Temel Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji: Tuz (Sodyum Klorür, NaCl) Temel bir besin maddesi olan tuz, hayvan yemlerinde normal olarak %0.5-1 arasında bulunur. Ayrıca su ve mineral madde karışımlarında da tuz bulunur. Tadının cezbedici ve az irkiltici olması sebebiyle, bazen hayvanlar tarafından fazla miktarda alınabilir. Ağızdan alındıktan sonra tuz sindirim kanalından hızlı ve yüksek oranda (%90)…
Antibiyotikler Bir dönem antibiyotikler hayvanları hastalıklardan korumak amacıyla tedavi dozlarının altında ve hayvan kesime gidene kadar yemle kullanılmışlardır. Bu amaçla penisilin türevleri, tetrasiklinler, sülfonamidler, avoparsin, olakindoks, tilosin, çinko basitrasin, spiramisin, virjinamisin gibi çeşitli antibiyotikler kullanılmıştır. Hayvansal gıdalardaki veteriner ilaç kalıntılarından kaynaklı istenmeyen etkilerin gözlenmesi, başta AB ülkeleri olmak üzere dünya’da pek çok ülkede bunların yasal…
Temel Veteriner Farmakoloji ve Toksikolojiİdrar söktürücüler, kimyasal yapıları ve etkilerine göre sınıflandırılırlar; karbonik anhidrazı engelleyenler, tiazidler, kıvrım işeticiler, potasyum tutanlar, ozmotik işeticiler, metilli ksantinler diye ayrılabilirler İlaç örnekleri: Asetazolamid (karbonik anhidraz engelleyici); klorotiazid, hidroklorotiazid, bendrofluazit (tiazid grubu işeticiler); furosemid (kıvrım işetici), etakrinik asit (kıvrım işetici); triamteren ve amilorid (potasyum tutan işeticiler); mannitol (ozmotik işetici); kafein,…
Ekonomik Faaliyet Döngüsü Ekonomik faaliyet bir dolaşım halindedir. Bu dolaşım, ev idareleri, kamu kesimi dahil çeşitli kurumlar, kuruluşlar ve işletmeler arasında gerçekleşen para ve mal akımlarından meydana gelir. Kapalı bir ulusal ekonomide bu para ve mal dolaşımı Şekil 3.2’de basitçe açıklanmaya çalışılmıştır. Şekil 3.2’de görüldüğü gibi bir yanda ev idareleri yani ülkenin tüm nüfusunu kapsayan…
Baz: Nükleik asitlerin (DNA ya da RNA) yapısında yer alan azotlu bileşiklerdir. Bunlardan adenin ve guanin çift halkalı olan pürinler sınıfında; sitozin, timin ve urasil ise tek halkali olan pirimidinler sınıfında yer almaktadır. Belirteç (marker): Genom üzerindeki yeri ve işlevi bilinen, ancak başka bir bölgenin belirlenmesi ya da tür, ırk veya birey ayrımlarının yapılmasında kullanılan…
Transgenik Hayvanların Sütünde Rekombinant Proteinlerin Üretimi Transgenik hayvanların süt, idrar ve kan gibi vücut salgılarında rekombinant proteinler üretilir. Bu proteinlerin üretimi için, dokuya özgü güçlü promotorlara ihtiyaç vardır. Bunlardan bazıları koyun (lactoglobulin), fare, sıçan, tavşan ve keçi (whey asit protein, WAP), inek (s1 kazein), keçi (kazein), koyun, keçi ve inek (lactalbumin) gibi promotorlar’dır (tetikleyici). Bu…
Temel Veteriner Genetik Ünite 10 Soru Cevap Etkinliği Doğru Cevaplar Kalın Punto ve Altı Çizili Olarak Verilmiştir 1- PCR ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? a. PCRda çok az miktardaki DNA molekülü kullanılamaz. b. DNA dizilerinin in-vitro olarak çoğaltılmasıdır. c. PCR sadece tüm genomu yükseltgeyebilir. d. DNA dizilerinin in-vivo olarak çoğaltılmasıdır. e. PCR genetik mühendisliğinde…
