İbn Nefis (İbn el-Nefis) (d.1213 – ö.1288) Arap İslam bilgini, bilim adamı. Birçok farklı dallarda çalışmaları bulunan İbn Nefis, hekim, anatomi uzmanı, fizyolog, cerrah, oftalmolog (göz hekimi), psikolog, astronom,kozmolog, ve jeolog idi. Bunların yanı sıra sosyal ve beşeri bilimlerde de birçok çalışmaları olan İbn Nefis, hafız, muhaddis, Şafii (mezhebi) hukukçusu, Sünni teolog, İslam filozofu, mantıkçı,…
Modern astronominin kurucusu. Asıl adı, Ebu Cafer Nureddin Ebu İshak el- Batruci el-İşbili’dir. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Kurtuba’nın kuzeyinde, Pedroches şehrinde doğduğu tahmin edilmektedir. İspanya’daki İşbil’de (bugünkü adıyla Seville) yaşadığı için, Elİşbili lakabıyla meşhur oldu. Meşhur tabiplerden İbn-i Tufeyl’in talebeliğini yaptı. Hayatı hakkında daha fazla bilgiye kaynaklarda rastlanamamıştır. 1217 (H. 614) yılına kadar yaşadığı…
Nasureddin Tusi, 1201 ile 1274 yıllarında yaşamış Fars islam filozofu. Sözkonusu dönem, Moğol istilası sebebiyle Bağdad’da, bir yandan karanlık bir dönem bir yandan da önemli düşünce okullarının kurulduğu ve islam bilim kurumlarının açıldığı bir dönem oldu. Nasirüddin Tûsi’de bu dönemde yetişmiş tanınmış bir bilgedir. Yaşamı Nasirüddin Tûsi, babasının ve dayısının etkisiyle erken yaşlardan itibaren kelâm,…
Zekeriya bin Mahmut el Kazvini (Abu Yahya Zakariya’ ibn Muhammad al- Qazwini) (d.1202- ö. 1283), Fars matematik, fizik, astronomi, coğrafya ve jeoloji bilgini. Müslüman Bilim Adamları 273 Hayatı Tahran’a 150 km. uzaklıktaki Kazvin’de doğan Zekeriya bin Muhammed çok kısa zamanda tarih, astronomi ve jeolojide söz sahibi oldu. Ortaçağda jeolojinin otorite kabul edilen isimlerinden birisiydi Batı…
Gerçek adı Ebu Muhammed Cabir bin Eflah el-İşbili’dir. 1200’lü yıllarda doğduğu tahmin edilmektedir. Hayatı hakkında pek fazla bilgi bulunmamaktadır. Cabir bin Eflah’ı üne kavuşturan eseri ise; Batlamyus’un eseri olan El-Mescit’teki yanlışları düzeltmesi üzerine yazdığı “Kitabül-Hey’e fi ıstıhi’l Mecisti” eseridir. Batı’da Endülüslü astronom olarak bilinir Ebu Muhammed Cabir b. Eflah el-İşbili (Xll yüzyıl).İşbiliye’de (Sevılla) doğdu. Hayatı…
Şemsüddin Şehrizori, İşraki Okulunun fiili anlamda kurucusu ve okulun maktül manevi lideri Şahabeddin Sühreverdi’nin (Şeyh-ül-işrak’ın) sadık bir izleyicisi olarak bilinir. İşrakiliğin kurulması, felsefi ve tarihi bilgilerinin kaydedilmesi anlamında Şehrizori’nin çalışmaları çok önemlidir. Kimi yapıtları, özellikle de işrakilik hakkındaki çalışmaları bilinmekle birlikte, kendisi hakkında çok az bilgi mevcuttur. Eldeki bilgilerin kesinliği de sözkonusu değildir. Örneğin Sehrüverdi’nin…
