İran’ın Yeraltındaki Hava Üssü

İran, özellikle ABD ve İsrail gibi potansiyel düşmanlardan gelebilecek hava saldırılarına karşı koymak ve stratejik varlıklarını korumak amacıyla, dağların derinliklerinde inşa edilmiş devasa yeraltı askeri tesislerini, bu kapsamda da yeraltı hava üslerini kamuoyuna tanıtmıştır.

Bu yeraltı hava üslerinin en bilineni, Şubat 2023’te açılışı yapılan “Oghab 44” veya bilinen diğer adıyla “Kartal 44” üssüdür.

İşte bu üs ve İran’ın genel yeraltı stratejisi hakkındaki temel bilgiler:

Kartal 44 (Oghab 44) Yeraltı Hava Üssü

“Kartal 44” (Farsça: عقاب 44), İran Ordusu Hava Kuvvetleri’nin ilk yeraltı taktik hava üssü olarak tanıtılmıştır.

• Amaç: Hava kuvvetleri varlıklarını (savaş uçakları, bombardıman uçakları ve İHA’lar) korumak ve güvenli bir şekilde operasyonlara hazırlamak. Bu üs, özellikle balistik füzelere karşı üstün koruma sağlamak için dağların derinliklerine inşa edilmiştir.
• Kapasite: Üssün, halihazırda envanterde bulunan F-4 Phantom II gibi savaş uçaklarını ve çeşitli insansız hava araçlarını (İHA) barındırma ve kullanma kapasitesine sahip olduğu belirtilmiştir. Ayrıca gelecekte tedarik edilecek yeni uçaklar için de altyapı hazırlığı yapıldığı iddia edilmektedir.
• Özellikler: Bu yeraltı tesisinde bir hava üssünde bulunması gereken tüm ana bölümler mevcuttur:
  • Uçak hangarları (dağların içinde)
  • Bakım ve onarım merkezleri
  • Komuta ve kontrol odaları
  • Yakıt depoları ve mühimmat depoları
  • Elektronik harp sistemleri ve çeşitli füzelerle uçakları donatma imkanı.
• İşlevi: Yüzeydeki pistlere geniş, güçlendirilmiş tünel ağlarıyla bağlanır. Bu sayede, uçaklar ve İHA’lar yeraltında güvenle hazırlanır ve görev için yüzeye çıkarak kalkış yapabilir.
• Stratejik Konum: Tesisin tam konumu gizli tutulmakla birlikte, Hürmüz Boğazı ve Fars Körfezi’ndeki stratejik deniz yollarına yakın bir bölgede, Hormozgan eyaletinde bir dağın altına inşa edildiği belirtilmektedir.

İran’ın Yeraltı Stratejisinin Önemi

İran, nükleer tesislerinden füze depolarına kadar kritik altyapısının önemli bir bölümünü yerin altına taşımaktadır. Bu stratejinin ana hedefleri şunlardır:

1. Hayatta Kalabilirlik (Survivability): Yüzlerce metre yerin altında inşa edilen bu tesislerin, en güçlü sığınak delici bombalara ve seyir füzelerine karşı dayanıklı olması ve saldırı altında bile operasyonel kalabilmesi amaçlanır.
2. Caydırıcılık: Yeraltı üslerini ve füze şehirlerini (örneğin “313 İHA Üssü” ve çeşitli füze depoları) kamuoyuna göstererek, düşmanlarına olası bir askeri saldırının kendilerine ağır bedellere mal olacağı mesajını vermek.
3. Gizlilik: Yeraltı yapısı, uçakların ve füzelerin uydu ve radar gözetiminden uzakta hazırlanmasını ve hızlıca görevlendirilmesini sağlar, bu da stratejik sürpriz yeteneğini artırır.