Genel Vergi Hukuku Sözlüğü Atıf: Yöneltme; ilişkili bulma; gönderme. Bağlı Yetki: İdarenin belli bir kurala göre hareket etmek zorunda olması, hukukun belli bir davranışı onun iradesine bırakmaksızın emretmesi Cebir: Bir kimseyi zorlama; isteği ve iradesi dışında bir işi yapmaya zorlama; zor kullanma. Cebri İcra: Borcunu ödemeyen kimsenin bu borcu ödemesi için zorlanması, el konulan malının…
Genel Vergi Hukuku: Vergi Cezası Ve Ölüm Ölüm, vergi cezalarını sona erdiren bir nedendir. Cezaların şahsiliği evrensel ilkesinin bir sonucu olarak ölüm ile birlikte cezalar son bulmaktadır. Ölümün gerçekleşmesi ile tahsil edilmemiş vergi cezaları sona ermektedir. Cezaların kesinleşip kesinleşmediğinin bir önemi yoktur. Ölüm ile vergi cezalarının sona erebilmesi için tahsil edilmemiş olması gereklidir. Suçun cezasını…
Genel Vergi Hukuku: Bağlı Vergi Daireleri (Malmüdürlüğü) Malmüdürlüğü, vezne ve muhasebe servisleri ile gereken yerlerde tahakkuk, tahsilat ve Hazine avukatlığı servislerinden oluşur. İş hacminin gerektirdiği malmüdürlüklerinde yeterli sayıda saymanlık müdür yardımcısı, defterdarlık uzmanı ile şef ve diğer personel çalıştırılabilir. Malmüdürü, Bakanlığın ilçe teşkilatının amiri olup işlemlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesini sağlar. Vezne ve muhasebe servislerinin…
Genel Vergi Hukuku: Vergi Konseyi Bakanlığın vergi politikalarının oluşturulması ve uygulanması ile ilgili olarak görüş bildirmek ve bu konularda araştırma ve çalışmalar yapmak üzere kurulan bir danışma organıdır. Konsey, tarafsız bir yaklaşımla ve objektif esaslara göre görüş ve önerilerini oluşturan bir danışma organıdır. Uluslararası gelişmeleri ve ülke koşullarını gözetir. Katılımcılığa ve ortak akla dayanan uzlaşmayı…
Genel Vergi Hukuku: Temsilci Kullanma Hakkı Mükellefler, vergi idaresiyle olan ilişkilerinde bizzat kendileri başvuruda bulunma veya bir temsilci kullanma ve onun yardımını isteme hakkına sahiptirler. Bazı durumlarda mükelleflerin fiil ehliyetine sahip olmamaları veya tüzel kişi olmaları sebebiyle vergileme ile ilgili işlemleri kanuni temsilcileri aracılığıyla yürütürken, bazen mükellefler kendi iradeleriyle işlemleri gerçekleştirmek amacıyla temsilci kullanabilmektedirler. Vergi…
Genel Vergi Hukuku: Mükellef Haklarının Haklar İçindeki Yeri Vergilendirme işlemi, devletle bireyler arasında bir işlem olduğundan bunun kanuni düzenlemesi olan vergi hukuku kamu hukukunun bir dalıdır. “Mükellef hakları” da bireylerin vergilendirme işlemiyle ilgili temel ilkelerden doğan veya devletten talep edebileceği haklardan oluştuğundan kamu hakları içinde yer alır. Mükellef haklarının insan hakları temelinden kaynaklı ve uluslararası…
Vergi Sorumluluğu Kapsamına Girmeyen Durumlar Vergi sorumlusunu vergi yükümlüsünden ayıran temel ölçüt vergiyi doğuran olayın şahsında gerçekleşmemiş olmasıdır. Bu ayırıcı ölçüte rağmen vergi yükümlülüğü ile vergi sorumluluğu sıkça karıştırılabilmektedir. Bu karışıklığın en sık yaşandığı durumlar ise şunlardır: Yükümlünün Kendi Borcundan Sorumluluğu Vergi sorumluluğuyla karıştırılan durumlardan biri yükümlünün kendi borcundan doğan sorumluluğudur. Vergi yükümlüsü elbette maddi…
Genel Vergi Hukuku: Vergi Sorumlusu “Vergi sorumlusu”, vergiyi doğuran olay kendi kişiliğinde gerçekleşmemekle birlikte başkasının vergiye ilişkin maddi ve/veya şekli ödevlerini yerine getirmek zorunda olan kişidir. Vergi sorumlusunu vergi yükümlüsünden ayıran belirleyici ölçüt, “vergiyi doğuran olayın kişiliğinde gerçekleşip gerçekleşmediği”dir. Vergiyi doğuran olay, vergi sorumlusunun değil, başkasının kişiliğinde gerçekleşmektedir. Vergi sorumlusunun vergi ödevi ilişkisindeki görevi, vergi…
Vergi Kurallarının Ekonomik Yorumu Genel çerçevesi yukarıda çizilmeye çalışılan vergi kurallarının yorumu, yorumda sınırlar, yasa boşluklarının doldurulması, kıyas yasağı, müdahale edilemeyecek alanların varlığı tüm vergi kuralları bakımından genel bir geçerliliğe sahiptir. Ancak vergi kurallarının uygulanması sürecinde, kuralın iktisadi boyutunun dikkate alınması -ekonomik yorum-, bu belirlemelerin geçerliliğinin gözden geçirilmesini gerekli kılar. Her ne kadar yukarıda ekonomik…
Vergi Kanunlarının Anlam Bakımından Uygulanması Soyut kanun hükümlerinin somut olaylara uygulanabilmesi için üzerinde durulması gereken hususlardan biri de hukuk kurallarının anlam bakımından uygulanmasının, yani hukuk kurallarının yorumlanmasının ne anlama geldiğinin belirlenmesi/ bilinmesidir. Hukuka uygun bir uygulamanın yapılabilmesi, hukuk kurallarının isabetli bir biçimde yorumlanmasına bağlıdır. Başka bir deyişle, hâkimin bir soyut hukuk kuralını somut bir olaya…
