Brezilya’nın “zehirli uçak gemisi” olarak adlandırılan gemisi, NAe São Paulo‘dur.
Bu gemi, özellikle Türkiye’de sökülmek üzere yola çıktığında gündeme gelen, uluslararası bir çevre ve halk sağlığı krizinin sembolü haline gelmiştir.
İşte gemi hakkındaki temel bilgiler ve neden “zehirli” olarak anıldığı:
Brezilya Uçak Gemisi: NAe São Paulo
- Orijinal Adı: Fransa Donanması’nda FS Foch (1963-2000).
- Brezilya’daki Adı: NAe São Paulo (2000-2017).
- Tipi: Clemenceau sınıfı uçak gemisi.
- Tarihi: 1960’larda inşa edilmiş eski bir gemidir.
- Sorun: Gemi, inşa edildiği dönemde kullanılan büyük miktarlarda asbest dahil olmak üzere, ağır metaller ve diğer tehlikeli kimyasal atıklar barındırmaktadır.
“Zehirli” Gemi Krizinin Türkiye Boyutu
- Söküm İzni: Brezilya Donanması’nın en büyük gemisi olan São Paulo, 2021 yılında bir Türk firması tarafından satın alındı ve 2022’de sökülmek üzere İzmir’in Aliağa ilçesindeki gemi söküm tesislerine doğru yola çıktı.
- Tepkiler: Bu durum, geminin taşıdığı tonlarca asbest ve diğer zehirli maddelerin işçilerin ve bölge halkının sağlığını tehdit edeceği gerekçesiyle Türkiye’de ve uluslararası alanda büyük tepkilere neden oldu. Çevre örgütleri, meslek kuruluşları ve yerel yönetimler geminin ülkeye girişini engellemek için büyük bir mücadele başlattı.
- Geri Dönüş: Yoğun kamuoyu baskısı ve protestolar sonucunda, geminin Türkiye’ye söküm izni iptal edildi ve gemi Atlas Okyanusu’nda rotasını Brezilya’ya geri çevirdi.
- Batırılma Kararı: Gemi, Brezilya’ya döndükten sonra kötüleşen durumu (su alması ve batma riski) nedeniyle Brezilya Donanması tarafından 2023 yılının Şubat ayında, çevre örgütlerinin itirazlarına rağmen, Atlas Okyanusu’nda kontrollü bir şekilde batırıldı.
Özetle, NAe São Paulo gemisi, içerdiği yüksek miktarda asbest ve tehlikeli atıklar nedeniyle “zehirli uçak gemisi” olarak anılmıştır ve söküm süreci uluslararası bir çevre skandalına dönüşmüştür.