Veteriner Patolojiye Giriş
Patoloji sözcük anlamı olarak hastalık (pathos) bilimi (logos) anlamına gelir. Hücre, doku ve organlardaki yapısal ve işlevsel değişiklikler ile ilgilenir; hücresel ve moleküler düzeydeki bozuklukları inceler. Hücreleri, dokuları, organları, vücut sıvılarını ve tüm vücudu morfolojik, immunolojik ve moleküler yöntemler ile inceleyerek hastalardaki belirti ve bulguların nedenlerini açıklamaya çalışır, hastalığı tanımlar. Temel bilimler ile klinik bilimleri birbirine bağlayan bir köprü görevini üstlenir. Patolojinin temelini oluşturan hastalığın gelişme sürecinin dört öğesi şunlardır; Hastalığın nedeni (etiyoloji), gelişmesindeki mekanizmalar (patogenez), hastalık tarafından hücrelerde veya dokularda oluşturulan yapısal değişiklikler ve bunların işlevsel sonuçlarıdır (klinik önem). Etiyoloji: Hastalıkların iki ana grup etiyolojik etkeni vardır. İçsel (veya genetik) ve edinsel (örneğin, kimyasal ve fiziksel, infeksiyona veya beslenmeye bağlı). Hastalığın oluşması için sadece bir etiyolojik etken yeterli olmayabilir. Tanı koyabilmek, hastalığı anlayabilmek veya sağaltımı geliştirebilmek için, o hastalığın birincil nedenini bilmek veya belirlemek esastır. Patogenez: Hücre veya dokuların etiyolojik etkene yanıtında ilk uyarıdan hastalığın oluşmasına kadar gerçekleşen olaylar zinciridir. Patogenezin araştırılması, patolojinin en önemli çalışma alanlarından biridir. Yapısal Değişiklikler: Hücrelerde ve dokularda hastalığın karakteristiği olan tanısal nitelikteki yapısal değişikliklerdir. Patoloji, hastalığın tanısını koymak için hastalarda oluşan kimyasal bozuklukları ve bunun sonucunda gelişen dokulardaki morfolojik değişiklikleri inceleyerek hastalıkların doğasını ve ilerleyişini saptamayı amaçlar. Makroskobik lezyonlar çıplak gözle gözlenebilen morfolojik değişiklikleri tanımlamak için kullanılırken, mikroskobik lezyonların görülebilmesi için ışık mikroskobuna ihtiyaç vardır. Ultrastrukturel düzeyde meydana gelen değişikliklerin görülebilmesi için elektron mikroskobu gereklidir. İşlevsel Bozukluklar ve Klinik Önemi: Yapısal değişiklikler ve çeşitli doku ve organlardaki dağılımları, normal işleyişi etkiler ve hastalığın klinik özelliklerini (belirti ve bulgular), seyrini ve sağkalımı belirler.
- BİLGİ: Ultrastruktur: Elektron mikroskopta izlenebilecek kadar küçük hücresel yapılar.
- BİLGİ: Morfoloji: Bir organizma veya organizma bölümünün biçimi ile ilgili özelliklerinin incelenmesi. Dış görünüş ile ilgili olabileceği gibi, mikroskobik görünümünü de kapsar.
/