Vergi Kanunlarının Yürürlüğe Girmesi

Vergi Kanunlarının Yürürlüğe Girmesi

Bir kanunun ne zaman yürürlüğe girdiğinin bilinmesi, bu kanunun ne zamandan başlayarak uygulanacağını ve aynı konudaki diğer kanunlarla çatışması hâlinde de hangi kanunun uygulanma önceliğine sahip olacağını belirlemek bakımından önemlidir. Aynı konuda, aynı nitelikte iki kanunun aynı zamanda uygulanmaması ilkesi, belli bir anda hangi kanunun yürürlükte olduğunun belirlenmesini ve bilinmesini gerekli kılmaktadır.

Genel olarak bütün kanunlarda olduğu gibi, vergi kanunlarının yürürlüğe girebilmeleri için de en önemli şart, bunların yayımlanmalarıdır. Nitekim Anayasa, kanunların yayımlanmaları gereğini açıkça belirtmektedir (Any.m.89). Ayrıca, 1928 tarihli ve 1322 sayılı Kanunların ve Nizamnamelerin Sureti Neşir ve İlânı ve Meriyet Tarihi Hakkında Kanun’a (2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 231 inci maddesiyle bu Kanun 9/7/2018 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmış olup aynı Kanunun Geçici 15 inci maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar bu Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edilir) göre de, yazılı hukuk kuralları Resmî Gazete’de yayımlanmadıkça yürürlüğe girememektedir (m. 3). Kanunların yayımı onların yürürlüğe girmeleri için gerekli bir şart olduğu hâlde, yeterli değildir. Çünkü, yürürlük tarihinin belirlenmesi/bilinmesi gerekmektedir. Kanunlar, genellikle ne zaman yürürlüğe girecekleri konusunda açık bir hükme yer vermektedir. Bu durumda kanun, o tarihte yürürlüğe girmektedir. Bu hüküm, ilgili kanunun yürürlük maddesinde yer almaktadır. Kanunlar genellikle yayımı tarihinde yürürlüğe gireceklerini belirtmektedir. Bazı hâllerde, kanunun yürürlük tarihi olarak yayımı tarihinden başka bir tarih de kararlaştırılabilmektedir. Bu tarih, genellikle gelecekteki bir tarih olmaktadır. Bir (vergi) kanun(un)da yürürlük tarihine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmaması hâlinde, Kanunların Sureti Neşir ve İlânı ve Meriyet Tarihi Hakkında Kanun uyarınca ilgili kanun, Resmî Gazete’de yayımını izleyen günden başlayarak kırkbeş gün sonra yürürlüğe girmektedir.

Kanunların yürürlük maddelerinde çeşitli maddelerin değişik tarihlerde yürürlüğe gireceği de kabul edilebilmektedir. İstisnaî hâllerde yürürlük tarihi olarak kanunun yayımı tarihinden önceki bir tarih de belirlenebilmektedir. Bazı kanunların yürürlüğe girmelerine rağmen, uygulanabilmeleri birtakım şartların yerine getirilmesine bağlıdır. Örneğin, bazı kanunlarda yapılacak uygulamanın usul ve esaslarının belirlenmesi yetkisinin Maliye Bakanlığına verilmesi hâlinde, bu usul ve esaslar belirleninceye kadar ilgili hükümlerin uygulanmasına geçilememektedir.

Kanunların yürürlük maddelerinde çeşitli maddelerin değişik tarihlerde yürürlüğe gireceği de kabul edilebilmektedir. İstisnaî hâllerde yürürlük tarihi olarak kanunun yayımı tarihinden önceki bir tarih de belirlenebilmektedir. Bazı kanunların yürürlüğe girmelerine rağmen, uygulanabilmeleri birtakım şartların yerine getirilmesine bağlıdır. Örneğin, bazı kanunlarda yapılacak uygulamanın usul ve esaslarının belirlenmesi yetkisinin Maliye Bakanlığına verilmesi hâlinde, bu usul ve esaslar belirleninceye kadar ilgili hükümlerin uygulanmasına geçilememektedir.

Bunun istisnası, genel hukuk ilkelerine uygun olarak, vergi cezalarında mükellefin lehine olarak yapılan değişikliklerdir. Bu tür değişiklikler, değişikliğin yürürlüğe girmesinden önceki ceza gerektiren fiiller hakkında da uygulanır (VUK.Ek m. 21).

Aynı yıla ilişkin vergilerle ilgili olarak yapılmış olan lehe değişiklikler geçmişe uygulanmalıdır. Bu bağlamda, vergi kanunlarında ve/ya da oranlarında yapılacak değişikliklerin bir sonraki takvim yılının başından itibaren yürürlüğe girmesi ilkesinin benimsenmesinde, vergi kanunu hükümlerinin ve/ya da vergi oranlarının uygulanmasında vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği takvim yılının esas alınmasında ve verginin beyan edileceği ve/ya da tarh ve tahakkuk edeceği tarihe bağlı düzenlemelerden kaçınılmasında yarar vardır. Gelir vergisi tarifesinde değişiklik yapan, kurumlar vergisi oranında yapılan indirim ile vergi ziyaı cezası konularını düzenleyen 5479 sayılı Kanunun yayın tarihinden önceki tarih olan 1.1.2006 tarihinden itibaren yürürlüğe konulmasını, mükellefler lehine olan hükümlerin geçmişe yürütülmesinin örnekleri olarak nitelendirmek mümkündür.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s