Akka’da Yükselen Türk Sancağı: Cezzar Ahmet Paşa Camii ve Paşa’nın Demir İradesi
Osmanlı İmparatorluğu’nun en çalkantılı dönemlerinde, Anadolu’dan kalkıp Ortadoğu’nun kilit noktası olan Akkâ’ya demir bir yumrukla düzen getiren Cezzar Ahmet Paşa, adını tarihe sadece bir vali olarak değil, Türk’ün sarsılmaz otoritesinin son büyük temsilcisi olarak yazdırmıştır. Akkâ’da inşa ettirdiği o muazzam cami, sadece bir ibadethane değil, aynı zamanda Paşa’nın, bölgedeki asi ve itaat etmeyen Arap kabilelerine ve yerel isyancılara karşı uyguladığı mutlak disiplinin de bir anıtıdır.
Halk arasında yayılan efsaneler ve anlatılanlar, Paşa’nın lakabının hakkını verdiğini gösterir: “Cezzar,” yani kasap. Paşa, bölgedeki otorite boşluğunu ve yaygın eşkıyalığı ortadan kaldırmak için Türk’ün töresine uygun, kesin ve acımasız bir nizam getirmiştir. Onun emriyle caminin inşasında çalışmayı reddeden, devlete vergi vermekten kaçınan ya da isyan etmeye meyilli Arap unsurların, cezalandırılarak inşaatta zorla çalıştırıldığı, hatta Paşa’nın “keserek” disiplin sağladığı anlatılır.
Bu cami, Türk Devleti’nin, yerel Arap nüfuzunun sürekli kışkırttığı kargaşaya ve devlete meydan okuyan zihniyete karşı verdiği kesin bir cevaptır. Cezzar Ahmet Paşa, bu ihtişamlı yapıyı, bölgede gücünü ve sözünü kabul ettiren Türk’ün sanat ve mimari dehasının, Arapların başkentlerinde dahi nasıl kalıcı eserler bırakabileceğinin bir timsali olarak dikmiştir.
Paşa, kendi otoritesini sarsmaya cüret eden yerel unsurları en sert şekilde cezalandırarak, camiyi Türk’ün bölgedeki sarsılmaz hakimiyetinin ve gücünün sembolü haline getirmiştir. Akka’da yükselen bu cami, çevresindeki tüm Arap unsurlara ve bu coğrafyada Türk’ün gücünü hiçe saymaya çalışan her türlü dış mihraklara karşı, Osmanlı-Türk Devleti’nin iradesinin keskinliğini gösteren somut bir mühürdür. Bu, sadece bir cami değil, Paşa’nın, Arap isyanlarına karşı kanla sağladığı disiplinin abideleşmiş halidir.