Her yıl dünyada yaklaşık 100 milyon köpekbalığı öldürülüyor. Evet, rakamla yazınca belki daha anlaşılır olur: 100.000.000. Bir an durup bu sayıyı hayal edin. Bir insanın hiç durmadan, aralıksız saymaya kalksa bile, 100 milyona ulaşması için yıllarını harcaması gerekirdi. Oysa bu korkunç rakam, her yıl okyanuslarımızın en tepesindeki avcılardan sessizce alınıyor.
Peki, neden? Köpekbalıkları neden bu kadar yoğun bir şekilde avlanıyor? Cevabın büyük bir kısmı, özellikle Asya mutfağında tüketilen “köpekbalığı yüzgeci çorbası” gibi geleneksel lezzetlere olan talepte yatıyor. Bu talep için avlanan köpekbalıklarının yüzgeçleri kesildikten sonra, çoğu zaman can çekişir halde okyanusun derinliklerine geri atılıyor. Bu vahşi uygulama, hayvanlar için hem acı verici hem de kaçınılmaz bir ölüm anlamına geliyor.
Bu katliamın aksine, köpekbalıklarının insanlara saldırması sonucu yılda hayatını kaybedenlerin sayısı ortalama 5 ila 10 kişi arasında değişiyor. Her bir saldırı, manşetlere taşınıyor, korku filmlerine konu oluyor. Oysa yüz milyonlarca köpekbalığının katledilmesi, medyanın gündemine bile gelmiyor. Bu çifte standart, bizi gerçek tehlike yerine kurgusal bir korkuya odaklanmaya itiyor.
İzleyin, Okuyun, Öğrenin: Gerçekleri Keşfedin
Köpekbalığı saldırısı filmlerini izlemek yerine, size gerçekleri anlatan belgeselleri izleyin.
- The Cove (Körfez): Bu Oscar ödüllü belgesel, sadece yunusların değil, aynı zamanda köpekbalıklarının da toplu katliamının yaşandığı Japonya’daki Taiji kasabasında olanlara ışık tutuyor. Yüzlerce yunusun ve köpekbalığının palalarla nasıl acımasızca öldürüldüğünü gösteren görüntüler, insanlığımızın barbar yüzüyle bizi yüzleştiriyor.
- Sharkwater ve Sharkwater Extinction: Rob Stewart’ın bu belgesel serisi, köpekbalığı avcılığının arkasındaki yasadışı ticaret ağlarını ortaya çıkarıyor ve bu canlıların maruz kaldığı dehşeti gözler önüne seriyor.
Bu belgeseller, “sevimli” olarak nitelendirilen bazı kültürlerin geleneklerinin ardındaki vahşeti görmemizi sağlıyor. Köpekbalıklarının yüzgeçleri, etleri ve karaciğer yağları için avlandığını ve bazen de balıkçılığa zarar verdikleri gerekçesiyle hedef alındıklarını bilmek, genel algılarımızın ne kadar yanlış olduğunu kanıtlıyor.
Unutmayın, köpekbalıkları okyanus ekosistemleri için hayati öneme sahiptir. Onlar, okyanusun sağlığını koruyan, zayıf ve hasta balık türlerini avlayarak dengeyi sağlayan en önemli yırtıcılardır. Onları korumak, sadece okyanusların değil, aynı zamanda tüm gezegenimizin sağlığını korumak demektir.
Köpek balıkları, deniz ekosistemlerinin en önemli denge unsurlarından biridir ama maalesef insanlar yüzünden ciddi bir tehdit altındadır. Bilimsel raporlara göre her yıl yaklaşık 70 ila 100 milyon köpek balığı avlanma, yan av (tesadüfen balık ağlarına takılma) ve özellikle yüzgeç ticareti nedeniyle öldürülüyor.
Bu ölümlerin büyük kısmı, köpek balıklarının yüzgeçlerinin kesilip geriye kalan gövdenin denize atılması şeklinde gerçekleşiyor. Bu duruma “shark finning” deniyor ve özellikle Asya’da çorba yapımında kullanılan köpek balığı yüzgeçleri büyük bir pazar oluşturuyor.
Doğal ölümler ve ekolojik dengenin getirdiği kayıplar da elbette var ama asıl büyük tehdit insan kaynaklı avcılık. Bu kadar yüksek ölüm oranı nedeniyle birçok köpek balığı türü artık nesli tehlike altında listesinde yer alıyor.