Temel Veteriner Genetik Ünite 10 Özet Polimeraz Zincir Reaksiyonu’nun (PCR) tanımını yapabilmek ve aşamalarını açıklamak PCR genom üzerinde seçilen bir DNA bölgesinin in-vitro olarak çoğaltılması demektir. PCR ile çok az miktarlardaki DNA molekülü, kısa bir süre içinde yüksek miktarlara çıkartılmaktadır. PCR için gerekli olanlar; kalıp DNA, ileri ve geri yönlü bir çift primer, ısıya dayanıklı…
Temel Veteriner Genetik Gen Mutasyonları ve Başlıca Mutasyon Tipleri Birçok organizma için genetik materyal olan DNA ile ilgili olarak bazı özellikler 7. bölümde verilmiştir. Bunlardan en önemlileri kendini kopyalaması (replikasyon), bilgiyi depolaması (transkripsiyon), ifade edilmesi (translasyon) ve mutasyon nedeniyle varyasyon oluşmasıdır. Mutasyon genetik bilgiyi oluşturan dizilerde meydana gelen değişimlerdir. Burada mutasyon ve polimorfizm kavramlarını birbirinden…
Temel Veteriner Genetik Ünite 8 Özet DNA Replikasyonunun önemini ve mekanizmasını tanımlamak DNA replikasyonu yaşayan ve çoğalan her canlı için vazgeçilmezdir. Canlılarda kendilerine benzeyen yeni canlıların oluşması ve türün devamlılığı bu sayede gerçekleşir. Hücre kendi sahip olduğu genetik materyalin bir kopyasını yaparak yeni oluşacak olan hücreye aktarır. Genetik materyal hücrede gerçekleşen tüm olayların temelini ve…
Translasyon ve Aşamaları Teme Veteriner Genetik Hücrede gerçekleşen önemli kimyasal reaksiyonlardan biri olan protein sentezi genellikle üç bölümde incelenir. Bunlar; başlama, uzama ve sonlanmadır. Translasyon prokaryotlarda ve ökaryotlarda benzer şekilde başlar ve küçük değişiklikler ile devam eder. Hem prokaryotlarda hemde ökaryotlarda öncelikle mRNA ve metionil- tRNA ribozomun küçük alt birimine bağlanır. Bu üçlü yapıya ribozomun…
DNA Replikasyonu Temel Veteriner Genetik Replikasyonun kelime anlamı kopya ya da aynısıdır. DNA replikasyonu ise DNA’nın çift ipliğinin birbirinden ayrılıp yeni tamamlayıcı ipliklerin sentezlenmesi anlamında kullanılmaktadır. DNA ipliklerinde yer alan bazların rastgele değil belli bir düzen içinde eşleştiklerinin keşfedilmesi ile hücre bölünmesi sırasında DNA’nın kendini nasıl çoğaltığı daha iyi anlaşılabilmiştir (A-T, G-C). Pek çok protein…
Gen Kavramı: Temel Veteriner Genetik Genetik şifre olarak adlandırılan nükleik asitlerin (DNA ve RNA) temelini nükleotitler oluşturmaktadır. Bir aminoasit ya da RNA molekülünün nükleotit dizisi DNA’da bulunmaktadır. O halde, gen olarak tanımlanan ifade, anlamlı bir RNA transkripti ya da bir proteinden oluşan işlevsel bir biyolojik ürünün sentezi için gerekli olan bilgiyi içeren DNA parçasıdır. Yunanca…
Memelilerde cinsiyetin belirmesinde etken olan cinsiyet erkekdir. Erkekte gamet oluşumu sırasında oluşan gametlerden yarısı X kromozomunu yarısı ise Y kromozomunu taşımakta ise oluşan gametlerin hepsi X kromozomunu taşımaktadır. Eğer X taşıyan yumurta ile X kromozomu taşıyan spermatozoit birleşirse dişi (XX), eğer yumurta Y taşıyan spermatozoit ile birleşirse erkek (XY) yavru olacaktır. Oto sexing olayı ile…
