Amerika Birleşik Devletleri, kargo uçaklarını lazer silahları ile donatmak için yıllardır iki ana amaç doğrultusunda çalıştı: balistik füzeleri imha etmek ve yer hedeflerine minimum yan hasarla saldırmak.
Bu amaçlar doğrultusunda lazer silahı entegre etmeye çalıştıkları iki farklı kargo uçağı platformu bulunmaktadır:
1. YAL-1 Programı: Balistik Füze Savunması
Bu, belki de en bilinen projedir ve bir Boeing 747 kargo uçağı platformu kullanılmıştır.
- Platform: Modifiye edilmiş bir Boeing 747-400F (Askeri adı: YAL-1 Airborne Laser).
- Temel Amaç:Düşman balistik füzelerini fırlatma (hızlanma) aşamasında yok etmek.
- Boeing 747, büyük gövdesi sayesinde lazer silahının çalışması için gerekli olan devasa kimyasal oksijen iyot lazer (COIL) sistemini, güç kaynaklarını ve soğutma sistemlerini taşıyabilen tek uçaktı.
- Amaç, füzeler henüz hedefe ulaşmadan çok önce, yerdeki fırlatma rampasından yeni ayrılmışken ve en savunmasız anlarındayken, atmosfer dışına çıkmadan onları lazer ışınıyla yakmaktı.
- Sonuç: Program, teknik zorluklar, yüksek maliyet ve sistemin menzilinin operasyonel gereksinimleri karşılamadaki yetersizliği nedeniyle 2011 yılında iptal edildi ve uçak hurdaya ayrıldı.
2. AC-130 Programı: Gizli Yer Saldırısı
Bu proje, C-130 kargo uçağının ağır silahlı bir varyantı olan AC-130 Gunship (hayalet uçak) üzerinden yürütülmüştür.
- Platform: C-130 kargo uçağının saldırı versiyonu olan AC-130J Ghostrider.
- Temel Amaç:Yer hedeflerine minimum hasar ve sesle saldırmak.
- Lazer silahı (AHEL – Airborne High Energy Laser), top ve füze kullanmadan hedefleri (araçlar, haberleşme düğümleri, küçük drone’lar) etkisiz hale getirme imkanı sunacaktı.
- Bu, özellikle meskun mahallerde veya hassas görevlerde, geleneksel silahlara kıyasla sıfır ses ve minimum yan hasar ile hedefin imha edilmesini sağlıyordu.
- Sonuç: Yüksek enerji lazer (AHEL) sistemi 2021’de Hava Kuvvetlerine teslim edilmiş olsa da, teknik zorluklar ve entegrasyon sürecindeki gecikmeler nedeniyle ABD Hava Kuvvetleri Mart 2024’te bu planı resmen iptal etti.
Lazer Silahlarının Genel Avantajları
Amerika’nın (kargo uçağı veya savaş uçağı fark etmeksizin) lazer silahlarına olan genel ilgisinin temel nedenleri şunlardır:
- Düşük Maliyet: Bir lazer atışı, yüz binlerce dolar değerindeki füzelere kıyasla atış başına çok daha ucuzdur.
- Sınırsız Cephane: Uçak motorunun ürettiği elektrik enerjisini kullandığı sürece, lazerin mühimmatı tükenmez.
- Işık Hızı: Lazer ışını ışık hızında hareket eder, bu da özellikle hızlı ve manevra yapan hedefleri (füzeler, drone’lar) vurmak için idealdir, çünkü ıskalama ihtimali neredeyse yoktur.
- Gizlilik (AC-130 için): Lazer, ses veya duman çıkarmaz. Bu, özel operasyonlarda hedefin imha edilmesini düşman tarafından algılanmadan (sessiz bir “bang” olmadan) gerçekleştirmeyi sağlardı.
Bu çalışmaların büyük kısmı teknik zorluklarla karşılaştı ve iptal edildi, ancak ABD, bu teknolojiyi F-16 ve F-35 gibi savaş uçaklarına (füze savunması olarak) entegre etme çabalarına devam ediyor.