Permiyan Dönemi Başlangıcı ve Sonu

Permiyen Dönemi (yaklaşık 299 milyon yıl önce – 252 milyon yıl önce) Paleozoik Zaman’ın son dönemidir ve Dünya tarihinde hem büyük yükselişlerin hem de dramatik bir yok oluşun yaşandığı, evrimsel açıdan son derece önemli bir süreçtir.

🔹 PERMİYEN DÖNEMİNİN BAŞLANGICI (≈ 299 milyon yıl önce)

🌍 Jeolojik Durum:

• Süper kıta Pangea oluşmaya başlamıştır. Tüm kıtalar tek kara parçası hâlinde birleşmiştir.
• Etrafında ise Panthalassa adı verilen devasa bir okyanus bulunur.
• Kıtaların birleşmesiyle iç kısımlar kurak ve mevsimsel aşırı iklimlere sahip hâle gelir.
• Dağ oluşumları (orojenez), özellikle Hercynian ve Alleghenian sıradağları bu dönemde yükselmiştir.

🌱 Biyolojik Yaşam:

• Karasal yaşam gelişir: Tohumlu bitkiler, iğne yapraklılar (Gymnospermler) yaygınlaşır.
• İlk gerçek sürüngenler geniş çeşitlilik göstermeye başlar (özellikle therapsid ve pelycosaur türleri).
• Meganeura gibi büyük böcekler azalmaya başlar çünkü atmosferdeki oksijen oranı düşer (Karbonifer’de %35 iken Permiyen’de %15–20’ye iner).

🔹 PERMİYEN DÖNEMİNİN SONU (≈ 252 milyon yıl önce)

💥 Büyük Yok Oluş (Permiyen-Triyas Yok Oluşu):

• Tarihin en büyük kitlesel yok oluşu yaşanır: Tüm türlerin %90-95’i yok olur.
  • Deniz canlılarının %96’sı
  • Karasal omurgalıların %70’i
  • Böcek türlerinin %50’si
• Sebep olarak:
  • Sibirya Tuzakları: Volkanik patlamalarla atmosfere devasa miktarda karbon salınır.
  • Okyanus asitlenmesi, iklim değişiklikleri, deniz akıntılarının durması.
  • Metan hidrati salınımı ve küresel ısınma.
  • Hipotezlere göre denizlerin oksijensizleşmesi (anoksi) de yok oluşu tetiklemiştir.

🔬 Biyolojik Sonuçlar:

• Amfibiler ve bazı sürüngen grupları yok olur.
• Ancak Therapsid (memeli benzeri sürüngenler) ve Archosaur (kertenkele-benzeri dinozor ataları) gibi birkaç grup hayatta kalır.
• Bu dönem sonunda Mezozoik Zaman başlar, yani Triyas Dönemi ile dinozorlar sahneye çıkar.

🔻 Özetle: