Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), tıbbi ve sağlık konulu istatistikler için küresel standardı – Uluslararası Hastalık Sınıflaması (ICD) – gözden geçirmek için büyük bir online proje başlatmıştır. DSÖ ilk kez paydaşları, ICD’nin revizyonuna katılmak üzere bir internet platformu ile davet etmektedir. Bu güncelleme, tıptaki ve sağlık alanında bilgi teknolojisinin kullanımındaki yakın zamanlı ilerleme ile başatlığı korumak ve uluslararası karşılaştırmalar için temeli iyileştirmek için önem arz etmektedir. ICD’nin son sürümü 1990 yılında, üye devletler tarafından, hastalık ve ölümleri bildirmek için bir standart olarak kullanılması konusunda resmi uzlaşı ile benimsenmişti.
Her kullanıcı, ICD’yi iyileştirmek için, yeni bir web uygulaması olan “ICD-10 Plus” (http:// extranet.who.int/icdrevision) üzerinden önerilerini girebilmektedir. Kayıt olan her kullanıcı revizyona katkı yapabilir ve teklifini kanıtlarla savunabilir. Kullanıcılar aynı zamanda, başkalarının ne teklif etmiş olduklarını da görebilmekte ve bu başlıkları bir blog aracılığıyla tartışabilmektedirler. Bu öneriler, uzmanlar grubu tarafından gözden geçirilecek ve bir ICD-11 taslağı olarak formüle edilecektir. Bu, revizyon sürecinin ikinci basamağını teşkil edecektir. Taslak, geniş kesimlerce tanınan internet ansiklopedisi “Wikipedia”ya benzer şekilde bir “wiki” kullanarak, fakat daha katı editörlük kuralları ile bu uluslararası kamu malının sonraki versiyonunu ortaklağa yazmak için formüle edilecektir. Ortaya çıkan hastalıklar ve bilimsel gelişmeler hizmet sunumu ve sağlık bilgi sistemlerindeki ilerlemelerle birlikte bu uluslar arası sınıflama sisteminin bir revizyonunu gerektirmektedir.
Bir büyük ihtiyaç ICD’nin insanların büyük çoğunluğunun tedavi edilmekte olduğu birinci basamak ortamlarıyla (klinikler, doktor ofisleri ve ön safta yer alan sağlık hizmetleri) ilgisini iyileştirmektir. Bir diğer önemli dürtü ise ICD’ye göre elektronik hasta kayıtları sınıflaması gerektiren kompüterize sağlık bilgi sistemleri geliştirilmesi olmuştur. İnternet tabanlı çalışma ortamı, mevcut verinin analizinden kanıt sağlayan sistematik değerlendirmeleri belgeleyecektir. DSÖ, güncelleme ve revizyon sürecinde spesifik konular için planlayan ve koordine eden danışma organı olarak hizmet vermesi için çeşitli Başlık Danışma Grupları kurmuştur.
ICO 10 SAĞLIK LİDERLERİ
Ruh Sağlığı: S. Hyman (ABD)
- Dış Sebepler: J. Harrison (Avustralya)
- Nadir Hastalıklar: S. Ayme (Fransa)
- Dahili Tıp: K. Sugano (Japonya)
Daha çok grup, oluşturulma aşamasındadır. ABD, “Mayo Clinic”, Tıp Koleji’nden Prof.Christopher G. Chute başkanlığında bir Revizyon Yönetim Grubu, koordinasyonu ve örtüşen görevleri izleyecektir.
DSÖ bu platformu İngilizce çalıştıracaktır. Bir Küresel DSÖ İş Birliği Merkezleri Ağı, bu internet uygulamasını Arapça, Fransızca, Rusça ve İspanyolca (Resmî BM Dilleri) çalıştırabiliyor olacaktır. Diğer diller, Japonca gibi, ortaklar tarafından desteklenebilir. Böylece tüm ilgili tarafların katılımı mümkün kılınacaktır. Bu merkezler, aynı zamanda, kendi ulusal veya bölgesel tekliflerini sisteme aktaracaktır. DSÖ bu platform aracılığı ile hükümetler, sivil toplum örgütleri, akademi, endüstri ve kamu dâhil bütün ilgili taraflarla, yeni sınıflama sisteminin ihtiyaçlarına en iyi şekilde uymasını sağlamak için işbirliği yapacaktır
YENİ ICD ’NİN ÜÇ AYR I VERSİYONU OLACAĞ I TAHMİN EDİLMEKTEDİR!
- Birinci basamakta kullanım için bir kısa versiyon,
- Uzmanlık ortamlarında kullanım için bir detaylı versiyon,
- Araştırmada kullanım için bir ileri versiyon.
Web sayfası 16 Nisan 2007 tarihi itibarı ile teklif girmek için herkesçe şu adresten ulaşılabilir
durumdadır: http://extranet.who.int/icdrevision/help/docs/ICDRevision.pdf
Tıbbi sekreterlik alanında çalışan herkesin mutlaka duyması gereken en önemli kavramlardan biri ICD-11’dir. Sağlık kuruluşlarının kullandığı kodlama sistemleri yıllar içinde büyük gelişim gösterdi ve bugün artık dünya genelinde kabul edilen en güncel sistem ICD-11 olarak kullanılmaya başlandı. Peki ICD-11 tam olarak nedir? Tıbbi sekreterler için neden bu kadar önemlidir? Günlük iş akışında nasıl bir rol oynar? Gel birlikte sade bir dille inceleyelim.
ICD-11’in açılımı “International Classification of Diseases 11th Revision” yani “Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırılması 11. Revizyon”dur. Dünya Sağlık Örgütü tarafından geliştirilmiş bir sınıflandırma standardıdır. Ama amaç sadece hastalıkları listelemek değildir. Asıl amaç, dünyadaki tüm sağlık kurumlarında aynı dilin konuşulmasını sağlamak, tıbbi bilgiyi standartlaştırmak ve raporlama sistemlerini ortak hale getirmektir.
Tıbbi sekreterler açısından bakıldığında ICD-11, hasta kayıtlarının doğru tutulmasını, istatistiksel verilerin standart şekilde raporlanmasını ve sağlık hizmetlerinin net biçimde kodlanmasını sağlayan temel kaynaktır. Bir hastaya tanı koyulduğunda tıbbi sekreter bu tanının ICD-11’deki doğru karşılığını kodlar. Bu işlem hem hastanın geçmiş kayıtlarının düzgün tutulmasını sağlar hem de sağlık kurumunun mali ve idari işlemlerinin düzenli yürütülmesine katkıda bulunur.
ICD-11, önceki versiyonlara göre çok daha modern bir yapıya sahiptir. Dijital kullanım için optimize edilmiştir. Bu da tıbbi sekreterler açısından önemli bir avantaj yaratır çünkü kodlara erişim çok daha hızlıdır, güncellemeler kolayca takip edilir ve sistem daha anlaşılır hale gelmiştir. Özellikle çevrim içi versiyonunun kullanıcı dostu olması, yoğun iş temposu içinde pratiklik sağlar.
ICD-11’in en önemli yeniliklerinden biri, kodların artık hiyerarşik ve genişletilebilir bir yapıda olmasıdır. Bu sayede hastalıklar çok daha detaylı şekilde sınıflandırılabilir. Örneğin bir hastalık için hem temel tanı kodu hem de ek klinik özellikleri belirten genişletilmiş kodlar kullanılabilir. Böylece doktorların klinik değerlendirmeleri daha doğru yansır ve sağlık istatistikleri daha güvenilir hale gelir.
Bu sistemin tıbbi sekreterler için bir diğer avantajı, önceki sürümlere göre çok daha net tanımlara sahip olmasıdır. ICD-10’da bazı hastalıklar için kod bulmak zor olabilirken ICD-11 arayüzünde arama yaparak doğru koda ulaşmak daha kolaydır. Ayrıca sistemde bilimsel güncellemeler dikkate alınmış ve modern tıbbın tanı yaklaşımına göre yeniden düzenlemeler yapılmıştır.
Tıbbi sekreterlik açısından ICD-11’in doğru kullanılması, kurum içi kalite yönetimi için de kritik bir noktadır. Çünkü kodlama hataları sağlık hizmetlerinin maliyetlendirilmesinden tutun da hasta güvenliğine kadar pek çok alanda sorun yaratabilir. Bu nedenle ICD-11’e hâkim olmak tıbbi sekreterin uzmanlığının temel unsurlarından biri haline gelmiştir.
Sağlık Bakanlığı’nın da aşamalı olarak ICD-11’e geçiş planlarını devreye almasıyla birlikte Türkiye’deki sağlık personelinin bu sisteme uyum sağlaması zorunlu hale geliyor. Bu yüzden tıbbi sekreterlerin eğitimlerinde ICD-11 artık daha fazla yer almaya başladı. Bir hastanın acil servise başvurmasından reçete işlemlerine, yatış çıkış işlemlerinden istatistiksel raporlamaya kadar pek çok süreç bu kodlama sistemine göre düzenleniyor.
