
Hazırlıksız, günlük konuşmalar, sözlü iletişime konu olan günlük diyaloglarda belirli bir araştırmaya, plana, programa gerek duyulmadan gerçekleşen konuşma bazen öngörülemeyen zamanlarda gerçekleşen bu tür konuşmalarda belirli kurallara dikkat edildiği takdirde bireyler arasında sağlıklı iletişim kurulur. Bu da sağlıklı toplumsal ilişkilerin ve birlikte yaşama kültürünün sağlam temellerini oluşturur. Bireyin yakın ve uzak çevresiyle veya karşılaştığı başka bireylerle kurduğu bu türden iletişim biçimleri aynı zamanda bireyin toplum içerisindeki sosyal rolleri ve sorumlukları ile doğrudan ilişkilidir. Toplumda yazılı olmayan kurallar çerçevesinde uyulduğunda doğru, uyulmadığında yanlış olarak değerlendirilen davranış biçimleri bulunur. Selamlaşma, hatır sorma, tanışma ve tanıştırma, kutlama, baş sağlığı, özür dileme, adres sorma ve söyleme gibi günlük hayatın içinde pek çok kez karşılaşılan durumlarda ortaya konan davranış biçimleri, bireyin çevresiyle kuracağı sağlıklı ilişkilerde belirleyici olmaktadır. Aslında hemen her tür sözlü iletişim ortamında bireyin uyması gereken ortak kurallardan bazıları şunlardır:
• Sözlü iletişimin her aşamasında; sorulan sorularda veya sorulara verilen cevaplarda, üzüntünün veya mutluluğun paylaşıldığı vb. durumlarda içten olunmalıdır.
• Konuşma sırasında diğer bireyleri küçümseyen, küçük düşüren söz ve davranışlardan kaçınılmalıdır.
• Diğer bireylerin övgüye ve kutlamaya değer meziyetleri, başarıları, abartılı olmayan, iyi niyete gölge düşürmeyecek düzeyde ifadeler ile ortaya konulmalıdır.
• Konuşma sırasında diğer bireylerin yaşı, cinsiyeti, statüsü gözetilmeli, seçilen ifadelere, üsluba ve iletişimde çok önemli yeri olan beden dilinin kullanımına özen gösterilmelidir.
• Konuşma sırasında diğer bireyleri daima ikna etmeye çalışan, belirli bir düşünceye katılmaya zorlayan, diğer bireyler üzerinde statüye, yaşa, cinsiyete, eğitim düzeyine göre baskı kurmaya çalışan söz ve davranışlardan uzak durulmalıdır. • Diğer bireylerin hatalarını gözeten ve her fırsatta dile getiren, buna bağlı olarak da diğer bireyleri daima uyarma eğilimde olan söz ve davranışlardan kaçınılmalıdır.
• Sözlü iletişime dahil olan diğer bireylerin konuşma hakkına saygı ve gereğinden fazla konuşmamaya özen gösterilmeli, diğer bireylerin konuşmaları saygıyla ve dikkatle dinlenmeli, ayrıca konuşmanın merkezine kendisini koyan, yerli yersiz şekilde kendisiyle ilgili meseleleri konu yapan bir konuşmacı izleniminden kaçınılmalıdır.
