1986 yılında Brian Spenceley, 1845’te İngiltere’nin Franklin seferi sırasında kaybolan 129 denizciden birkaçını mezardan çıkarmak üzere Kuzey Kutbu’na giden bir araştırma ekibiyle fotoğrafçı olarak imza attı. Ölen adamlardan birinin akrabası olduğu için seçilen Spenceley, 140 yıl önce ölen büyük büyük amcası John Hartnell in şaşırtıcı şekilde korunmuş olan cesedi ile yüz yüze geldi… 1980’lerde bilim insanları kampta buzun içinde bulunan 3 cesedi kazarak çıkarttılar. John Hartnell, denizci (c. 1820-1846). Çinko eksikliği ve yetersiz beslenme nedeniyle öldüğü belirlendi. John Shaw Torrington (1825-1846). Otopsi, kurşun zehirlenmesinden kaynaklanan ciddi zihinsel ve fiziksel sorunlar yaşadığını gösterdi, muhtemelen kötü yapılmış yiyecekten ve içmek zorunda kaldığı pis sudan etkilenmişti. William Braine, denizci (1814-1846). En son o ölmüştü ve cesedi en kötü durumdaydı, gömülmeden önce fareler tarafından kemirilmişti Modern otopsi muayeneleri tüberküloz ve kurşun zehirlenmesi belirtilerini ortaya koydu.
Sir John Franklin Seferi, 19. yüzyılın en trajik ve gizemli keşif yolculuklarından biridir. Özellikle Kuzeybatı Geçidi’ni (Atlantik Okyanusu ile Pasifik Okyanusu’nu Kanada Arktik adaları üzerinden birbirine bağlayan deniz yolu) bulmak amacıyla düzenlenmişti.
🌍 Seferin Başlangıcı
- Komutan: Sir John Franklin (İngiliz Kraliyet Donanması subayı)
- Tarih: 1845
- Gemiler: HMS Erebus ve HMS Terror
- Mürettebat: 129 denizci ve subay
Gemiler, dönemin en ileri teknolojisiyle donatılmıştı. Buhar motorları vardı, gövdeleri buzlara karşı demir kaplama ile güçlendirilmişti. Yanlarında üç yıl yetecek kadar yiyecek (çoğunluğu konserve) bulunuyordu. Amaç, Kuzeybatı Geçidi’ni geçerek İngiltere için büyük bir keşif başarısı kazanmaktı.
❄️ Trajedinin Başlaması
Gemiler, Grönland üzerinden Kanada Arktik adalarına ulaştı. Ancak Victoria Adası yakınlarında buzlara sıkıştılar ve bir daha hareket edemediler.
- Mürettebat, 1846’dan itibaren yiyecek kıtlığı, kurşun zehirlenmesi (konserve kutularının kötü lehimlenmiş olması nedeniyle), hastalıklar (tüberküloz, zatürre) ve dondurucu soğukla mücadele etti.
- 1848’de Franklin öldü. Hayatta kalan subaylar ve denizciler, gemileri terk ederek karadan kurtulmaya çalıştılar ama başarılı olamadılar.
🕵️♂️ Aramalar ve Gizemler
Franklin ve mürettebatı uzun süre kayıp kaldı. Onları bulmak için yıllarca süren çok sayıda arama seferi düzenlendi.
- Inuit halkı, buzların üzerinde iskeletler, terk edilmiş tekneler ve eşyalar gördüklerini anlattı.
- Mürettebatın bir kısmının açlık nedeniyle yamyamlığa başvurduğu iddiaları ortaya atıldı.
- yüzyılda yapılan incelemelerde, cesetlerin bazılarında bıçak izleri bulundu ve bu iddialar kısmen doğrulandı.
⚓ Sonuç ve Keşifler
- 1980’lerde ve 1990’larda yapılan arkeolojik çalışmalar, mürettebatın kalıntılarını, kamp yerlerini ve eşyalarını ortaya çıkardı.
- 2014’te HMS Erebus, 2016’da ise HMS Terror batıkları Kanada Arktik sularında bulundu. Her iki gemi de şaşırtıcı derecede iyi korunmuştu.
📜 Önemi
- Franklin Seferi, Britanya’nın Arktik keşif tarihinde en büyük kayıplardan biri oldu.
- Bu trajedi, dünya kamuoyunda büyük yankı uyandırdı ve Arktik’in ne kadar acımasız bir coğrafya olduğunu gösterdi.
- Aynı zamanda, Inuit halkının bilgilerinin Batılı araştırmacılar tarafından uzun süre göz ardı edilmesi, günümüzde bilimsel olarak eleştirilen bir konudur.
Özetle, Franklin Seferi “insan azminin, kibirle birleştiğinde nasıl felakete dönüşebileceğinin” bir örneği olarak tarihe geçti.