Abraham Lincoln (1809 – 1865) Hakkında

Lincoln’un çok mütevazi bir geçmişten ABD’nin en yüksek makamına gelmesi demokrasinin gücünün örneği olarak kabul edilmektedir. Lincoln 1847’de ABD Temsilciler Meclisine seçilmiştir. Dönemin sonunda politikayı bırakmış ama 1854’te tekrar dönmüştür. 1856’da kölelik karşıtı Cumhuriyetçi Partiye katılmış ve 1860’da başkan seçilmiştir. Seçilmesiyle güneyin köle devletleri Birlik’ten ayrılarak bir konfederasyon kurmuşlardı. Lincoln devletleri birlik içinde tutmak için…

Read More

Oliver Cromwell (1599 – 1658) Hakkında

I. Charles’ın despotik gücüne karşı çıkan bir parlamenter olan Cromwell İngiliz İç Savaşında (1642 – 1651) tarafını zafere ulaştırmıştır. Askerlerini gayet etkili Yeni Model Ordu olarak düzenlemiş ve hiçbir savaşı kaybetmemiştir. Charles’ın 1649’da idam edilmesinden sonra Cromwell Britanya’yı bir Commonwealth (cumhuriyet) olarak ilan etti ve 1653’te Lord Protector oldu. Sert olmasına rağmen hakimiyetinde Britanya’nın prestiji…

Read More

George Washington (1732 – 1799) Hakkında

Washington 1774’te haksız İngiliz politikalarına muhalefet için kurulan US Continental Congress üyesiydi. İngilizlere karşı Amerikan Savşında (1775 – 1783) Yorktown Muharebesini (1781) kazanan birliklere komutanlık etmekteydi. 1789’da başkan seçilen Washington 1791’de İnsan Hakları Yasasını imzalamış ve 1793’te ikinci kere Başkan seçilmiştir. 1787 Anayasasının kaleme alınmasında yardımcı olmuştur; Birleşik Devletler Başkanı 1789 – 1797

Read More

Hayvan Uyarıları

Bazı depremlerden önce hayvanlar, olağandışı davranışlar gösterirler. Bu durum, hayvanların deprem olacağını sezebildiklerini akla getiriyor. Bilim adamları, hayvanların bir depremden önce kayalarda oluşan titreşimleri ya da elektriksel değişimleri algılayabildiklerini düşünüyorlar. Çin’in deprem olasılığı yüksek olan bölgelerinde yaşayan insanlardan, hayvanlarda alışılmışın dışında davranışlar gördükleri zaman, bu durumu uzmanlara bildirmeleri istenir. 1975 yılında Çin’in Haicheng bölgesinde şiddetli…

Read More

Sismik Boşluklar

Dünya’yı kaplayan levhaların sürekli hareketi nedeniyle levha sınırlarındaki kaya katmanlarında gerilme olur. Gerilme boşaldığı zaman levha sınırının tümü aynı anda kaymaz. Tersine, sınırın çeşitli bölümleri farklı zamanlarda kayar ve her seferinde bir miktar gerilme boşalması olur. Bilim adamları, fay gözlemleri sonucunda, deprem olasılığının en yüksek olduğu yerin bir fayın en uzun süre hareketsiz kalan bölümü…

Read More

Uydu Gözlemleri

İtalya’daki Vezüv Yanardağı’nın çevresini gösteren bir uydu fotoğrafı. Yanardağın tepesini çevreleyen kırmızı böogen1944′ teki son püskürmeden kalan bir lav akıntısını gösteriyor. Dünya’nın çevresinde dolaşan uyduların ilettiği bilgiler yanardağ etkinliklerinin gözlenmesinde kullanılır. Yanardağın içindeki magmanın yükselmesine bağlı olarak yüzeyde ortaya çıkan ısı değişimleri bu yolla saptanır. Püsküren yanardağlardan çıkan kül bulutları ve gaz da uydular aracılığıyla…

