Korozyon
Metallerin çevre şartlarıyla (hava ve su/nem) tepkimeye girerek kimyasal olarak aşınmasına ve saflığını kaybederek bileşiklerine (genelde oksitlerine) dönüşmesine korozyon denir.
Bir diğer tanımı:
Metallerin veya alaşımların, içinde bulundukları ortamın etkisiyle elektrokimyasal reaksiyonlar sonucunda fiziksel, kimyasal ve mekanik özelliklerinde değişimlerin oluşmasına korozyon denir. Demir bir çivinin üzerinde oluşan pas, gümüş bir eşyanın kararması, bakır bir kabın içinde oluşan yeşil tabaka korozyona örnektir
Demirin paslanma reaksiyonu:
ANOT: Fe(k) Fe2+(suda)+ 2e–
KATOT: O2(g)+ 4H+(suda)+ 4e– 2H2O(s)
————————————————————
2Fe(k)+ O2(g)+ 4H+(suda) 2Fe2+(suda)+ 2H2O(s)
- En bilinen örnek: Demirin paslanması.
- Kimyasal süreç: Bir redoks (yükseltgenme-indirgenme) tepkimesidir. Metal atomları elektron vererek yükseltgenir
- Korozyonun ne kadar hızlı gerçekleşeceği şu şartlara bağlıdır:Metalin Aktifliği: Metal ne kadar aktifse (elektron verme isteği ne kadar yüksekse) o kadar kolay korozyona uğrar.Ortamın Nem Oranı: Su, iyon hareketini sağladığı için korozyonu hızlandırır.Ortamın pH Değeri: Asidik ortamlar korozyonu hızlandırır.Sıcaklık: Genellikle sıcaklık arttıkça tepkime hızı artar.Sudaki Çözünmüş İyonlar: Tuzlu su (deniz suyu gibi), elektrolit görevi görerek korozyonu ciddi şekilde hızlandırır.
Korozyondan Koruma Yöntemleri
(Sınavda en çok gelebilecek kısım burasıdır.)
- 1) Boyama
- 2) Başka bir metal ile kaplama yani galvanize etmek.Galvanize etme yönteminde korozyona uğraması istenmeyenmetalin yüzeyi düzgün çok ince ve çatlaksızçinko (Zn) tabakasıyla kaplanır.
- 3) Kurban elektrot kullanmaBir metali korozyondan korumak için metale, aktifliğibu metalden daha fazla olan bir metal bağlanır. Bağlananbu metale kurban elektrot denir.Köprü, gemi, yer altı petrol boruları veya hava gazısaklama tanklarının korozyondan korunması için boyama,galvanize etme veya elektoliz ile kaplama işlemleriçok uygun olmayabilir. Bu yüzeyler için düşükstandart indirgenme potansiyeline sahip olan bir metalseçilir.
Örneğin; bir gemi pervanesinin korozyonauğraması istenmiyorsa seçilen metal parçaları gemiyüzeyine tutturulur.
AYT Kimya’nın son ünitelerinden biri olan Elektrokimya içerisinde yer alan Korozyon, hem günlük hayattan örnekleri hem de mantığıyla oldukça anlaşılır bir konudur.