Lazerler

Yüzey gözlemlerinde kullanılan ve elektronik uzaklık ölçümü adı verilen yöntemde, bir fay üzerinde ya da bir yanardağın yamacında yerin gösterdiği değişimlerin ölçülmesi için lazer ışınlarından yararlanılır. Bir lazer Işını, bu ışınları yayan aygıt tarafından belli bir uzaklıktaki yansıtıcıya yönlendirilir. Buradan yansıyan ışının ne kadar yol aldığı küçük bir bilgisayar yardımıyla hesaplanır. Hesaplarda lazer ışınının ölçüm…

Read More

Titreşen Yanardağlar

Çoğu zaman, bir yanardağın püskürmesinden günler ya da haftalar önce depremölçerler volkanik titreşim olarak bilinen sürekli bir yer hareketlerini kaydederler. Aynı olgu püskürme sırasında da görülür. Bu titreşimlerin, yanardağın içindeki magma ya da gazların yükselmesinden kaynaklandığı sanılıyor. Bazen de bir püskürmeden hemen önce volkanik depremler hissedilir. Magma yükselerek magma odasına dolduğunda odanın içindeki basınç artar….

Read More

Yüzey Gözlemleri

Bir depremden ya da yanardağ püskürmesinden önce yerin yüzeyi ya da biçiminde bazı değişimler olabilir. Bu değişimler, fay çevresindeki kayalarda gerilme birikmesi ya da bir yanardağda yükselmekte olan magmanın magma odasına dolması nedeniyle oluşur. Yüzey hareketleri, yerde meydana gelen en küçük değişimleri bile saptayabilen eğimölçer ve benzeri çok duyarlı elektronik aygıtlar yardımıyla gözlenir.

Read More

Olağanüstü Durum Planları

Tsunami dalgaları dan en çok etkilenen bölgeler bir yanardağ püskürmesine veya depreme en yakın konumda bulunan kıyı bölgeleridir; çünkü dalgaların hızı buralarda yaşayan insanların zamanında uyarılmasna olanak vermez. Tsunami oluşumunun önüne geçilemese de, Büyük Okyanus kıyılarında çoğu yerleşim yerinde, bir alarm durumunda, insanların buraları kısa zamanda boşaltmasını öngören olağanüstü durum planları yapılmıştır. Örneğin 1964 yılında…

Read More

Tsunami Uyarı Sistemi

Tsunami Uyarı Sistemi Tsunami dalgalarına en çok, yanardağ püskürmelerinin ve depremlerin sık görüldüğü Büyük Okyanus çevresinde rastlanır. Bu bölgedeki depremlerin izlenmesi ve tsunami tehlikesi belirdiğibde bölge insanlarının uyarılması amacıyla Hawaii’de bir Uluslararası Tsunami Uyarı Merkezi kurulmuştur. Büyük bir deprem olduğunda, Büyük Okyanus’un çevresinde yer alan çok sayıdaki gözlem istasyonu deprem merkezini saptar ve bu bilgiyi…

Read More

Okyanusları Aşan Dalgalar

Okyanusları Aşan Dalgalar Büyük yanardağ püskürmeleri ya da depremler, okyanusları boydan boya aşabilen tsunami dalgaları yaratabilir. 1960 yılında, Şili açıklarında meydana gelen bir depremin neden olduğu tsunami, Şili kıyıları boyunca büyük zarara yol açmakla kalmayıp Büyük Okyanus’ta 15 saatte 12.500 km yol alarak Hawaii Adaları’nı vurmuş ve depremden 22 saat sonra da Japonya kıyılarını sular…

Read More

Krakatau

Krakatau Endonezya’daki volkanik Krakatau Adası’nı oluşturan yanardağ 1883 yılında görülmemiş bir şiddetle püskürmüştü. Püskürmenin gücü adanın yaklaşık 20km3’lük bir bölümünü yok etmiş ve 500.000 km2 genişliğinde bir alanı küller altında bırakmıştı. Bunun sonucunda oluşan ve boyları 30 metreyi aşan tsunami dalgaları, çevredeki diğer Adaları da etkilemiş ve kıyı köylerinde yaşayan 36.000’den fazla insanın ölümüne yol…

Read More

Dev Dalgalar

Dev Dalgalar Bir deprem sırasında, deniz tabanının fay düzlem boyunca yükselmesi veya alçalması ya da bir yanardağın bir bölümünün püskürme sırasında kopup denize düşmesi tsunami dalgalarının oluşmasına yol açar. Kıyıya yakın bir yerde karada meydana gelen bir yanardağ püskürmesi veya depremde tsunami dalgaları na neden olabilir. Bu olayların tümünde tsunami dalgalarının deniz yüzeyindeki oluşumu, yer…

