usya-Ukrayna Savaşı’nda Ukrayna Ordusu’nun kullandığı silah envanteri, savaşın başlamasından bu yana büyük bir değişim geçirerek, eski Sovyet dönemi silahları ile Batı ülkelerinden tedarik edilen modern NATO standartlarında sistemlerin bir kombinasyonu haline gelmiştir.
Ukrayna’nın kullandığı temel silah sistemlerini kategorilere ayırarak detaylı bir kıyaslamayı aşağıda bulabilirsiniz:
1. Yüksek Hareket Kabiliyetli Taarruz Silahları (Batı Bağışı)
Bu sistemler, Ukrayna’nın savaşın seyrini değiştiren en kritik silahları arasında yer alır ve cephe gerisindeki Rus lojistik ve komuta merkezlerini vurmak için kullanılır.
- HIMARS (Yüksek Hareket Kabiliyetli Topçu Roket Sistemi): ABD tarafından tedarik edilen bu çok namlulu roketatar sistemi, yüksek hassasiyetli güdümlü füzeleri (GMLRS) ile 70-80 km menzildeki hedefleri çok yüksek isabetle vurma yeteneğine sahiptir. Rusya içindeki hedeflere yönelik saldırılarda da kullanıldığı doğrulanmıştır.
- Storm Shadow/SCALP Seyir Füzeleri: İngiltere ve Fransa’dan tedarik edilen bu uzun menzilli seyir füzeleri, Ukrayna’nın Sovyet dönemi savaş uçaklarına (Su-24 gibi) entegre edilmiştir. Menzilleri 250 km’nin üzerindedir ve Kırım’daki önemli Rus deniz hedeflerini ve altyapıyı vurarak ciddi bir stratejik etki yaratmıştır.
2. Tanksavar ve Hava Savunma Sistemleri (Taşınabilir)
Bu hafif ve etkili sistemler, savaşın ilk aşamalarında Rus zırhlı araçlarının ilerlemesini durdurmakta hayati rol oynadı.
- Javelin ATGM (Tanksavar Güdümlü Füze): ABD yapımı bu “ateşle ve unut” (fire-and-forget) tanksavar sistemi, zırhın en ince olduğu yerden, yani tepeden vurarak özellikle tanklara karşı son derece etkili olmuştur.
- NLAW (Yeni Nesil Hafif Tanksavar Silahı): İngiltere ve İsveç ortak yapımı bu tanksavar silahı, kısa menzildeki zırhlı hedeflere karşı Javelin’e benzer şekilde üstten saldırı yeteneği sunar.
- Stinger MANPADS (Omuzdan Atılan Hava Savunma Sistemi): ABD yapımı bu taşınabilir füze sistemi, alçak irtifadaki Rus helikopterlerine ve uçaklarına karşı etkili bir savunma katmanı oluşturmuştur.
3. Zırhlı ve Topçu Sistemleri
Savaşın uzun menzilli topçu düellolarına dönüşmesiyle, Batı standardı obüs ve tanklar envantere girdi.
- Topçu Sistemleri:
- M777 Obüs: ABD’den gelen bu hafif 155 mm obüsler, cephede Rus topçularına karşı kritik bir rol oynamıştır.
- CAESAR / PzH 2000 / Krab: Fransa, Almanya ve Polonya gibi ülkelerden gelen bu kundağı motorlu obüsler, hareketlilik ve atış hızı açısından Sovyet sistemlerine göre üstündür.
- Ana Muharebe Tankları (AMT):
- Leopard 2 (Almanya) ve Challenger 2 (İngiltere): Batı’nın modern AMT’leri, Ukrayna zırhlı gücünün vurucu yumruğunu oluşturmuştur.
- Marder / Bradley: Alman ve Amerikan yapımı bu Piyade Savaş Araçları (IFV), Batı standardında koruma ve hareket kabiliyeti getirmiştir.
4. Hava Kuvvetleri ve Füzeler
Ukrayna, kendi Sovyet dönemi filosunu Batı’dan gelen füzelerle modernize etmeye çalıştı.
- Hava Savunma:
- Patriot / NASAMS / IRIS-T: Rusya’nın seyir ve balistik füze saldırılarına karşı şehirleri ve kritik altyapıyı korumak için envantere giren en modern Batı hava savunma sistemleridir.
- S-300 / Buk-M1: Savaş öncesinden kalma Sovyet/Rus yapımı hava savunma sistemleri halen envanterin önemli bir parçasıdır.
