Örnek Alma ve Mikroskobik İnceleme Süreci – Giriş
Organizmadan alınan organ ve doku örneklerinin mikroskopta incelenecek hale gelinceye kadar geçen işlemlerin tümü “histolojik teknikler” olarak tanımlanmaktadır. Histolojik teknikler de kendi içerisinde örnek alma ve makroskobik değerlendirme, tespit, yıkama, dehidrasyon, saydamlaştırma, emdirme, gömme-bloklama, kesit alma ve boyama gibi alt kısımlara ayrılır. İşte organ ve doku örnekleri yapılan bir seri işlemin sonunda mikroskopta incelenebilir hale gelmektedir. Diğer taraftan histolojik incelemeler canlı ve cansız hastalıklı veya normal dokular ile hastalıklı veya normal vücut sıvı (genital sıvı, gözyaşı, tükürük) ve içerikleri (dışkı), doku kültürü gibi organik materyaller ya da toprak, taş gibi inorganik birçok materyal üzerinde yapılmaktadır.Canlı Örnek İncelemeleriCanlı dokular çabuk bozuldukları için kısa sürede incelenmelidir. Canlı inceleme ya doğrudan faz kontrast mikroskop ya da vital veya supravital boyalar kullanarak ışık mikroskop ile yapılır. Canlı inceleme yöntemlerinde çini mürekkebi, tripan mavisi gibi vital özel boyalar kullanılır. Buna karşın supravital boyama organizmadan çıkarılan ya da doku kültürü gibi çoğaltılan hücrelerin bulunduğu ortama boya maddesinin verilmesiyle olur. Nötral kırmızı, krezil viyolet gibi boyalar bu amaçla kullanılır.Cansız Örnek İncelemeleriCansız doku, sıvı ve içeriklerin incelenmesi fiziksel (kaynatma, kurutma, dondurma) ve kimyasal (alkol, civa, formalin) olarak tespit edilmiş ve boyanmış doku kesitleri üzerinde ya da dışkı gibi boyanmamış preparatlarda direkt olarak ışık mikroskopla yapılmaktadır. Diğer taraftan usulüne uygun şekilde alınan sivrisinek, kene, böcek gibi canlılar da tür tayini ve değişik amaçlarla stereo-mikroskopla direkt olarak incelenir. Ultrastrukturel düzeyde incelemeler farklı işlemlerden geçirilerek elektron mikroskopla yapılmaktadır.
Anahtar Kavramlar
- Laboratuarlar İçin Örnek Alma
- Makroskopi ve Otoliz
- Tespit ve Solüsyonları
- Dekalsifikasyon
- Doku İşlenmesi Süreci
- Gömme Materyaline Bloklama
- Mikrotomla Kesit Alma
- Dondurma Kesiti Alma