Cinsiyete Bağlı Kalıtım Temel Veteriner Genetik Hayvanlarda yüzlerce gen bulunur. Bununla birlikte kromozom sayıları bu gen sayıları ile aynı değildir. Dolayısıyla bir kromozom üzerinde çok sayıda gen bulunmaktadır. Aynı kromozom üzerinde bulunan genlere bağlı ya da birleşik genler denir. Bu genler aynı kromozom üzerinde olduğu için aynı gamete -krossing over dışında- birlikte geçerler. Bu genlerin…
Cinsiyet Ve Kalıtım: Cinsiyetin Belirlenmesi Ökaryotik hücrelerde kromozomlar, otozomal ve cinsiyet kromozomları olarak ayrılmaktadır. Otozomal kromozomların üzerinde cinsiyet özellikleri ile ilgili bazı genler bulunmasına karşılık; cinsiyetin belirmesinde cinsiyet kromozomları etkilidir. Otozomal kromozomlar dışında iki adet cinsiyet kromozomu bulunmaktadır. Memelilerde bu kromozomlar X ve Y kromozomları olarak tanımlanmaktadır. Dişilerde iki X kromozomu vardır. Erkeklerde ise X…
Temel Veteriner Genetik Ünite 5 Özet Genlerin nasıl etkileştiklerini açıklamak Genler bulundukları konuma göre birbirleriyle farklı şekillerde iletişimlerde bulunurlar. Bunlardan birincisi allel gen etkileşimleridir. Diploit organizmaların homolog kromozomlarının karşılıklı lokuslarında bulunan ve bir özelliği belirleyen bu allel genler birbirlerini etkiledikleri gibi allel olmayan genler arasında da etkileşimler olabilir. Bu genler birbirlerinin etkilerini tamamen ya da…
Gen Etkileşimleri Temel Veteriner Genetik Fenotipin belirlenmesine dar anlamda bakıldığı zaman, sadece genetik ve çevre faktörlerinin etkisi görülmektedir. Fenotipin ortaya çıkmasında bu faktörlerin yanında gen-çevre etkileşimleri ve genlerin birbirleri ile etkileşimleri gibi faktörlerin de etkileri bulunmaktadır. Diploit bir organizmada homolog kromozomların karşılıklı lokuslarında bulunan genler birbirlerinin allelleridir. Dolayısıyla genlerin birbirleriyle olan etkileşimlerini bulundukları konuma göre…
Bileşikliğin Gen Haritalamada Kullanımı 1911 yılında, Biolog Thomas Hunt Morgan kalıtımın kromozom teorisi üzerine çalışırken, büyük bir çığır açmıştır. Morgan aynı kromozom üzerindeki bazı karakterlerin birlikte kalıtıldığını, bazı karakterlerin ise ayrı ayrı da kalıtılabildiklerini fark etmiş ve teorilerini krossing overdaki kromozomlar arası parça değişimi ile destekleyen sonuçlar bulmuştur. Mendel’in gametlere bağımsız allel dağılımı ile çelişen…
Extranükleer Kalıtım Nedir? Temel Veteriner Genetik Ekstranükleer Kalıtım (stoplazmik kalıtım olarak da bilinir) ilk defa 1908’de Carl Correns tarafından keşfedilen bir Mendel dışı kalıtım formudur. Correns Mirabilis jalapa ile çalışırken yaprak renginin sadece maternal ebeveynin genotipine bağlı olduğunu gözlemiştir. Bu veriye dayanarak, özelliğin ovumun stoplazmasında bulunan bir karakter yoluyla geçiş gösterdiğini belirledi. Ruth Sager ve…