Read More

Lazerler

Yüzey gözlemlerinde kullanılan ve elektronik uzaklık ölçümü adı verilen yöntemde, bir fay üzerinde ya da bir yanardağın yamacında yerin gösterdiği değişimlerin ölçülmesi için lazer ışınlarından yararlanılır. Bir lazer Işını, bu ışınları yayan aygıt tarafından belli bir uzaklıktaki yansıtıcıya yönlendirilir. Buradan yansıyan ışının ne kadar yol aldığı küçük bir bilgisayar yardımıyla hesaplanır. Hesaplarda lazer ışınının ölçüm…

Read More

Titreşen Yanardağlar

Çoğu zaman, bir yanardağın püskürmesinden günler ya da haftalar önce depremölçerler volkanik titreşim olarak bilinen sürekli bir yer hareketlerini kaydederler. Aynı olgu püskürme sırasında da görülür. Bu titreşimlerin, yanardağın içindeki magma ya da gazların yükselmesinden kaynaklandığı sanılıyor. Bazen de bir püskürmeden hemen önce volkanik depremler hissedilir. Magma yükselerek magma odasına dolduğunda odanın içindeki basınç artar….

Read More

Yüzey Gözlemleri

Bir depremden ya da yanardağ püskürmesinden önce yerin yüzeyi ya da biçiminde bazı değişimler olabilir. Bu değişimler, fay çevresindeki kayalarda gerilme birikmesi ya da bir yanardağda yükselmekte olan magmanın magma odasına dolması nedeniyle oluşur. Yüzey hareketleri, yerde meydana gelen en küçük değişimleri bile saptayabilen eğimölçer ve benzeri çok duyarlı elektronik aygıtlar yardımıyla gözlenir.

Read More

Olağanüstü Durum Planları

Tsunami dalgaları dan en çok etkilenen bölgeler bir yanardağ püskürmesine veya depreme en yakın konumda bulunan kıyı bölgeleridir; çünkü dalgaların hızı buralarda yaşayan insanların zamanında uyarılmasna olanak vermez. Tsunami oluşumunun önüne geçilemese de, Büyük Okyanus kıyılarında çoğu yerleşim yerinde, bir alarm durumunda, insanların buraları kısa zamanda boşaltmasını öngören olağanüstü durum planları yapılmıştır. Örneğin 1964 yılında…

Read More

Tsunami Uyarı Sistemi

Tsunami Uyarı Sistemi Tsunami dalgalarına en çok, yanardağ püskürmelerinin ve depremlerin sık görüldüğü Büyük Okyanus çevresinde rastlanır. Bu bölgedeki depremlerin izlenmesi ve tsunami tehlikesi belirdiğibde bölge insanlarının uyarılması amacıyla Hawaii’de bir Uluslararası Tsunami Uyarı Merkezi kurulmuştur. Büyük bir deprem olduğunda, Büyük Okyanus’un çevresinde yer alan çok sayıdaki gözlem istasyonu deprem merkezini saptar ve bu bilgiyi…

Read More

Okyanusları Aşan Dalgalar

Okyanusları Aşan Dalgalar Büyük yanardağ püskürmeleri ya da depremler, okyanusları boydan boya aşabilen tsunami dalgaları yaratabilir. 1960 yılında, Şili açıklarında meydana gelen bir depremin neden olduğu tsunami, Şili kıyıları boyunca büyük zarara yol açmakla kalmayıp Büyük Okyanus’ta 15 saatte 12.500 km yol alarak Hawaii Adaları’nı vurmuş ve depremden 22 saat sonra da Japonya kıyılarını sular…

Read More

Krakatau

Krakatau Endonezya’daki volkanik Krakatau Adası’nı oluşturan yanardağ 1883 yılında görülmemiş bir şiddetle püskürmüştü. Püskürmenin gücü adanın yaklaşık 20km3’lük bir bölümünü yok etmiş ve 500.000 km2 genişliğinde bir alanı küller altında bırakmıştı. Bunun sonucunda oluşan ve boyları 30 metreyi aşan tsunami dalgaları, çevredeki diğer Adaları da etkilemiş ve kıyı köylerinde yaşayan 36.000’den fazla insanın ölümüne yol…

