Uçakların iniş sırasında piste bıraktıkları siyah izler, aslında lastik atıkları veya kalıntılarıdır. Uçak, yere temas ettiği anda lastikleri aniden hızlandığı için pist yüzeyinde aşırı sürtünme ve ısı oluşur. Bu sürtünme, lastiğin dış katmanındaki kauçuk parçacıklarının eriyip piste yapışmasına neden olur.
Neden Sorun Yaratıyor?
Bu lastik kalıntıları, pistin bakımı ve uçuş güvenliği açısından büyük bir sorundur. Birikimler zamanla şu riskleri ortaya çıkarır:
- Sürtünme Kaybı: Özellikle ıslak veya nemli havalarda, lastik kalıntıları pistin pürüzlü dokusunu doldurur ve sürtünmeyi ciddi oranda azaltır. Bu durum, uçağın inişten sonra güvenli bir şekilde fren yapmasını zorlaştırır.
- Hidroplaning (Su Kızaklaması) Riski: Yüzeyde biriken lastik tabakası, yağmur sularının düzgün tahliyesini engeller. Pistin üzerinde oluşan ince su tabakası, uçak lastiklerinin su üzerinde kaymasına ve kontrol kaybına yol açabilir.
- İşaretlerin Görünürlüğünün Azalması: Lastik izleri, iniş için kritik öneme sahip olan pist işaretlerinin ve çizgilerinin görünürlüğünü kapatır. Bu da pilotların doğru iniş yapmasını zorlaştırır.
Temizlik Nasıl Yapılıyor?
Havalimanı yetkilileri, uçuş güvenliğini sağlamak için bu lastik birikintilerini düzenli olarak temizler. Bu işlem genellikle şu yöntemlerle gerçekleştirilir:
- Yüksek Basınçlı Su Jetleri: En yaygın yöntemlerden biridir. Özel araçlar, çok yüksek basınçlı su püskürterek lastik kalıntılarını pist yüzeyinden kazır. Bu işlem, genellikle çevre dostu olduğu için tercih edilir.
- Kimyasal Çözücüler: Özel kimyasal maddeler, lastik birikintilerini yumuşatarak veya çözerek temizlenmelerini kolaylaştırır. Kimyasallar uygulandıktan sonra yüzey fırçalanır ve yıkanır.
- Mekanik Kazıma: Az da olsa, özellikle eski pistlerde döner fırçalar veya kazıyıcılarla mekanik temizlik de yapılabilir. Ancak bu yöntem, pist yüzeyine zarar verme riski taşıdığı için daha az kullanılır.
Bu temizlik işlemleri, pistin yoğunluğuna ve kullanımına bağlı olarak düzenli aralıklarla, hatta bazı büyük havalimanlarında her gece veya birkaç günde bir yapılmaktadır.