ICD-11 sadece hastalıkları değil, yaralanmaları, dış nedenleri, enfeksiyonları, davranışsal durumları ve hatta yaşam tarzına bağlı sağlık sorunlarını bile kapsamaktadır. Bu geniş içerik, tıbbi sekreterlerin günlük iş yükü içinde çok farklı senaryolarda doğru kodu bulmasını gerektirir. Bu nedenle düzenli pratik yapmak ve sistemdeki güncellemeleri takip etmek büyük bir önem taşır.
Sonuç olarak, ICD-11 tıbbi sekreterlik mesleğinin temel taşlarından biridir. Sağlık hizmetlerinin dijitalleştiği ve aynı dilde raporlama ihtiyacının giderek arttığı günümüzde ICD-11 yalnızca bir kodlama aracı değil, aynı zamanda sağlık yönetiminin merkezinde yer alan kritik bir sınıflandırma sistemidir. Bir tıbbi sekreter ICD-11’i ne kadar iyi bilir ve doğru uygularsa, sağlık kuruluşunun işleyişi de o kadar sorunsuz ilerler. Bu nedenle ICD-11 bilgisi hem mesleki başarı hem de kariyer gelişimi açısından çok güçlü bir avantaj sağlar.
Tıbbi sekreter olmak için Türkiye’de izlenebilecek temel yollar ve gereken nitelikler şunlardır:
Tıbbi Sekreter Nasıl Olunur?
Tıbbi sekreterlik, resmi eğitim gerektiren bir meslektir. Türkiye’de bu mesleği yapabilmek için genellikle iki ana eğitim yolu mevcuttur:
1. Eğitim Yolu (En Yaygın ve Resmi Yol)
Tıbbi sekreterliğin en yaygın ve resmi yolu, üniversitelerin ilgili bölümlerinden mezun olmaktır.
- Ön Lisans (2 Yıllık): Üniversitelerin Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları bünyesinde yer alan “Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik” programından mezun olmak. Bu program, hem teorik bilgi (tıbbi terminoloji, ICD-10 kodlama) hem de pratik ofis ve hastane yönetimi becerilerini kapsar.
- Kamu Ataması Avantajı: KPSS (Kamu Personeli Seçme Sınavı) ile kamu hastanelerine atanmak isteyen adaylar için bu ön lisans diploması şarttır.
- Lisans (4 Yıllık): Bazı üniversitelerde Sağlık Yönetimi gibi lisans programları da mevcuttur. Bu programlar genellikle yönetim ve organizasyon becerilerine daha çok odaklanır.
2. Sertifika Programları ve Mesleki Eğitim
Resmi üniversite eğitimi dışında, mesleğe giriş için alternatif veya destekleyici yollar da vardır:
- Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Onaylı Sertifika Programları: Halk Eğitim Merkezleri veya özel mesleki eğitim kurumları tarafından sunulan ve genellikle birkaç ay süren “Tıbbi Sekreterlik Sertifika Programları”.
- Avantaj: Özellikle özel hastane ve kliniklerde iş bulma şansını artırabilir. Ancak kamu atamaları için genellikle üniversite diploması istenir.
3. Aranan Temel Nitelikler ve Beceriler
Eğitimin yanı sıra, bir tıbbi sekreterin başarılı olabilmesi için belirli kişisel ve teknik becerilere sahip olması gerekir:
- Tıbbi Terminoloji Bilgisi: Hastalıklar, vücut sistemleri ve tedavi yöntemleri hakkında temel bilgiye sahip olmak.
- Organizasyon ve Düzen Yeteneği: Yoğun randevu, dosya ve evrak trafiğini hatasız yönetebilmek.
- İletişim Becerileri: Hastalarla (özellikle stresli veya endişeli anlarında) ve doktorlarla etkili, nazik ve profesyonel iletişim kurabilmek.
- Bilgisayar Okuryazarlığı: Hastane Bilgi Yönetim Sistemlerini (HBYS), MS Office programlarını ve arşivleme yazılımlarını etkin kullanabilmek.
Özetle, Türkiye’de tıbbi sekreter olmak için en güçlü ve resmi yol, üniversitelerin Tıbbi Dokümantasyon ve Sekreterlik ön lisans programını tamamlamaktır.