Avustralya, emekliye ayırdığı General Dynamics F-111C/G Aardvark savaş uçaklarının çoğunu 2011 yılında, alışılmadık bir yöntemle, kelimenin tam anlamıyla toprak altına gömdü (imha etti).
Bu radikal kararın arkasındaki temel nedenler şunlardır:
1. Çevre ve Güvenlik Endişeleri (Kritik Neden)
F-111’ler, gömülme anında bile büyük miktarda toksik ve tehlikeli madde içeriyordu:
- Yakıt ve Yağ Kalıntıları: Uçakların sistemlerinde ve borularında kalan yakıt ve yağ kalıntıları.
- Asbest: Uçağın yapımında, özellikle yüksek ısıya maruz kalan bölümlerde kullanılan asbest maddesi.
- Poliklorlu Bifeniller (PCB’ler): Çevreye son derece zararlı olan ve uçağın elektrik sistemlerinde kullanılan bu kimyasalların sızıntı yapma riski vardı.
Avustralya hükümeti, bu tehlikeli maddelerin zamanla çevreye sızmasını ve yeraltı sularını kirletmesini önlemek için, uçakları parçalayıp bu bileşenleri izole ederek imha etmek yerine, büyük bir beton kaplı çukura gömmenin en güvenli ve uygun maliyetli yol olduğuna karar verdi.
2. Yedek Parça Kısıtlamaları ve Yasal Zorunluluklar
- Yedek Parça Yasakları: Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAAF), F-111’leri ABD’den almıştır. ABD ile yapılan anlaşmalar, emekli edilen uçakların ve parçalarının, yetkisiz üçüncü ülkelere (özellikle ABD’nin potansiyel rakiplerine) satılmasını veya verilmesini kısıtlıyordu. Uçakların hurdaya ayrılması veya gömülerek imha edilmesi, bu yasal zorunluluğu yerine getirmenin kesin bir yoluydu.
- Piyasa Kontrolü: İleri teknoloji içeren parçaların dünya çapında yayılmasını engellemek, imha etme kararının önemli bir parçasıydı.
3. Sembolik ve Sergileme Amaçlı Kullanım (Sınırlı Sayıda Uçak)
Avustralya, tüm F-111 filosunu gömmedi. Toplam 28 uçak, gömülmeden önce müzelerde sergilenmek ve eğitim amaçlı kullanılmak üzere dikkatlice korundu ve temizlendi. Geri kalan uçaklar imha edildi. Gömülme işlemi, 2011 yılında Queensland’deki Amberley Hava Üssü’nde yapılmıştır.
Özetle, F-111’lerin gömülmesinin ana nedeni, uçakların içerdiği tehlikeli ve toksik maddelerin çevreye yayılmasını önlemek ve ABD ile yapılan anlaşmalar uyarınca ileri teknoloji parçalarının kontrolsüz yayılımını durdurmak idi.