Tedarik Zinciri Ünite 2 Soru-Cevap

Tedarik Zinciri Ünite 2 Soru-Cevap

Not: Doğru Cevaplar Kalın Punto İle yazılmıştır. 

1.Aşağıdakilerden hangisi, tedarik zinciri gelişim evrelerinden 1970’ler-1980’ler döneminde görülmüştür?

a. İşletme dışı bütünleşme
b. Yönetimde işlevsel yaklaşımlar
c. İşletme içi bütünleşme
d. Yönetim odaklılık
e. Envanter odaklılık

2. Tedarik zincirini oluşturan işletmelerde taşıma komisyonculuğu, depo yönetimi, taşımacılık gibi alanlarda uzmanlaşma hangi döneme rastlamaktadır?

a. Kavram oluşturma
b. Bütünleşme
c. Küreselleşme
d. Bir hizmet olarak tedarik zinciri yönetimi
e. Dış kaynak kullanımı

3. Aşağıdakilerden hangisi, tedarik zinciri katılımcıları arasındaki karşı duruşların yol açabileceği sorunlardan biri değildir?

a. Şeffaflık
b. Tedarik zinciri için belirlenen genel amacın elde edilmesi
c. Çoklu ve gizli amaçlar
d. Özerklik
e. Hesap verebilirlik

4. Aşağıdakilerden hangisi yönetsel güçlüklerle ilgili engellerden biri değildir?

a. Bilgi teknolojisi yetersizliği
b. Bilgi sistemi yetersizliği
c. Kültür farklılıkları
d. Performans ölçüm eksikliği
e. Güven eksikliği

5. Tedarik zincirinin etkin yönetiminde göz önünde tutulması gereken beş farklı süreçten hangisi tedarik zinciri yönetiminin temelidir ve işletmece benimsenen felsefeye uyumlu olarak oluşturulur?

a. Planlama
b. Uygulama
c. Bilgi teknolojisi
d. Örgütler arası yapı
e. Ölçüm

6. Kaynak araştırma ve seçimi, müzakereler, tedarikçi işbirliği geliştirme tedarik zinciri karması elemanlarından hangisinin kapsamındadır?

a. Teknik destek
b. Nakliye
c. Stok yönetimi
d. Satın alma
e. Üretim planlama

7. Genellikle fonksiyonel yaklaşımdan ayrılarak, daha düşük malzeme maliyetleri elde etme düşüncesi hangi tedarik zinciri yaklaşımı olarak kabul edilir?

a. Fonksiyonel
b. Süreç modeli
c. Tedarik
d. Lojistik
e. Stratejik

8. Fabrika kapasitesi, konum ve planı, programlama, imalat kaynak planlaması ve süreçteki işlerin denetlenmesi tedarik zinciri karma elemanlarınan hangisinin kapsamına girmektedir?

a. Satın alma
b. Üretim planlama
c. Stok yönetimi
d. Nakliye
e. Teknik destek

9. Aşağıdaki işletim stratejilerinden hangisi, nihai ürünün pek çok türü olduğunda, işletme düşük düzeyde stok tutma isteği taşıdığında ve daha kısa teslimat gerektiren durumlarda tercih edilir?

a. Satış için üretim
b. Stok için üretim
c. Sipariş için üretim
d. Müşteri isteklerine bağlı üretim
e. Sipariş yapılandırma

10. İşletmenin mevcut tedarik zinciri becerilerinin ve uzmanlık alanlarıyla ilgili kapasitesinin analiz edilmesiyle başlayan stratejiye ne ad verilir?

a. Kanal stratejisi
b. Varlıklara dayalı strateji
c. Dış kaynaklardan yararlanma stratejisi
d. Müşteri hizmet stratejisi
e. İşletim stratejisi

Bu özet, üniversite düzeyindeki Tedarik Zinciri Yönetimi (TZY) derslerinin ikinci ünitesinde sıklıkla odaklanılan Tedarik Zinciri Stratejisi, Tasarımı ve Performans Yönetimi konularını detaylı ve uzun bir şekilde ele almaktadır.

---

Tedarik Zinciri Stratejisi, Tasarımı ve Performans Ölçümü: Ünite 2 Özeti

Tedarik Zinciri Yönetimi (TZY), bir ürünün veya hizmetin hammaddeden nihai tüketiciye ulaşana kadar geçen tüm süreçlerini optimize etmeyi amaçlar. Ünite 2, bu süreçlerin nasıl planlanması ve hangi hedefler doğrultusunda yapılandırılması gerektiğine odaklanır.

I. Tedarik Zinciri Stratejisi ve Rekabetçi Uyum

Tedarik zinciri stratejisi, firmanın genel rekabetçi stratejisini (Competitive Strategy) destekleyecek şekilde tasarlanmış uzun vadeli bir plandır. Bir TZY’nin başarılı olması için İki Tür Uyum şarttır:

A. Rekabetçi ve Tedarik Zinciri Stratejisi Arasındaki Uyum

Bir firmanın pazardaki rekabet avantajını neye dayandırdığı (düşük maliyet, yüksek hız, benzersiz ürün vb.), TZY’nin nasıl çalışacağını belirler.

• Düşük Maliyet Stratejisi: Eğer firma maliyet liderliğini hedefliyorsa, TZY stratejisi Verimlilik Odaklı (Efficiency-Focused) olmalıdır. (Örn: Üretimde ve depolamada ölçek ekonomisi, düşük maliyetli tedarikçiler).
• Cevap Verebilirlik/Farklılaşma Stratejisi: Eğer firma hızlı ürün geliştirme, yüksek hizmet kalitesi veya kısa teslimat süresini hedefliyorsa, TZY stratejisi Cevap Verebilirlik Odaklı (Responsiveness-Focused) olmalıdır. (Örn: Fazla kapasite tutma, esnek üretim, hızlı ve yakın tedarikçiler).