Read More

Tsunami

Deniz altında ya da karanın kıyıya yakın bir yerinde meydana gelen büyük bir yanardağ püskürmesinin veya depremin neden olduğu bir dizi dalgaya tsunami adı verilir. Tsunami dalgaları genellikle çok büyük olmalarına karşın kıyılara yaklaşırlarken çok büyük olabiliyor ve çarptıkları yerlerde önemli ölçüde zarara yol açabiliyorlar. Tsunami sözcüğü Japoncada liman dalgaları anlamını taşır. Bu dalgalara kimi…

Read More

Jeotermal Enerjinin Kullanımı

Jeotermal enerji, volkanik kayalarda bulunan ısı enerjisidir. Bu enerji, binaları ısıtmak ve elektrik üretmek amaçlarıyla kullanılabilir. Sıcak yeraltı suları içeren kaya katmanlarının delinm3ei ile yeryüzüne çıkartılan sudan elde edilen buhar, büyük elektrik santrallarındaki üreteçleri çalıştırmak amacıyla kullanılır. Mühendisler, doğal çatlakların bulunmadığı yerlerde de kızgın kayalardan yararlanabilmek için özel yöntemler geliştirmişlerdir. Kayalara oluşturulan yapay çatlaklardan içeri…

Read More

Karaduman Bacaları

Bazı hidrotermal ağızlar bulanık ve siyah renkte, duman görünümünde su çıkardıkları için bunlara Karaduman bacaları adı verilmiştir. Soğuk deniz suyu deniz tabanına sızdığında sudaki kimyasal maddeler buradaki kayalara tepkimeye girer ve bunun sonucunda kayadaki minerallerin bir bölümü eriyerek suya karışır. Hidrotermal ağızdan çıkan sıcak su soğuk deniz suyu ile karışınca içerdiği bu mineral tanecikleri nedeniyle…

Read More

Tehlike Haritaları

Tehlike Haritaları Bilim adamları, etkin bir yanardağın çevresinin olası bir püskürmeden nasıl etkileneceğini önceden kestirebilmek amacıyla tehlike haritası adı verilen özel haritalar hazırlarlar. Bu haritalar, püskürme sırasında ortaya çıkabilecek lav akıntısı ya da çamur akıntısı gibi tehlikelerden etkilenebilevek bölgeleri gösterir. Bir yanardağ da püskürme belirtileri görüldüğü zaman tehlike bölgelerinde yaşayan insanların buraları boşaltmaları sağlanır.

Read More

Depreme Dayanıklı Binalar

Depreme Dayanıklı Binalar Etkin fay kuşakları üzerinde bulunan kentlerin büyük bir bölümünde geçerli olan özel yasalar, yeni yapılan binalarda, deprem sırasında çökmeyi önleyecek yapım yöntemlerinin kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Her ne kadar bina marketleri ve yapı malzemeleri depreme dayanıklılık açısından denenmekteyse de, mimarlar, tasarılarının başarılı olup olmadığını ancak gerçek bir deprem sırasında görebilirler. Örneğin bazı binaların…

Read More

Felaketlerin Önlenmesi Ve Lav Akıntılarının Yolunun Değiştirilmesi

Felaketlerin Önlenmesi Bazı depremler ve yanardağ püskürmeleri, yalnızca birkaç dakika içinde bile büyük felaketlere yol açabilir. Bunların önlenmesi her ne kadar olanaksız olsa da, etki ve zararlarının en aza indirgenmesi konusunda çalışmalar yapılıyor. Lav Akıntılarının Yolunun Değiştirilmesi Volkanik kişin içerdiği minerallerin toprağın verimini artırması nedeniyle birçok insan tehlikeyi göze alarak yanardağ eteklerinde yaşar. Yakın geçmişte…

Read More

”Mantıksız” Otomatik Tepkilerimiz

Psikolojiyle ilgiliyseniz Pavlov’u mutlaka duymuşsunuzdur. Hani şu ”köpek, et, zil ve salya” hikayesini…. Bilmeyenler için kısaca üzerinden geçelim. Rus fizyolog Ivan Pavlov’un yaptığı deney sırasında, köpeğe ilk olarak birkaç kez zil çalınır. Fakat köpek tepki vermez. Sonradan et verilir. Köpeğin doğal bir şekilde salyaları akar. Sonra verilen et ile birlikte zil çalınır. Daha sonra et…

Read More

Mutluluk İçin Bir Stratejiniz Olsun

Sağlıklı bir işin işareti nedir? Sağlıklı iş planı. Bu, iş danışma şirketi Stratejik Yönetim Merkezi’nin tartışmasıdır. Onlar her işin amacının tanımlanmasına ve sonra da bu amacın üstesinden gelmek, bunu başarmak için bir strateji saptanmasına inanıyorlar. Aynı yaklaşım insanlar için de kullanılabilir. Ne istediğinizi tanımlayın, sonra da bunu elde etmek için bir strateji kullanın. Gariptir ama,…

Read More