Kanunların öngördüğü koşullara uygun olarak gerçekleştirilen evlilik işlemi ile birlikte eşler arasında evlilik birliği kurulmuş olur. Eşler, bu birliğin mutluluğunu el birliği ile sağlamak, birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadırlar. Soyadı Evliliğin gerçekleşmesi ile birlikte nüfus kayıtları farklı yerlerde bulunan tarafların kayıtları erkeğin kütüğünde birleştirilir. Bu birleştirme işlemi ile birlikte evlenen kadın, kocasının soyadını alır. Ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapılacak bir başvuru ile kocanın soyadıyla birlikte önceki soyadının da kullanılması mümkündür. Evlilik birliği içinde doğan çocuk ailenin, yani babanın soyadını taşır.
📘 EVLİLİĞİN GENEL HÜKÜMLERİ
🔹 1. Evlilik Birliğinin Kurulmasıyla Eşler Arasında Oluşan Haklar ve Görevler (TMK m. 185)
- Evlilik birliği, eşler arasında karşılıklı sadakat, yardımlaşma ve birlikte yaşama yükümlülüğü doğurur.
- Eşler, birlikte yaşamak, birbirlerine saygı ve sadakat göstermek, ortak yaşamın gerektirdiği şekilde birbirine yardımcı olmak zorundadır.
- Aile birliğini birlikte yönetmek ve sürdürmekle yükümlüdürler.
🔹 2. Soyadı Hükmü (TMK m. 187)
- Kadın evlenince kocasının soyadını alır.
- Ancak kadın evlenmeden önceki soyadını da kocasının soyadının önünde taşımak için nüfus müdürlüğüne başvurabilir.
🔹 3. Meslek ve İş Seçme Özgürlüğü (TMK m. 192)
- Eşler, meslek ve iş seçiminde özgürdür.
- Ancak meslek seçimi, aile birliğini zedelememelidir.
- Aile birliğinin huzuru dikkate alınarak karşılıklı anlayış içinde karar verilmelidir.
🔹 4. Aile Konutu (TMK m. 194)
- Eşlerden biri, diğerinin açık rızası olmadan aile konutunu devredemez, satamaz, ipotek ettiremez.
- Bu hüküm, evin ailenin ortak yaşam yeri olması ilkesine dayanır.
- Tapu kütüğüne “aile konutu şerhi” konulabilir.
🔹 5. Evlilik Birliğinin Temsil Edilmesi (TMK m. 188)
- Eşlerden her biri, evlilik birliğini tek başına temsil edebilir.
- Ancak önemli işlemlerde ve borçlanmalarda eşin rızası gerekebilir.
🔹 6. Ailenin İkametgâhı (TMK m. 186/2)
- Evlilik birliğinin ortak yaşam yeri eşler tarafından birlikte belirlenir.
🔹 7. Geçim ve Katkı Yükümlülüğü (TMK m. 186/3)
- Eşler, birliğin giderlerine güçleri oranında katkıda bulunmakla yükümlüdür.
- Geliri olmayan eşin ev işleri ve çocuk bakımı da katkı sayılır.
🔹 8. Evlilik Birliğinin Sarsılması Hâlinde Başvurulabilecek Yollar
- Eşlerin birbirine karşı görevlerini ihmal etmesi ya da kötüye kullanması hâlinde;
- Aile mahkemelerine başvurulabilir.
- Hakim müdahalesi istenebilir.
- Nafaka, evden uzaklaştırma, ayrılık veya boşanma davası açılabilir.
📌 Özet:
| Konu | Hüküm |
|---|---|
| Sadakat ve yardımlaşma | Evliliğin temel yükümlülükleridir |
| Soyadı | Kadın, kocasının soyadını alır; isterse kendi soyadını da kullanabilir |
| Ortak konut | Eş rızası olmadan devredilemez veya ipotek edilemez |
| Meslek seçme | Serbesttir, fakat aile birliği gözetilmelidir |
| Aile giderlerine katılım | Güce göre katkı esastır |