B. Fonksiyonel Stratejiler Arasındaki Uyum

Tedarik zinciri kararları, firmanın diğer fonksiyonel alanları (Pazarlama, Finans, Üretim) ile çelişmemeli, tam tersine onları desteklemelidir. (Örn: Pazarlama kısa teslimat vaat ediyorsa, tedarik zinciri de yüksek stok tutmayı ve hızlı taşımacılığı desteklemelidir.)

II. Tedarik Zinciri Tasarımı ve Karar Seviyeleri

Tedarik zinciri tasarımı (Network Design), ürünün nerede üretileceği, nerede depolanacağı ve hangi yöntemlerle taşınacağı gibi uzun vadeli fiziksel yapı kararlarını içerir. Bu kararlar, TZY’nin maliyetini ve esnekliğini on yıllarca belirler.

A. Stratejik Tasarım Kararları

Bu kararlar geri dönüşü zor, uzun vadeli ve yüksek yatırım gerektiren kararlardır:

1. Tesis Konumu: Fabrika, depo ve dağıtım merkezlerinin coğrafi olarak nerede kurulacağı (işgücü maliyeti, vergi avantajları, pazar yakınlığı vb.).
2. Tesis Kapasitesi: Her bir tesiste ne kadar üretim veya depolama kapasitesi olacağı.
3. Taşımacılık Modları: Hangi ulaşım modlarının kullanılacağı (Denizyolu, havayolu, demiryolu) ve bunların hız/maliyet dengesi.
4. Bilgi Sistemleri Altyapısı: Kullanılacak ERP, MRP ve Depo Yönetim Sistemi (WMS) gibi temel yazılımların seçimi.

B. Tedarik Zincirinde Karar Seviyeleri

TZY kararları, zaman ufkuna göre üç ana seviyede alınır:

Karar Seviyesi	Zaman Ufku	Odak Noktası	Örnek Kararlar
1. Stratejik	Uzun Vadeli (Yıllık/On Yıllık)	Rekabetçi konumlandırma ve fiziksel altyapı.	Fabrika açma/kapatma, dış kaynak kullanımı (Outsourcing) kararları.
2. Taktiksel	Orta Vadeli (Aylık/Çeyreklik)	Talep Tahmini ve Kapasite Kullanımı.	Üretim çizelgelemesi, mevsimlik stok düzeyleri, promosyon planlaması.
3. Operasyonel	Kısa Vadeli (Günlük/Saatlik)	Süreçlerin anlık yönetimi.	Kamyon rotalama, depo toplama (picking) sırası, anlık sipariş işleme.

III. Tedarik Zinciri Performans Ölçümü

Bir TZY’nin ne kadar iyi çalıştığını anlamak için ölçüm şarttır. Ölçüm, stratejinin doğru uygulanıp uygulanmadığını ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını gösterir.

A. Temel Performans Metrikleri

Ölçüm genellikle iki ana kategoriye ayrılır:

1. Finansal Metrikler:
   • Tedarik Zinciri Maliyeti: Üretim, taşıma, depolama ve stok maliyetlerinin toplamı.
   • Envanter Devir Hızı (Inventory Turnover): Stokların ne kadar hızlı satılıp yerine yenisinin konduğunu gösterir. (Yüksek olması verimlilik işaretidir.)
   • Nakde Çevrim Süresi (Cash-to-Cash Cycle Time): Hangi hızla hammadde için harcanan paranın, nihai ürün satışından geri döndüğünü ölçer. (Kısa olması önemlidir.)
2. Müşteri ve Pazar Metrikleri:
   • Sipariş Karşılama Süresi (Lead Time): Müşteri siparişi ile teslimat arasındaki süre.
   • Sipariş Doluluk Oranı (Fill Rate): Sipariş edilen ürünlerin ne kadarının stoktan hemen karşılandığı.
   • Mükemmel Sipariş Oranı (Perfect Order Rate): Siparişin doğru, hasarsız, zamanında ve doğru belgelerle teslim edilme oranı.

B. SCOR Modeli (Supply Chain Operations Reference)

SCOR Modeli, Tedarik Zinciri süreçlerini standardize eden ve performans ölçümü için bir referans sağlayan en popüler çerçevedir. Temelde TZY’yi Beş Ana Sürece ayırır:

1. Planla (Plan): Talep ve arzı eşleştirmek için stratejik ve taktik planlama. (Metrik: Tahmin Doğruluğu).
2. Kaynak Sağla (Source): Hammadde ve hizmetlerin tedarik edilmesi. (Metrik: Tedarik Maliyeti, Tedarikçi Performansı).
3. Üret (Make): Ürünlerin planlanması, üretilmesi ve test edilmesi. (Metrik: Üretim Verimliliği, Üretim Maliyeti).
4. Teslim Et (Deliver): Sipariş yönetimi, depolama ve taşımacılık. (Metrik: Mükemmel Sipariş Oranı, Teslimat Hızı).
5. Geri Dönüş (Return): Geri iade ve ters lojistik süreçlerinin yönetimi. (Metrik: İade Maliyeti, İade Süresi).

Sonuç

Tedarik Zinciri Yönetiminin ikinci ünitesi, bir zincirin sadece fiziksel akıştan ibaret olmadığını, tam tersine stratejik bir rekabet avantajı kaynağı olduğunu gösterir. Başarılı bir TZY, doğru strateji, esnek tasarım kararları ve sürekli performans ölçümü ile elde edilir.