Kıyı Çamurçulluğu (bilimsel adı: Limosa lapponica), Çamurçulluğugiller (Scolopacidae) familyasına ait, uzun gagalı ve uzun bacaklı bir kıyı kuşudur. En çok dikkat çeken özelliği, kesintisiz uçuş rekorları ile tanınmasıdır. İçinde bulunduğumuz şu modern çağda bile ilerleyen teknolojimiz henüz bu kuşun tek seferde katettiği yolu ikmalsiz olarak geçemez. Işte size doğanın doğal gücü… Uzun göç yolu nedeniyle çamurlu ve sulak alanlarda gerekli enerjiyi sağlayacak şekilde beslenen bu kuş türü, Alaska’dan Yeni Zelanda’ya olan göç yolculuğu sürecinde “hiç durmadan dünyanın en uzun mesafesini kat eden kuş” ünvanını kazanmıştır.
Temel Özellikleri
| Özellik | Açıklama |
| Boyut | Yaklaşık 37-41 cm uzunluğunda, kanat açıklığı 67-80 cm. |
| Görünüm | Uzun, ince ve hafifçe yukarı doğru kıvrık bir gagası vardır. |
| Üreme Tüyü (Yaz) | Erkekler, göğüs ve karın bölgelerinde tuğla kırmızısı (kızıl) renklere sahiptir. Dişiler daha soluk ve çizgili olur. |
| Kış Tüyü | Hem erkek hem de dişi bireylerin tüyleri daha sade, grimsi ve kahverengi tonlardadır. |
| Habitat | Üreme döneminde Arktik bölgelerdeki (Alaska, Sibirya) tundra sulak alanlarını tercih eder. Göç ve kışlama dönemlerinde ise kıyı sulak alanlarını, çamur düzlüklerini ve haliçleri kullanır. |
| Beslenme | Uzun gagasını çamura sokarak bulduğu küçük omurgasızlar, solucanlar, yumuşakçalar ve böcek larvalarıyla beslenir. |
Rekor Kırdığı Göç Özellikleri
Kıyı Çamurçulluğu, kuşlar dünyasının en büyük göçmenlerinden ve kesintisiz uçuş rekorunun sahibidir.
- Rekor: Türün bazı bireyleri, üreme bölgesi olan Alaska’dan kışlama alanı olan Yeni Zelanda veya Avustralya’ya kadar olan mesafeyi hiç durmadan uçarak kat edebilir.
- Mesafe: Bu kesintisiz uçuş mesafesi, türün alt türlerine göre değişmekle birlikte, uydu takip cihazlarıyla 13.560 kilometreye (yaklaşık 11 gün süren) kadar çıktığı kaydedilmiştir. Bu, bilinen en uzun kesintisiz uçuş rekorudur.
- Fizyolojik Adaptasyon: Bu zorlu uçuşa hazırlanmak için Kıyı Çamurçullukları, toplam vücut ağırlıklarının %55’ine varan oranda yağ depolar. Ayrıca, uçuş sırasında ihtiyaç duymadıkları sindirim organları gibi iç organlarını küçültürler (atrofi), bu da vücut ağırlıklarını optimize etmelerine yardımcı olur.
Türkiye, Kıyı Çamurçulluğu’nun ana üreme veya kışlama alanı olmasa da, göç yolları üzerinde bulunduğu için, bu kuşlar göç dönemlerinde Türkiye’deki bazı sulak alanlarda (deltalar ve lagünler) mola verebilirler.