Barbaros Hayreddin Paşa’nın, Cenevizli büyük amiral Andrea Doria komutasındaki Haçlı donanmasını yendiği en büyük ve en kritik savaş, 28 Eylül 1538 tarihinde, Preveze açıklarında gerçekleşen Preveze Deniz Savaşı‘dır.
Preveze’de Kullanılan Gerçek Taktik: Akdeniz Manevrası ve Psikolojik Baskı
Preveze’de Barbaros, Andrea Doria’nın büyük ve hantal Haçlı donanmasına karşı (yaklaşık 600 gemi), sayıca çok az olan (yaklaşık 122 gemi) ancak daha çevik Türk donanmasını ustalıkla yönetmiştir:
a. Rüzgâr ve Coğrafyanın Kullanılması
- Barbaros, savaşa başlamadan önce, rüzgârın yönünü ve hava koşullarını sürekli takip etti. Savaş günü, rüzgâr, Haçlı donanmasının yelkenlilerine karşı Osmanlı gemilerinin lehineydi. Bu durum, Haçlıların manevra yeteneğini kısıtlarken, Türk kadırgalarına hız ve hareket serbestliği sağladı.
- Osmanlı donanması, Preveze Kalesi’nin korumalı koyunda, Haçlıların kolayca taarruz edemeyeceği bir pozisyonda bekledi.
b. Çevik Kadırgalar ve Top Ateşi
- Haçlı donanmasının ağır, yüksek bordalı gemileri (Kalyonlar) ve Andrea Doria’nın amiral gemisi, Osmanlı’nın çevik, alçak bordalı kadırgalarına karşı zor anlar yaşadı.
- Osmanlı gemileri, hızlarını kullanarak Haçlı gemilerinin etrafında dönüp manevra üstünlüğü sağladı ve toplarını etkili menzilde kullandı.
c. Psikolojik Savaş ve Liderlik
- Barbaros’un bizzat ön saflarda çarpışması ve cesareti, Türk denizcilerine büyük moral verdi.
- Andrea Doria ise, donanmasının büyük risk altına girmesini istemediği için fazla ihtiyatlı davrandı. Barbaros’un savaş boyunca gösterdiği agresif ve risk alan tavır, Doria’yı paniğe sürükledi. Doria’nın, savaşın kritik anında gemilerini geri çekme kararı alması, Haçlı donanmasının moralini tamamen bozdu ve Türk zaferini kesinleştirdi.
Sonuç ve Önemi
Preveze Deniz Zaferi, bir taktik zaferden çok, stratejik zekâ, üstün denizcilik bilgisi ve mükemmel liderliğin zaferidir. Bu zafer, Türk İmparatorluğu’na Akdeniz’de yaklaşık 33 yıl sürecek bir üstünlük sağlamış ve Akdeniz’i bir Türk gölü haline getirmiştir.
