Site icon Türkçe Malumatlar

PHP’ye Giriş | Sunucu Taraflı Programlama Dilleri – Yazılıma Giriş

militaryscientist

PHP’YE GİRİŞ

PHP, web sitelerinde dinamik içerik üretmek için kullanılan sunucu taraflı bir programlama dilidir. Özellikle formlar, kullanıcı işlemleri, veritabanı bağlantıları ve oturum (session) yönetimi için yaygın olarak kullanılır.Açılımı: PHP: Hypertext PreprocessorHTML içine gömülü çalışabilirEn sık MySQL ile birlikte kullanılırAçık kaynaklı ve öğrenmesi görece kolaydırWordPress gibi birçok popüler sistem PHP ile yazılmıştırGenelde PHP dosyaları .php uzantılıdır ve kodlar sunucuda çalıştırılıp sonucu kullanıcıya HTML olarak gönderilir.

Sunucu Taraflı Programlama Dilleri

Uzun bir süre statik olarak hizmet veren Web sayfalarının, kullanıcı etkileşim anlamında iyileştirilmesine yönelik olarak sunucu taraı programlama dilleri ortaya çıkmıştır. Bu dillerin hepsi sunucu taraflı çalışması yönüyle birbirlerine benziyor olsalar da, kod yazım yapısı ve işlev anlamında farklılık gösterirler.

PHP Destekli Sunucu Kurulumu

Web sunucunun güncel ihtiyaçları asgari düzeyde de olsa karşılayabilmesi için Web sunucu yazılımına, sunucu taraflı bir derleyiciye ve veritabanı yönetim sistemine ihtiyacı vardır. Apache, PHP ve MySQL bu ihtiyaçları karşılama anlamında ön plandadır.

PHP kodlarının çalıştırılıp gönderilmesi için Apache üzerinde birtakım yapılandırma işlemleri gerçekleştirmek gerekecektir. Sözü edilen süreçler işletmeden kurulum yapılmak isteniyorsa ApacheTriad, WampServer veya XampServer gibi yazılım paketler tercih edilebilir.

PHP’nin Temel Kodlama Özellikleri

1. Sunucu Taraflı Çalışır

PHP kodları sunucuda çalışır, kullanıcı sadece sonucu (HTML) görür.
Güvenlik ve veri işlemleri için idealdir.

2. PHP Etiketleri

PHP kodları şu etiketler arasına yazılır:

<?php
// PHP kodları buraya yazılır
?>

3. Değişkenler

$isim = "Ahmet";
$yas = 16;

4. Veri Türleri

5. Ekrana Yazdırma

En çok kullanılan komutlar:

echo "Merhaba";
print "PHP öğreniyorum";

6. Koşul Yapıları (if – else)

if ($yas >= 18) {
    echo "Reşit";
} else {
    echo "Reşit değil";
}

7. Döngüler

Tekrar eden işlemler için:

for ($i = 1; $i <= 5; $i++) {
    echo $i;
}

8. Fonksiyonlar

Tekrar kullanılabilir kod bloklarıdır:

function topla($a, $b) {
    return $a + $b;
}

9. Form Verileri (GET – POST)

$ad = $_POST["ad"];

10. Veritabanı Bağlantısı

Genellikle MySQL ile kullanılır (PDO / MySQLi).

Özetle

PHP;
✔ Web sitelerini dinamik yapar
✔ Veritabanı ile çalışır
✔ Öğrenmesi kolaydır
✔ Web geliştirmede çok yaygındı

PHP’de Değişken Kullanma

PHP’de Değişken Nedir?

Tanım:
Bir değişken, program boyunca veri saklamak için kullanılan bir isimlendirilmiş bellek alanıdır. PHP’de değişkenler, $ işareti ile başlar ve bir değer alabilir (sayı, metin, mantıksal değer, dizi vb.). Değişkenler sayesinde kullanıcıdan veri alabilir, hesaplamalar yapabilir veya verileri geçici olarak saklayabiliriz.