Ali ibn el-Esir veya Ali ibn al-aşir, (d.1160-ö.1233) İbn Esir ailesinden üç erkek kardeşlerden ortancasıdır. Tam ismi (Ali ibn Muhammad ibn Abd al-Karīm ibn Abd al- Wāhid al-Ğazarī aš-Šaibānī) 1160 ile 1233 yılları arasında yaşamış olan Izz ad-Dīn önemli bir Müslüman ortaçağ sonrası tarihçisidir. Yaşam öyküsü Ünlü erkek kardeşlerden ortancası olan Ali ibn el-Esir, günümüz…
Abdullâtif el-Bağdadi (d.1162-ö.1231), Muvaffakuddin olarak da anılan ünlü hekim ve filozof. Tam adı Muvaffakuddin Abdüllatif b. Yusuf b. Muhammed b. Ali el Bağdadi’dir. Aslen Musullu, kültürlü bir aileye mensuptur. Babası Yusuf ve amcası Süleyman’ın dini ve akli ilimlerde otorite oldukları bilinmektedir. Çağdaşı olan İbn Ebu Usaybia’nın “Uyunü’l-enba” adlı eserinde yer alan otobiyografisine göre, Çok küçük…
Hattie Elizabeth Alexander doğdu. İnfluenzal menenjit üzerine çığır açan çalışmaları bebek ölüm oranlarını önemli ölçüde azaltan ve mikrobiyolojik genetik alanını ilerleten Amerikalı çocuk doktoru ve mikrobiyolog. Yayınlanan üçüncü makalesinde (1939), bebeklerde ve çocuklarda neredeyse eşit derecede ölümcül bir menenjitin etken organizması olan H. influenzae tip b’ye karşı influenzal bir tavşan serumu geliştirdi. Antiserumu ölüm oranını…
11. yüzyılda Horasan da yer çekimi, terâzilerle alâkalı çalışmalar yapan fizik, astronomi ve matematik bilim adamıdır. İsmi Abdurrahmân el- Mansûr el-Hâzini olarak da geçer.. Doğum târihi belli değildir. Horasan da Merv şehrinde yaşamış ve 1118 (H.512) senesinden itibâren ünü yayılmıştır. 1155 (H.550) senesinde ölmüştür. Bazen Ebû Ca’fer Ali Hâzini adlı başka bir âlim ile karıştırılmaktadır….
Şahabeddin Sühreverdi Maktûl veya tüm isim ve künyesiyle Ebu’l-Fütûh Şahabeddin Yahya bin Habeş bin Emirek Sühreverdi Maktûl (d.1115-ö.1191), ünlü İslam filozofu ve işrakilik isimli fikri akımın kurucusu. Hayatı Asıl adı Yahya bin Habeş bin Emirek. Birçok konudaki bilgisi nedeniyle Şihâb yıldızından esinlenerek Şahabeddin veya Şihâbeddin olarak anılmış,Sühreverd’de doğduğu içinse Sühreverdi olarak anılmıştır. İdam ettirilerek öldürüldüğü…
Endülüslü hekim, hukukçu ve filozof. Tam adı Ebu Bekir Muhammed bin Abdal Malik bin Muhammed bin Tufail el Kaisi el-Endülüsi. Latin dünyasında Abentofail olarak da bilinir. Tanınmış İslam filozoflarındandır. Granada yakınlarındaki Guadiks’de doğdu ve İbn-i Bacce tarafından eğitildi. Fas’da vefat etti. İbn Tufeyl’in epistemolojisinde bilginin imkânı insan ve tabiat ilişkisinden hareketle temellendirilmiştir. Hay b. YoJtzân’dakİ…
Takiyüddin ibn Manıf (Osmanlıca: İngilizce: Taqi al-Din) (d. 1521 – ö. 1585), gökbilimci, mühendis ve matematikçidir. 16. yüzyılda gökbilim çalışmaları sürdürülürken, Avrupa ve Osmanlı’da rasathane kuran iki çağdaş gökbilimci ortaya çıkar. 1546- 1601 yılları arasında yaşayan Danimarkalı Tyco Brahe, kral II. Frederick’i ikna ederek Hveen adasında 1576 yılında ortaçağ sonrasının ilk rasathanesini kurdu. Tyco Brahe,…
