Orta Asya Türklüğünün müspet ilimlerdeki son merkezi Semerkand olmuştur. 15. yüzyıldan önce doğudaki ilim müesseseleri Anadolu’ya nazaran daha üstün bir durumda bulunmaktaydı. İstanbul, ilim dünyasında önemli bir yer hâline gelmek için namzed durumundaydı. Türk-İslam âlimleri eski Mısır, Mezopotamya, Yunan ve Roma’nın ortaya koyduğu bilgileri geliştirerek 8-16. yüzyıllar arasında Bağdat, Şam, Kahire, Semerkand, Buhara, İstanbul gibi…
Yıldırım Bayezit, Anadolu ve Rumeli’de Türk siyasi birliğini büyük ölçüde sağlayıp devletini büyük bir imparatorluk hâline getirmişti. İstanbul’un Fethi gerçekleştirilmek üzere iken doğuda Timur tehlikesi kendini hissettirmeye başlamıştı. Timur, 1370 yılında Maveraünnehir’e hâkim olarak, Semerkant’ta tahta oturmuştur. 1386 yılında Horasan Seferi’ne çıkan Timur, Altınorda Devleti ile yapılan mücadeleyi kazanmıştır. Bu başarıdan sonra Timur, İran bölgesine…
15. yüzyıl yüksek kültür merkezleri, Timur soyundan gelen hükümdarların pâyitahtları idi. Osmanlı ve Hind pâdişahları bu hükümdarların saraylarını örnek tutuyor, orada yetişen veya oraya intisâb eden (yerleşen) bilgin ve sanarkârları kendi saraylarına çekebilmek için her türlü fedakârlığı göze alıyorlardı. Rönesans İtalya’sında şehirler arasında, daha sonra Avrupa Sarayları arasına gördüğümüz rekabet İslâm dünyasında da benzeri bir…