II. Murad ömrünün neredeyse tamamını gaza meydanlarında geçirmiştir. Bunun yanında imar faaliyetlerine önem vermiş, döneminde kültürel hayatta önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bursa ve Edirne başta olmak üzere Osmanlı ülkesinin birçok yerinde imaretler, medreseler yaptırmıştır. Yaptırdığı camiler için vakıflar kurmuş, ihtiyaçların bu vakıflar aracılığıyla giderilmesini sağlamıştır. Bursa’da Muradiye’de cami, medrese ve imaret yaptırmıştır. Edirne’de köprü yaptırarak Uzunköprü kasabasını kurdurmuştur. Tebaasının hakkına riayet eden bir sultandı. Babası Çelebi Mehmed’den kalma Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere fakirlerine, Resul-u Ekrem Efendimizin komşularına hediye gönderme âdetini devam ettirmiştir. II. Murad döneminde geniş tabanlı bir kültür faaliyeti görülmüş, bu uygulamalar daha sonraki dönemlerde de devam ettirilmiştir. II. Murad, medrese eğitimini geliştirmek amacıyla Mısır ve Suriye’den bilim adamları getirdi ve bu ülkelere öğrenci gönderdi.
II. Murad döneminde ilmî gelişmeler yaşanmıştır. İlim hayatı büyük bir ilerleme göstermiştir. Arabistan, Türkistan ve Kırım’dan birçok ulemâ getirmiştir. Bu ulemalar arasında Molla Gürânî, Bahrü’l Ulûm sahibi Şeyh Alâeddin Ali es-Semerkandî, Seydi Ali Arabî ve Acem Sinan gibi kimseler yer almıştır. Çoğu Seyyid Şerîf el-Cürcânî’nin ve Sa’deddin et-Teftâzânî’nin talebeleri olup iki âlim arasında cereyan eden ilmî tartışmaların Anadolu’ya taşınmasını sağlamışlardır. Böylece Anadolu’da ilmî hayatın canlanmasına katkı sunmuşlardır.
II. Murad döneminde Osmanlılar’ın tasavvuf ilmine eğilimleri devam etmiştir. Zeyniyye ve Mevleviyye rağbet görmüştür. Bayramiyye yayılmış, Hacı Bayrâm-ı Velî müridlerine vergi muafiyeti getirilmiştir. Aynı muafiyet Şeyh Alaeddin Ali es-Semerkandî müridlerine de verilmiştir. II. Murad, dervişlerle sıkı münasebetler içinde bulunmuştur. II. Murad döneminde birçok eser Arapça ve Farsça’dan Türkçeye çevrilmiştir. Bursa’da (Muradiye) yaptırdığı caminin etrafında bir zâviye ile bir medrese yaptırmıştır. II. Murad’ın büyük eserleri Edirne’de vücut bulmuştur. Tunca Nehri kenarında Dârülhadis inşa ettirmiş, Şeyh Şücâeddin Karamânî için mescit ve zâviye kurdurmuştur. Döneminin eserleri arasında Üç Şerefeli Camii ile Ergene Köprüsü önemli yer tutmaktadır. Eserleri arasında camiler ve birçok hayır kurumu bulunmaktadır. II. Murad’a bu eserlerinden dolayı “Ebü’l-hayrat” unvanı verilmiştir.