Read More

Dev Dalgalar

Dev Dalgalar Bir deprem sırasında, deniz tabanının fay düzlem boyunca yükselmesi veya alçalması ya da bir yanardağın bir bölümünün püskürme sırasında kopup denize düşmesi tsunami dalgalarının oluşmasına yol açar. Kıyıya yakın bir yerde karada meydana gelen bir yanardağ püskürmesi veya depremde tsunami dalgaları na neden olabilir. Bu olayların tümünde tsunami dalgalarının deniz yüzeyindeki oluşumu, yer…

Read More

Tsunami

Deniz altında ya da karanın kıyıya yakın bir yerinde meydana gelen büyük bir yanardağ püskürmesinin veya depremin neden olduğu bir dizi dalgaya tsunami adı verilir. Tsunami dalgaları genellikle çok büyük olmalarına karşın kıyılara yaklaşırlarken çok büyük olabiliyor ve çarptıkları yerlerde önemli ölçüde zarara yol açabiliyorlar. Tsunami sözcüğü Japoncada liman dalgaları anlamını taşır. Bu dalgalara kimi…

Read More

Jeotermal Enerjinin Kullanımı

Jeotermal enerji, volkanik kayalarda bulunan ısı enerjisidir. Bu enerji, binaları ısıtmak ve elektrik üretmek amaçlarıyla kullanılabilir. Sıcak yeraltı suları içeren kaya katmanlarının delinm3ei ile yeryüzüne çıkartılan sudan elde edilen buhar, büyük elektrik santrallarındaki üreteçleri çalıştırmak amacıyla kullanılır. Mühendisler, doğal çatlakların bulunmadığı yerlerde de kızgın kayalardan yararlanabilmek için özel yöntemler geliştirmişlerdir. Kayalara oluşturulan yapay çatlaklardan içeri…

Read More

Karaduman Bacaları

Bazı hidrotermal ağızlar bulanık ve siyah renkte, duman görünümünde su çıkardıkları için bunlara Karaduman bacaları adı verilmiştir. Soğuk deniz suyu deniz tabanına sızdığında sudaki kimyasal maddeler buradaki kayalara tepkimeye girer ve bunun sonucunda kayadaki minerallerin bir bölümü eriyerek suya karışır. Hidrotermal ağızdan çıkan sıcak su soğuk deniz suyu ile karışınca içerdiği bu mineral tanecikleri nedeniyle…

Read More

Tehlike Haritaları

Tehlike Haritaları Bilim adamları, etkin bir yanardağın çevresinin olası bir püskürmeden nasıl etkileneceğini önceden kestirebilmek amacıyla tehlike haritası adı verilen özel haritalar hazırlarlar. Bu haritalar, püskürme sırasında ortaya çıkabilecek lav akıntısı ya da çamur akıntısı gibi tehlikelerden etkilenebilevek bölgeleri gösterir. Bir yanardağ da püskürme belirtileri görüldüğü zaman tehlike bölgelerinde yaşayan insanların buraları boşaltmaları sağlanır.

Read More

Depreme Dayanıklı Binalar

Depreme Dayanıklı Binalar Etkin fay kuşakları üzerinde bulunan kentlerin büyük bir bölümünde geçerli olan özel yasalar, yeni yapılan binalarda, deprem sırasında çökmeyi önleyecek yapım yöntemlerinin kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Her ne kadar bina marketleri ve yapı malzemeleri depreme dayanıklılık açısından denenmekteyse de, mimarlar, tasarılarının başarılı olup olmadığını ancak gerçek bir deprem sırasında görebilirler. Örneğin bazı binaların…

Read More