Doğru Şeklinde Bir Talep Eğrisi Boyunca Esneklik

Doğru Şeklinde Bir Talep Eğrisi Boyunca Esneklik

Esnekliğin yüzde değişmelerle hesaplanması nedeniyle, esneklik katsayısının değeri, doğru şeklinde bir talep eğrisi üzerinde yukarı doğru hareket edildiğinde büyür. Çünkü talep eğrisi boyunca farklı noktalardaki başlangıç değerleri değişmektedir. Eğri üzerinde fiyatın yüksek olduğu noktalarda başlangıç fiyatı da yüksektir. Böylece fiyatta veri bir değişme için hesaplanacak bir yüzde değişme küçük olacaktır. Örneğin, başlangıç fiyatı 100 birim ise ve fiyattaki 10 birimlik değişme yüzde ile ifade edilirse, %10’luk değişme olacaktır. Oysa başlangıç fiyatı 10 birim olduğu zaman fiyatta 10 birimlik bir değişme %100’lük bir değişmeyi gösterecektir. Aynı mantık miktar ekseni boyunca farklı noktalar içinde uygulanabilir. Şöyle ki; talep eğrisi üzerinde yüksek noktalarda başlangıç miktar düzeyi küçüktür, çünkü yüksek fiyatlarda talep edilen miktar düşüktür. Bu durum miktarda veri bir mutlak değişme için hesaplanacak yüzde değişmenin büyük olmasına yol açar. Talep esnekliği üzerinde başlangıç değerindeki değişmenin etkisi aşağıdaki esneklik formüllerinde gösterilmektedir. Miktardaki mutlak değişmenin (Q1-Q0) ve fiyattaki mutlak değişmenin (P1-P0) her bir durum için aynı olduğunu ve değişen şeyin sadece başlangıç değerleri olduğunu düşünelim; Talep eğrisi üzerinde fiyatın yüksek olduğu noktalarda;

Talep eğrisinin miktar eksenini kestiği noktada esneklik değerinin sıfır olduğuna dikkat edilmelidir. Bu noktada P0=0 konulursa formülün paydası ∞ değeri alır ve sayının sonsuza bölümü de sıfır olduğu için Ed=0 olur. Ya da esneklik için verdiğimiz üçüncü formülde P0 yerine 0 değeri koyduğumuzda Ed=0 olur. Benzer şekilde, talep eğrisinin fiyat eksenini kestiği noktada esneklik değeri sonsuz olur. Çünkü esneklik için verdiğimiz üçüncü formülü kullanırsak, Q0 değeri sıfır olduğu için ∞ değerine ulaşmaktayız. Dikkat edilirse; talep esnekliği, talep eğrisi üzerinde seçmiş olduğumuz noktalardan etkilenmektedir. Bu tümüyle matematiksel bir özelliktir, yani fiyat esnekliğini hesaplama yöntemimizin bir sonucudur. Tüm negatif eğimli doğrusal talep fonksiyonlarında, talep eğrisinin orta noktası birim esnekliği gösterirken, orta noktasının üzeri esnek, bu noktanın altı ise inelastik talebi göstermektedir. Grafik 4.5’te doğrusal bir talep fonksiyonu üzerinde farklı esneklik noktaları gösterilmiştir.

Grafik 4.5’teki talep eğrisini yakından incelersek; ilk olarak doğru şeklinde olduğu için, talebin sabit bir eğime sahip olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle belirli bir büyüklükteki fiyat değişmesi, aynı büyüklükte bir miktar değişmesine neden olacaktır. Çünkü eğim doğru boyunca sabittir. Bu durum, tüketicilerin fiyat değişmelerine karşı talep eğrisinin her iki ucunda da aynı duyarlılık derecesine sahip olduğu izlenimi uyandırabilir. Ancak bu doğru değildir. Unutmamamız gerekir ki talebin duyarlılığı ya da esneklik mutlak miktardaki değişmelerle değil, nisbi miktarlardaki değişmelerle (yüzde değişmelerle) ilgilidir.

Bir Cevap Yazın