1. Değişken Tanımlama Kuralları

  1. Değişkenler $ ile başlar: $isim
  2. İlk karakter harf veya alt çizgi (_) olmalıdır
  3. Boşluk veya özel karakter içeremez
  4. Büyük/küçük harf farklı değişkenler oluşturur
<?php
$isim = "Ahmet"; // doğru
$Isim = "Ayşe";  // farklı bir değişken
$_sayi = 10;     // alt çizgi ile başlamak da doğru
?>

2. Değişken Tipleri

PHP’de değişkenler dinamik türlendirilir, yani bir değişkenin tipi otomatik olarak değere göre belirlenir:

TürÖrnekAçıklama
String"Merhaba"Metin veri
Integer25Tam sayı
Float3.14Ondalıklı sayı
Booleantrue / falseMantıksal değer
Arrayarray(1,2,3)Birden fazla değeri saklar
NULLNULLDeğer atanmamış

3. Değişkenleri Kullanma

  1. Ekrana yazdırma
<?php
$isim = "Ayşe";
echo "Merhaba " . $isim;  // Nokta ile birleştirme
?>
  1. Matematiksel işlemler
<?php
$a = 10;
$b = 5;

$toplam = $a + $b;
$carpim = $a * $b;

echo "Toplam: $toplam, Çarpım: $carpim";
?>
  1. Değişken güncelleme
<?php
$sayi = 10;
$sayi += 5;  // 15
$sayi++;     // 16
$sayi--;     // 15
?>

4. Dizilerle Değişken Kullanımı

<?php
$renkler = array("kırmızı", "mavi", "yeşil");
echo $renkler[1]; // mavi
?>

5. Değişkenlerin Özellikleri

<?php
$degisken = 5;    // integer
$degisken = "Merhaba"; // string oldu
?>

<?php
$globalDegisken = "Ben globalim";

function yazdir() {
    global $globalDegisken;
    echo $globalDegisken;
}
yazdir();  // Ben globalim
?>

💡 Özet:

PHP’de Sabit Kullanımı

PHP’de Sabit Nedir?

Tanım:
Sabitler, değeri bir kez atanan ve program boyunca değiştirilemeyen değişkenlerdir.
Değişkenlerin aksine $ işareti kullanılmaz ve genellikle büyük harflerle yazılır.

1. Sabit Tanımlama

PHP’de sabit tanımlamanın iki yolu vardır:

a) define() Fonksiyonu ile

<?php
define("SITE_ADI", "BenimWebSitem.com");
echo SITE_ADI; // BenimWebSitem.com
?>

define("SITE", "WebSite", true);
echo site; // WebSite

b) const Anahtar Kelimesi ile (PHP 5.3+)

<?php
const PI = 3.14;
echo PI; // 3.14
?>

2. Sabitlerin Özellikleri

  1. Değiştirilemez
define("RENK", "kırmızı");
RENK = "mavi"; // Hata verir
  1. $ işareti yoktur
  2. Büyük/küçük harf duyarlılığı (opsiyonel olarak ayarlanabilir)
  3. Global olarak erişilebilir (fonksiyon içinde bile kullanılabilir)
<?php
define("SITE", "WebSite");

function yazdir() {
    echo SITE;
}

yazdir(); // WebSite
?>

3. Sabitlerle Örnek Kullanım

<?php
define("SURE", 30); // süre 30 saniye
const VERSION = "1.0";

echo "Süre: " . SURE . " saniye, Versiyon: " . VERSION;
?>

💡 Özet:

SON OLARAK

PHP Kodlarına Yorum Satırlarının Eklenmesi

Kodların arasına yalnızca geliştiriciler tarafından görülebilecek notların alınması gerekmektedir. PHP’de “//” işaretli bir satırda işaretin sağında kalan metin, geliştirici notu olarak değerlendirilir ve derleyici tarafından göz ardı edilir.

PHP’NİN YAPILANDIRILMASI

PHP, Web ya da Web harici projeleri kapsayan pek çok amaca göre yapılandırılabilir. Ayrıca PHP, var olan yapılandırmanın listelenmesini sağlayan “phpinfo()” adlı bir fonksiyon barındırır.

<?php

phpinfo();

?>

Exit mobile version