Genel Vergi Hukuku: Kanunların Geleceğe Yürümemesi Kanunların geleceğe yürümemesi ilkesine göre, kanunlar, yürürlükten kalktıktan sonraki olay ve işlemlere uygulan(a)maz. Bu, yeni kanunun eskisinden daha iyi olduğu düşüncesinin mantıkî sonucudur. Bu kuralın da istisnaları vardır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu yürürlüğe girerken getirdiği bazı geçici hükümlerde eski kanuna atıf yapmak suretiyle götürü usul, ücretler, en az…
Vergi Kanunlarının Yürürlüğe Girmesi Bir kanunun ne zaman yürürlüğe girdiğinin bilinmesi, bu kanunun ne zamandan başlayarak uygulanacağını ve aynı konudaki diğer kanunlarla çatışması hâlinde de hangi kanunun uygulanma önceliğine sahip olacağını belirlemek bakımından önemlidir. Aynı konuda, aynı nitelikte iki kanunun aynı zamanda uygulanmaması ilkesi, belli bir anda hangi kanunun yürürlükte olduğunun belirlenmesini ve bilinmesini gerekli…
Vergi Usul Kanunu’nda, vergi kanunlarının yer bakımından uygulama alanına ilişkin genel bir hüküm bulunmamaktadır. Özel vergi kanunlarında ise, o kanunda düzenlenen verginin yer yönünden uygulama alanını belirleyen özel kurallara yer verilmektedir. Nitekim Türk vergi kanunlarında hem kaynak hem de belirli ölçüde şahsîlik ilkelerine ilişkin hükümlerin yer aldığı görülmektedir. Belli başlı vergi kanunlarının yer yönünden uygulanma…
Vergi Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanması Kanunların uygulandığı yerin, yani kanunların hangi coğrafi sınırlar dâhilinde uygulanabileceğinin bilinmesi, kanunların uygulanması bakımından büyük önem taşımaktadır. Kanunların yer bakımından uygulanması konusunda iki ana ilke benimsenmektedir. Bunlardan birincisi, kanunların mülkîliği (ülkeselliği) ilkesidir. Bu ilkeye göre, her devletin kanunları o devletin ülkesinde, kural olarak, vatandaş ya da yabancı herkese ve bütün…
Vergi hukuku kurallarına aykırı davranışların niteliklerine göre vergi kabahati ve/ya da vergi suçu oluşturanlar Vergi Usul Kanunu’nda özel olarak düzenlenmektedir. Ancak, bu düzenlemeler yapılırken genel ceza hukukunun kavram, kurum ve ilkelerinden yararlanılmaktadır. Ayrıca, vergi kabahatleri için Kabahatler Kanunu; vergi suçları için de Türk Ceza Kanunu, genel kanun olarak uygulanma imkânına sahiptir. Vergi Usul Kanunu, vergi…
Vergilendirme işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklara bakmakla vergi yargısı organları görevlidir. Vergi yargısı organları ise, vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay’dır. Vergi mahkemeleri, şahsa özgü (bireysel) vergilendirme işlemlerine karşı açılan davalara ilk derece mahkemesi olarak bakmaktadır. Bölge İdare Mahkemeleri, istinaf mercii olarak görev yapmakta olduğundan, vergi mahkemelerinin tek hâkimle ya da kurul halinde verilen ve kesin…
Dar Anlamda Vergi Hukuku Dar anlamda vergi hukukunun kapsamına sadece vergi adı ile talep ve tahsil edilen kamu gelirleri girmektedir. Geniş anlamda vergi hukukunun kapsamına ise, vergiler dışında nitelik itibariyle vergilere benzeyen, yani mali yükümlülüklerden kaynaklanan diğer kamu gelirleri de dahildir. Bu itibarla vergilerle birlikte, harç, resim, harcamalara katılma payları, fon geliri ve diğer benzeri…
İlginç Vergiler: Şapka Vergisi 1784’den 1811’e kadar İngiltere’de insanlar şapka takmak için vergi ödemek zorundaymış. Her insanın kendi geliriyle doğru orantılı bir değerde şapka taktığı ve o oranda vergilendirildiği bu dönemde, şapka satıcıları da satış yapabilmek için ruhsat almak zorundaymış. Ruhsatsız satış yapmanın cezaları arasında idam cezası bile varmış.
İlginç Vergiler: Pencere Vergisi 1696 yılında Kral 3.William tarafından konulan bu vergi 1851 yılına kadar yürürlükte kalmış. Üstelik önce İngiltere’de başlayıp, daha sonra İskoçya ve tüm Britanya’ya yayılmış. İnsanın geliri arttıkça daha büyük ve daha çok pencereli bir evde yaşadığı mantığıyla konulan bu vergide, iki unsur göz önünde tutuluyormuş. Birincisi evin kaç katlı olduğu, ikincisi…
İlginç Vergiler: İskambil Vergisi Televizyon ve playstation hayatımıza girmeden önce belki de insanların en büyük eğlencesi kart oyunlarıydı. 16. ve 17.yüzyıllar arasında İngiltere’de Kral 1.James, insanların bu ilgisini paraya çevirmek istemiş ve hemen vergilendirmiş. Oyun oynanan iskambil destesinin vergisinin ödendiğinin anlaşılabilmesi için, maça asının üzerine kraliyet arması basılıyormuş.