Devletleri çöküşe getiren alametlerin başında yüksek vergilerle birlikte makam ve mevkilere hak etmeyen kişilerin gelmesidir. Liyakatın olmadığı yerlerde işler eksik olur. Fatih Sultan Mehmed devletin başına geldiğinde babasından kalan tecrübeli vezirleri dışlamamış ve “Siz işinizi iyi yapıyorsunuz, devam edin” demiştir. Bu vezirlerin çoğu da şehzadelik döneminde Mehmed’e karşı olan vezirlerdi. Mehmed, şehzadelik döneminde yapılanları sineye…
Vezir Bayram Paşa’ya yazdığı ve bir yerinde vezire “sen kadar düşmen-i devlet mi olur a hınzırne turur saltanatun sahibi bilsem a köpek” diye hitap ettiği şiirinden dolayı ünlü hiciv şairi Nef’î idama mahkum oldu. İdamına dakikalar kala, araya birilerinin girmesi sonucu, Dârüssaâde Ağası şairin affı için aracılık yapıp sadrazama mektup yazmayı kabul eder. Nef’î ise…
Tanrı kimi zaman kendi işini kendisi görür. Kimi zaman uyarır. Depremler, volkanlar, salgın hastalıklar, afetler verir. Kimi zamansa insanlığı yola getirme işini bizzat insana verir. Peygamberler gönderir. Ya peygamberler devri kapanmışsa? O zaman bu işi Türk’e verir.