CAPE YAĞMUR KURBAĞASI (Breviceps gibbosus)
Cape Yağmur Kurbağası, Brevicipitidae familyasına ait, Güney Afrika’ya özgü bir kurbağa türüdür.
1. Fiziksel Özellikler
- Görünüm: Tıknaz, şişkin ve yuvarlak bir vücuda sahiptir. Bu tombul yapısı ve genellikle ters “C” şeklindeki ağız çizgisi ona “somurtkan” veya “üzgün” bir ifade verir.
- Boyut: Yağmur kurbağaları arasında en büyük türdür. Yetişkinler yaklaşık 45 mm (4,5 cm) uzunluğa kadar büyüyebilir.
- Deri: Kaba, grimsi kahverengi deriye sahiptir. Bazı bireylerde krem rengi noktalar veya lekeler bulunabilir.
- Bacaklar: Toprağı kazmaya yarayan, kısa, kalın ve kaslı arka bacaklara sahiptir. Ayak parmakları kısadır ve yüzme zarları (perdeler) yoktur.
- Gözler: Büyük, ileriye dönük gözlere sahiptir.
2. Yaşam Alanı ve Davranış
- Habitat: Güney Afrika’nın Cape Bölgesi’ne özgüdür. Fynbos ve renosterveld gibi Akdeniz tipi çalılık bitki örtüsü bulunan meralarda, kırsal bahçelerde ve hatta kentsel alanlarda yaşar.
- Karada Yaşam: Bu kurbağaların en ayırt edici özelliklerinden biri, neredeyse tamamen karasal yaşam sürmeleridir. Üreme için bile açık suya ihtiyaç duymazlar. Yüzemezler ve suya konulurlarsa boğulma tehlikesiyle karşı karşıya kalırlar.
- Toprak Altı Yaşam: Kalın bacaklarını kullanarak kendilerini toprağın altına gömer ve uzun, kuru yaz aylarını (estivasyon) yer altında geçirirler. Adından da anlaşılacağı gibi, sadece yağmur yağdığında veya nemli koşullarda yüzeye çıkarlar.
- Savunma Mekanizması: Tehdit altında hissettiklerinde, hava yutarak vücutlarını şişirirler ve daha büyük ve daha yuvarlak görünürler. Aynı zamanda tiz ve ciyaklayan sesler çıkararak da yırtıcıları korkutmaya çalışırlar.
- Beslenme: Genellikle solucanlar, termitler ve diğer küçük böceklerle beslenirler.
3. Üreme
- Sudan Bağımsız Üreme: Diğer kurbağa türlerinin aksine, yumurtalarını yüzeydeki su birikintilerine bırakmazlar. Dişi kurbağa, toprağın altına kazdığı bir yuvaya yaklaşık 22 adet yumurta bırakır.
- Yapışkan Çiftleşme: Erkekler dişilerden daha küçük olduğu için, çiftleşme sırasında dişi, erkeği sırtına yapıştırmak için yapışkan bir sıvı salgılar (adeziv amplexus).
- İribaş Aşaması Yok: Bu türün yavruları, iribaş (larva) aşamasını atlar. Yumurtanın içinden doğrudan minik kurbağalar (froglet) olarak çıkarlar. Dişi, yavrular tam olarak olgunlaşana kadar yuvayı terk etmez ve onları korur.
Koruma Durumu
Kentsel yayılma, habitat kaybı, tarım uygulamaları ve herbisit zehirlenmeleri nedeniyle popülasyonları tehdit altındadır. IUCN Kırmızı Listesi’nde “Neredeyse Tehdit Altında” (Near Threatened) olarak listelenmiştir.