15. yüzyılda, Fatih Sultan Mehmet ve II. Beyazıd dönemlerinde yaşamış meşhur matematikçilerdendir. Sinan Paşa’nın ve Ali Kuşçu’nun talebesi olmuş, Ali Kuşçu’dan öğrendiği matematik bilgilerini Sinan Paşa’ya aktarmıştır. Böylece Sinan Paşa, onun vasıtasıyla matematik öğrenmiştir. Sinan Paşa’nın tavsiyesiyle, Fatih, Molla Lütfi’yi, özel kütüphanesinin müdürlüğüne getirmiştir. Molla Lütfi, bu sayede pek çok değerli kitaptan değişik bilimleri öğrenme…
İslam dünyasının büyük astronomi ve kelam alimi olan Ali Kuşçu, XV. yüzyıl başlarında Semerkant’ta doğdu. Babası Muhammed, ünlü Türk Sultanı ve astronomu Uluğ Bey’in kuşçusu olduğu için, ailesi ‘Kuşçu’ lakabıyla meşhur oldu. Küçük yaştan itibaren matematik ve astronomiye ilgi duyan Ali Kuşçu, devrin en büyük alimleri olan Bursalı Kadızâde Rumi, Gıyâseddin Cemşid ve Muinuddin Kâşi’den…
İbn Bacce tam adı Ebû Bekr Muhammed bin Yahya bin es-Saig olan Endülüs’lü, filozof ve bilim adamı. Batıda Avempace olarak da anılır. Hayatı Doğum tarihi tam olarak bilinmeyen İbn Bacce’nin Endülüs’teki Zaragoza (Saragosta) kentinde doğduğu bilinmektedir. Asıl adı Ebû Bekr Muhammed b. es-Saig`dir. 1138 yılında Fas’ta vefat etmiştir. Hayatının ilk dönemlerine dair pek bir bilgi…
İslamın altın çağında Robotik biliminin babası olarak kabul edilen sibernetik üzerine çalışmalar yapan ilk müslüman bilim adamı ve mühendistir. Diyarbakır’da yaşamıştır. Yaşam öyküsü 1136 yılında Cizre’nin Tor mahallesinde doğmuştur. Sibernetik alanın en büyük dahisi kabul edilen, fizikçi, robot ve matriks ustası bilim insanı İsmail Ebul İz Bin Rezzaz El Ciziri 1233′te Cizre’de öldü. İsmini de…
Endülüs’te yetişen meşhur filozof, doktor, astronomi bilgini ve matematikçi. İsmi, Muhammed bin Ahmed’dir. Babası, Kurtuba kâdısıydı. Ehl-i sünnet âlimi olan Muhammed ibni Rüşd dedesidir. Dedesine nisbetle İbn-i Rüşd diye meşhur olmuştur. Avrupa’da Averroes adıyla tanınır. 1120 (H.514)’de Endülüs’ün Kurtuba şehrinde doğdu. 1198 (H.595)’de Merrâkûş’ta vefât etti. İbn-i Rüşd, küçük yaşından itibâren ilim tahsil etmeye başladı….
Ebu’l-Berekât Bağdâdi, 12. yüzyılda islam felsefesinin en etkili filozoflarından biri olmasına rağmen, çok fazla tanınmamış bir düşünürdür. Ortaçağ’da ve sonrasında Batı düşüncesinde bilinen bir filozof olmamıştır. Yaşamı Ebu’l Bağdadi’nin asıl adı Hibetullah’tır, Yahudi bir ailenin çocuğu olarak Bağdat’da dünyaya gelmiştir. Daha sonra Müslüman olmuştur. Zamanında Abbasi halifesi Müktefi Billahile iyi ilişkileri olduğu sanılmaktadır. Felsefesi Ebu’l…
Ali bin İsa, Bağdat’ta doğmuş ve 9. yüzyılda astronomi, coğrafya ve özellikle optik alanında çalışmalar yapmış Müslüman bilim adamıdır. Ali bin İsa Orta Çağ’da göz hastalıkları üzerine verilen ilk eser olan “Notebook of Oculist” (Göz Doktorunun Defteri) adlı eserini yazmıştır. Bu eser onun Orta Çağ Avrupası’nda Jesu Occulist olarak tanınmasını sağlamıştır. Jesu Latince’de İsa demektir….