Plankton Nedir?

Plankton, suda (veya havada) bulunan ve kendilerini akıntıya (veya rüzgara) karşı itemeyen çeşitli organizmalar topluluğudur. Plankton, suda bulunan ve hareket yeteneği akıntıya bağımlı olan canlılara verilen genel isimdir. Okyanusta, çift kabuklular, balıklar ve balinalar gibi birçok küçük ve büyük su organizması için çok önemli bir besin kaynağı sağlarlar. Genellikle mikroskobik boyutta ve tek hücreli oldukları varsayılsa da, denizanaları veya kopmuş yosunlar da okyanusbilimciler tarafından plankton olarak tanımlanır. Bitkisel planktonlara fitoplankton, hayvansal olanlarına ise zooplankton adı verilir. Göllerde, denizlerde ve akarsularda, hatta belirli şartlar altında buzullarda bulunabilirler. Dünyadaki fotosentez ile üretilen oksijenin büyük çoğunluğunu plankton üretir, diğer kısmını bitkiler üretir. Planktonu oluşturan bireysel organizmalara plankter denir.

Planktonik organizmaların büyüklüklerine göre sınıflandırılması

  • Femtoplankton, < 2×10−7 m (<0,2 µm) (deniz virüsleri)
  • Pikoplankton 2×10−7-2×10−6 (0,2-2 µm) arası (küçük ökaryotik protistler; bakteriler; Chrysophyta)
  • Nanoplankton 2×10−6-2×10−5 (2-20 µm) arası (küçük ökaryotik protistler; küçük diatomlar; küçük flagellatalar; Pyrrophyta; Chrysophyta; Chlorophyta; Xanthophyta)
  • Mikroplankton 2×10−5-2×10−4 (20-200 µm) arası (büyük ökaryotik protistler; fitoplanktonların çoğu; Protozoalar (Foraminifera); ciliates; Rotifera; genç metazoalar – Crustacea (copepod nauplii))
  • Mezoplankton 2×10−4-2×10−3 (0,2 mm-2 mm) arası (metazoalar; örn: copepods; Medusae; Cladocera; Ostracoda; Chaetognaths; Pteropods; Tunicata; Heteropoda)
  • Makroplankton 2×10−3-2×10−2 (2–20 mm) arası (metazoalar; örn: Pteropodlar; Chaetognathlar; Euphausiacea (krill); Medusae; ctenophorelar; salps, doliolidler ve pyrozomlar (pelagic Tunicata); Cephalopoda)
  • Megaplankton > 2×10−2 (>20mm) (metazoalar; örn: denizanası; ctenophorelar; salps ve pyrozomlar (pelagic Tunicata); Cephalopoda)

Fitoplankton türlerinden kokkolitler su yüzeyinden atmosfere geçen “dimetil sülfür” denen kimyasal maddeyi üretir. Bu madde oksijenle birleşerek sülfat haline geçer. Sülfatlar okyanus üzerindeki su buharı için yoğunlaşma çekirdekleri oluşturarak bulutları meydana getirirler ve belirli koşullar altında yağmura neden olabilirler. Dimetil sülfür, dolaylı olarak bulutların güneş ışınlarını yansıtma veya emme derecesini, yani albedoyu etkiler. Genel olarak, dimetil sülfür albedoyu artırır. Böylece bulutlar gelen güneş ışınlarını yansıtır, buna bağlı olarak toprağa erişen güneş ışınları da azalır.

Deniz planktonları, okyanusların tuzlu sularında ve haliçlerin acı sularında yaşayan bakteriler, arkeler, algler, protozoa ve sürüklenen veya yüzen hayvanları içerir. Tatlı su planktonu deniz planktonuna benzer, ancak göl ve nehirlerin tatlı sularında bulunur. Planktonların genellikle suda yaşadığı düşünülür, ancak hayatlarının bir kısmını atmosferde sürüklenerek yaşayan aeroplankton adlı havadan taşınan versiyonları da vardır. Bunlar arasında bitki sporları, polen ve rüzgarla saçılan tohumlar ile karasal toz fırtınalarından havaya savrulan mikroorganizmalar ve deniz spreyi ile havaya savrulan okyanus planktonları yer alır. Birçok planktonik türün boyutu mikroskobik olsa da plankton, denizanası gibi büyük organizmalar da dahil olmak üzere çok çeşitli boyutlarda organizmaları içerir. Planktonlar, herhangi bir filogenetik veya taksonomik sınıflandırmadan ziyade ekolojik nişleri ve hareketlilik seviyeleri ile tanımlanır. Teknik olarak bu terim, su yüzeyindeki neuston adı verilen organizmaları veya suda aktif olarak yüzen nekton adı verilen organizmaları içermez.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s