Boşaltım Sistemi Özet Anlatım
İç ortamın değişmezliğinin (homeostasis) korunmasında ve kanın pH’sının ayarlanmasında hem akciğerlerin hem de böbreklerin önemli rolleri vardır. Akciğerler oksijen ve karbondioksit miktarını belirli bir düzeyde tutarlar. Bedeniçin zararlı maddelerin uzaklaştırılmasında ise böbreklere önemli görev düşer. Boşaltımı filtrasyon, rezorbsiyon ve sekresyon olarak 3 bölümde inceleyebiliriz.
Filtrasyon, böbreklere gelen kanın süzülmesidir. Rezorbsiyon, süzülerek kandan ayrılan vücut için gereklimaddelerin geri emilmesidir. Sekresyon ise vücut için yararsız veya zararlı maddelerin kandan alınarak tubul sıvısına verilmesidir.Nefron, böbreğin iş yapan en küçük birimidir.
Glomerulus, böbreğe gelen kanın süzüldüğü yerdir. Glomerulus kılcal damarları iki arteriyol arasında yer almıştır. Glomerular filtrasyon hızı, sadece süzülebilen, sekresyonla çıkarılmayan veya rezorbe edilemeyen maddeler aracılığıyla belirlenebilir.Glomerular filtrasyon hızına etkileyerek, kan basıncının artmasına veya azalmasına rağmen böbrekten geçen kan miktarını sabit tutan mekanizmaları aşağıdaki gibisıralayabiliriz.
• Glomerulusun afferent ve efferent kan damarlarının düz kaslarının aktivitesi; böbrek atar damarlarındakan basıncı artınca, afferent arteriyol daralır, efferent arteriyol genişler ve glomerulus kılcal damarlarındaki kan basıncı normal tutulur.
• Henle kulpu valvula (kapakçık) etkisi; glomerular filtrasyon azalınca henle kulpuna giren süzüntü de azalır.
• Makula densa, jugstaglomerular hücreler ve reninangiotensin mekanizması ile kan basıncı ayarlanır. Klirens, bir dakikada oluşan idrarla atılan maddeyi içeren plazma miktarıdır. Glomerular süzüntü miktarını belirlemede ve böbreklerde kan akımının normal olup olmadığını anlamada yararlanılır.
