Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarihte birden fazla nükleer silah kaybetti. Bunlara askeri terminolojide “Kayıp Kılıç Olayları” (Broken Arrow) denir.
Hidrojen bombası kaybıyla ilgili en bilinen iki olay şunlardır:
1. Palomares Olayı (İspanya, 1966)
Bu olay, ABD’nin nükleer silah kaybettiği en meşhur ve en ciddi kazalardan biridir.
Olayın Özeti
- Tarih: 17 Ocak 1966
- Yer: Palomares köyü, İspanya (Akdeniz kıyısı)
- Olay: ABD Hava Kuvvetlerine ait, nükleer bomba yüklü bir B-52G Stratofortress stratejik bombardıman uçağı, yakıt ikmali sırasında bir KC-135 tankeri ile havada çarpıştı.
- Sonuç: B-52 parçalandı ve taşıdığı dört adet B28 tipi termonükleer (Hidrojen) bomba düştü.
Bombaların Akıbeti
Düşen dört bombanın akıbeti şöyle oldu:
- İki Bomba: Yerleşim yerlerine yakın bir alana düştü ve konvansiyonel patlayıcıları infilak etti. Bu durum, nükleer bir patlamaya yol açmadı ancak plütonyum çekirdeklerinin dağılmasına neden olarak yaklaşık 2 kilometrekarelik bir alanı radyoaktif kirliliğe maruz bıraktı.
- Üçüncü Bomba: Kaza sırasında paraşütü açıldı ve neredeyse sağlam bir şekilde yere indi. Bu bomba kurtarıldı.
- Dördüncü Bomba: Akdeniz’e düştü ve kayboldu.
Kayıp Bombanın Bulunması
Kayıp dördüncü bomba, büyük bir arama operasyonu sonrasında, bir İspanyol balıkçının verdiği bilgiler sayesinde okyanus tabanında 800 metreden fazla derinlikte bulundu ve nisan 1966’da kurtarıldı.
2. Tybee Adası Olayı (ABD, 1958)
Bu olayda kaybedilen bomba, teknik olarak bir Hidrojen bombasıydı (Mark 15) ancak nükleer kısmı eksikti ve tam güçte patlayamazdı.
Olayın Özeti
- Tarih: 5 Şubat 1958
- Yer: Tybee Adası açıklarında, Savannah, Georgia, ABD
- Olay: Nükleer bomba yüklü bir B-47 Stratojet bombardıman uçağı, bir F-86 avcı uçağıyla çarpıştı. Çarpışmadan kurtulmak isteyen B-47 pilotu, standart bir prosedür uyarınca, uçağın ağırlığını azaltmak için bombayı Atlantik Okyanusu’na bıraktı.
- Sonuç: Bombanın nükleer reaksiyon başlatmak için gerekli olan plütonyum kapsülü (çekirdeği) uçağa yüklenmemişti. Bu durum, bombanın nükleer patlama yapma yeteneğini engellese de, bombanın kendisi hala son derece tehlikeli malzemeler içeriyordu.
Kayıp Bombanın Akıbeti
ABD yetkilileri, o zamandan beri bombanın yerini tam olarak belirleyemedi ve onu kurtaramadı. Tybee Adası açıklarında, deniz tabanındaki kum ve çamur altında gömülü olduğu ve çevresine radyoaktif tehlike yaymadığı varsayılmaktadır. ABD hükümeti bu bombayı hala kayıp olarak listelemektedir.
Her iki olay da Soğuk Savaş döneminde, ABD’nin nükleer caydırıcılık sağlamak amacıyla uçakları sürekli havada nükleer silahlarla uçurduğu dönemlerdeki tehlikeleri gözler önüne sermektedir.
Bu kayıp silahlarla ilgili en çok merak ettiğiniz hangisiydi, Palomares mı yoksa Tybee Adası mı?