- Uçaklara Entegre Silahlar:
- JDAM/SDB ve HARM: ABD’den gelen JDAM (Müşterek Doğrudan Taarruz Mühimmatı) güdüm kitleri ve AGM-88 HARM (Radarsavar Füzesi), eski Ukrayna uçaklarına adapte edilerek kullanılmış ve hava taarruz yeteneğini artırmıştır.
5. Savaşın Yeni Hakimi: İnsansız Hava Araçları (İHA/Drone)
Drone’lar, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın karakterini değiştiren en önemli unsurdur.
- Bayraktar TB2 SİHA (Türkiye): Savaşın ilk dönemlerinde Rus zırhlılarını ve gemilerini vurarak küresel çapta tanınan bir etki yaratmıştır.
- Yerel ve FPV Dronlar: Ukrayna, özellikle ucuz, ticari temelli ve 300 dolar gibi düşük maliyetli FPV (Birinci Şahıs Görünümü) dronları keşif, mühimmat taşıma ve doğrudan intihar saldırıları için büyük ölçekte kullanmakta ve bunları yerel olarak üretmektedir. Bu dronlar, savaşın ön cephe taktiklerini kökten değiştirmiştir.
Ukrayna, Batı desteği sayesinde eski Sovyet envanterini NATO standartlarına dönüştürme sürecini hızla devam ettirmiş ve bu sayede Rusya’nın teknolojik ve sayısal üstünlüğünü dengelemeyi amaçlamıştır. Bu “hibrit” envanter yapısı, Ukrayna’nın hem savunma hem de taarruz yeteneklerinde önemli bir esneklik sağlamıştır.
Hızlı uyarı / metodoloji
- Kaynak: açık kaynak/medya, derlemeler ve envanter listeleri (ör. List of equipment of the Armed Forces of Ukraine — derlemeler sürekli güncelleniyor). Tablo en yaygın ve raporlanmış sistemleri içerir; yerel üretim/hızlı modifikasyonlar (ör. yeni Neptune varyantları, kamikaze drone üretimi vb.) hızla değişiyor. (Vikipedi)
- “Menşei” — sistemin tasarlandığı/üretilmeye başlandığı ülke veya tedarikçi ülke olarak verilmiştir. Bazı sistemler Sovyet kökenli olup Ukrayna kendi stokundan kullanmakta; ayrıca çok sayıda batılı tedarik ve ithal varyant kullanılıyor. (Vikipedi)
A. Zırhlı araçlar / Tanklar / Zırhlı muharebe araçları (AFV)
| Sistem | Tür / Rol | Menşei | Not |
|---|---|---|---|
| T-64 (çeşitleri) | Ana savaş tankı / Sovyet döneminden kalan ana envanter | Sovyet / Ukrayna | Yerel modernizasyonlar. (eski stoklar) (Vikipedi) |
| T-72 (var. modernizasyonlar) | Ana savaş tankı (yakın/orta) | Sovyet / Rus tasarımı; bazı tedarikler Polonya/Çekya vb. | Hem eski stoklar hem de bazı Batı tedarikleriyle modernize ediliyor. (Vikipedi) |
| Leopard 2 (A4/A5/A6) | Modern MBT | Almanya (çoğu bağışçı ülke) | Birden fazla Avrupa ülkesinden gönderildi; farklı varyantlar. (Vikipedi) |
| Challenger 2 | Modern MBT | Birleşik Krallık | UK tarafından tedarik edilen tanklar (bazı gönderimler). (Vikipedi) |
| M1 Abrams (sözleşme/taahhütler) | Modern MBT (bazı eğitim/tedarik tartışmalı) | ABD | Bazı ülke seviyesinde tedarik/egitim tartışmaları; durum değişken. (Vikipedi) |
| BMP-1/BMP-2 | Zırhlı muharebe aracı (IFV) | Sovyet | Hem Ukrayna hem Rus stoğunda yaygın. (Vikipedi) |
| Bradley (IFV/APC varyantleri) | Zırhlı muharebe aracı / piyade taşıyıcı | ABD | Bağışlarla sahada kullanılan Batı IFV’leri. (Vikipedi) |
| Marder, CV90, Warrior, etc. | IFV / APC | Almanya/İsveç/İngiltere | NATO tedarikleri ve bağışlar (çeşitli sayıda). (Vikipedi) |