Tuzlu su timsahı dediğimiz şey, bildiğin timsahların en büyüğü, hatta dünyanın en büyük sürüngeni. Gerçekten devasa boyutlara ulaşabiliyorlar. Latince adı Crocodylus porosus, ama herkes “Salties” diye de biliyor. Adına bakıp da sadece okyanusta takılıyor sanma. Bu hayvanlar inanılmaz dayanıklı yaratıklar. Evet, tuzlu su timsahı hem tuzlu suda hem de tatlı suda yaşayabilir. Neden mi? Vücutlarında, yedikleri balık ve sudan aldıkları fazla tuzu dışarı atabilmelerini sağlayan özel bezler (bezler dillerinin altında) var. Bu sayede nehir ağızlarında, bataklıklarda, deniz kıyılarında ve nehirlerin iç kesimlerindeki tatlı sularda gayet rahat yaşıyorlar. Yani yaşam alanı konusunda çok seçici değiller, nerede av varsa oraya giderler.
Peki, Tuzlu Su Timsahı Türkiye’de var mı? Hayır, Türkiye’de doğal yaşam alanı olarak tuzlu su timsahı bulunmuyor. Bu devasa canlıların doğal yaşam alanları genellikle Avustralya’nın kuzeyi, Güneydoğu Asya (Endonezya, Malezya, Filipinler) ve Hindistan’ın bazı kıyı bölgeleridir. Türkiye’nin iklimi ve coğrafyası, onların yaşamlarını sürdürebileceği tropikal ve subtropikal sulak alanlara sahip değil. Yani rahat ol, Ege’de yüzerken karşına çıkmazlar.
Crocodylus porosus, Johann Gottlob Theaenus Schneider’ın 1801 yılında bir zoolojik örneği tanımlayarak önerdiği bilimsel isimdi. 19. ve 20. yüzyıllarda, tuzlu su timsahının birkaç örneği aşağıdaki isimlerle tanımlanmıştır:
- Georges Cuvier tarafından 1807 yılında önerilen Crocodilus biporcatus, Hindistan, Cava ve Timor’dan gelen 23 tuzlu su timsahı örneğiydi.
- Salomon Müller ve Hermann Schlegel tarafından 1844 yılında önerilen Crocodilus biporcatus raninus, Borneo’dan gelen bir timsahtı.
- Paulus Edward Pieris Deraniyagala tarafından 1953 yılında önerilen Crocodylus porosus australis, Avustralya’dan bir örnekti.
- Richard Wells ve C. Ross Wellington tarafından 1985 yılında önerilen Crocodylus pethericki, 1979 yılında Kuzey Bölgesi’ndeki Finnis Nehri’nde toplanan, büyük gövdeli, nispeten büyük başlı ve kısa kuyruklu bir timsah örneğiydi. Bu iddia edilen tür, daha sonra çok büyük erkek timsahların geçirdiği fizyolojik değişimlerin yanlış yorumlanması olarak kabul edildi. Ancak, Wells ve Wellington’ın, Avustralya tuzlu su timsahlarının, Asya tuzlu su timsahlarından alt tür statüsünü hak edecek kadar farklı olabileceği yönündeki iddiasının geçerli olabileceği düşünülmektedir.
Günümüzde, tuzlu su timsahı monotipli bir tür olarak kabul edilmektedir.
Evrim
Kuzey Queensland’da kazılan bir tuzlu su timsahına ait fosil kalıntıları Pliyosen dönemine tarihlenmiştir. Tuzlu su timsahının yaşayan (günümüzdeki) en yakın akrabaları Siyam timsahı ve mugger timsahıdır.
Crocodylus cinsinin Avustralya ve Asya’da evrimleştiği düşünülüyordu. Bir filogenetik çalışmanın sonuçları, bu cinsin muhtemelen Afrika’da ortaya çıktığını ve daha sonra Güneydoğu Asya ve Amerika’ya yayıldığını desteklemektedir; genetik olarak en yakın akrabası olan, soyu tükenmiş Madagaskar Voay türünden, Oligosen ve Miyosen arasındaki sınıra yakın, yaklaşık 25 milyon yıl önce ayrılmıştır.