir.