İktisada Giriş Ünite 5 Özet

İktisada Giriş Arz ve Talep Uygulamaları Ünite 5 Özet Hükûmet Müdahalelerinin Denge Fiyat ve Miktar Üzerindeki Etkileri Analiz Etmek Hükûmetler uyguladıkları birtakım politikalarla denge fiyat ve miktar düzeylerini etkileyebilmektedirler. Hükûmetler taban ve tavan fiyat uygulamaları ile fiyat kontrolleri yapmaktadırlar. Taban fiyat uygulamasıyla üreticilerin korunması amaçlanmakta, tavan fiyat uygulamasıyla tüketicilerin korunması amaçlanmaktadır. Asgari ücret politikası tarımsal…

Read More

Bir Piyasada Tüketici ve Üretici Artığındaki Değişmeler

Bir Piyasada Tüketici ve Üretici Artığındaki Değişmeler Daha önce açıklandığı gibi, tüketici artığı piyasa denge fiyatı ile talep eğrisi arasındaki alanı, üretici artığı ise denge fiyatı ile arz eğrisi arasındaki alanı vermektedir. Bu ikisinin toplamı ise toplam artığı vermektedir. Serbest bir piyasada bu toplam artık maksimuma ulaşmaktadır. Çünkü X’dan daha az (örneğin X1) üretilip satıldığında…

Read More

İktisada Giriş: Üretici Artığı Nedir?

İktisada Giriş: Üretici Artığı Nedir? Benzer bir yaklaşımla üretici artığı da açıklanabilir. Burada ise her bir üreticinin piyasaya katılımı sonucu elde ettiği fayda ya da artık açıklanmaktadır. Bu artık arz eğrisi ile yakından ilişkilidir. Çünkü her bir üretim düzeyi için arz eğrisi üzerindeki fiyat seviyesi marjinal üreticinin maliyetini göstermektedir. Bu fiyatın altında ise marjinal üretici…

Read More

İktisada Giriş: Tüketici Artığı Nedir?

İktisada Giriş: Tüketici Artığı Nedir? Tüketici artığı, tüketicinin bir mal için ödemeyi arzu ettiği fiyat ile gerçekte satın aldığı fiyat arasındaki farktır. Aslında tüketici artığı piyasaya katılım sonucu alıcıların sağladığı faydayı ölçmeye yarar. Tüketici artığı bir mal veya hizmet için talep eğrisi ile yakın ilişkilidir. Çünkü talep eğrisi tüketicilerin her bir miktar düzeyi için ödeme…

Read More

İktisada Giriş: Vergi Yükü Dağılımı

İktisada Giriş: Vergi Yükü Dağılımı Uygulanan birim satış vergisinin üretici ve tüketici tarafından hangi miktarda yüklenileceğini arz ve talep eğrilerinin eğimleri, ya da daha net bir biçimde esneklikleri belirler. Şimdi esneklikleri farklı olan talep ve arz eğrileri için birim satış vergilerini açıklamayı sürdürelim. İlk olarak talebin fiyat esnekliğinin arzın fiyat esnekliğinden küçük olduğunu düşünelim. Bu…

Read More

İktisada Giriş: Vergi Uygulamaları

İktisada Giriş: Vergi Uygulamaları Hükûmetler hem kamusal amaçları gerçekleştirmek için gerekli olan geliri sağlamak, hem de piyasa sonuçlarını etkilemek için yapılan ekonomik faaliyetleri vergilendirir. Vergiler bazen belli bir miktar, bazen belli bir gelir üzerinden alınan pay şeklinde olabilir. Bazı durumlarda ise vergi, sabit bir miktar olarak da karşımıza çıkar. Sabit miktarlı bu vergiler baş vergileri…

Read More

İktisada Giriş: İthalat Kotaları

İktisada Giriş: İthalat Kotaları İthalat kotaları, ithal mallarına sınırlama ve ulusal endüstrileri korumak için oluşturulur. Kota, belli bir dönem boyunca, ithal edilecek ürün miktarı üzerine bir tavan koyulmasıdır. İthal kotalarının ilk amacı ulusal endüstrileri diğer ülke üreticilerin rekabetinden korumaktır. Grafik 5.7’de, otomobil endüstrisine ilişkin kota uygulanmasının etkisi gösterilmektedir. Eğer dış ticaret üzerinde, bu tür bir…

Read More

İktisada Giriş: Üretim Kotaları

İktisada Giriş: Üretim Kotaları Grafik 5.6’ya bakıldığında, kota uygulaması yoksa, denge afyon miktarı e1’de oluşacaktır. Ancak devlet belli bir miktar üretim yapılacağı konusunda afyon üretimine bir sınırlama getirirse, denge miktarı azalacaktır. Denge miktarındaki bu kısıtlamaya karşın denge fiyatındaki artış üreticilerin bir yandan kazançlarının artmasına olanak sağlarken, diğer yandan piyasaya diğer üreticilerin girmesini engellemiş olacaktır. Bazı…

Read More

Miktar Kontrolleri

Miktar Kontrolleri Taban fiyat ve tavan fiyat politikalarına ek olarak, devletin piyasalarda oluşan denge fiyatı ve miktarını değiştirmek için kullanabileceği diğer bir araç da kotalardır. Kota, en sık, uluslararası ticarette ve üretimde uygulanır. Üretim kotası, devletin arz edilen mal veya hizmet miktarını sınırlayarak, tam rekabet koşullarında oluşmuş olan piyasa fiyatını üreticilerin lehine arttırması yönündeki bir…

Read More

İktisada Giriş: Kira Kontrolleri

İktisada Giriş: Kira Kontrolleri Ekonomide mülkiyet hakkının serbest olması herkesin konut sahibi olacağı anlamına gelmez. Bu sebeple kiralık konutların kiraya verildiği ve kiralandığı bir piyasa vardır. Bu piyasayı kiralık konut piyasası olarak tanımlayacak olursak, kiralık konut talep edenler kiracı olurlarken, kiralık konut arz edenler konut sahipleri olmaktadır. Kiralık konut talep edenler bunları ev, işyeri gibi…

Read More

Tarımsal Destekleme Fiyatları

İktisada Giriş: Tarımsal Destekleme Fiyatları Dünyanın pek çok ülkesinde, tarım kesimini kalkındırmak amacıyla tarımsal ürünleri destekleme fiyat politikaları uygulanır. Tarımsal destekleme politikalarının daha çok ülke ekonomisi için kritik ürün niteliği taşıyan çay, tütün, pamuk vb. ürünler için uygulandığı görülmektedir. Tarımsal destekleme fiyatı da aynen asgari ücret düzeyi politikasında olduğu gibi bir taban fiyat uygulamasıdır. Bu…

Read More

Asgari Ücret Politikası

İktisada Giriş: Asgari Ücret Politikası Hükûmet müdahalesinin olmadığı durumda, emek piyasasında, denge emek miktarı ve ücret düzeyi arz-talep koşullarına göre belirlenir. Emek piyasasında emek arz edenler hane halkı iken, emek talep edenler firmalardır. Arz ve talep kanununa göre emek piyasasında ilk durumda denge, emek arz eğrisi (SL) ile emek talep eğrisinin(DL) kesiştiği e1 noktasında oluşacaktır….

Read More

Fiyat Kontrolleri (Taban ve Tavan Fiyat Uygulamaları)

Fiyat Kontrolleri (Taban ve Tavan Fiyat Uygulamaları) Fiyat kontrolleri genelde hemen her ülkede emek piyasasında, birtakım tarımsal ürünlere ilişkin piyasalarda, kira kontratlarında sık sık rastladığımız uygulamalardır. Bu uygulamalar sonucu bir mal ve hizmet için asgari ya da taban fiyat belirlenmektedir. Bu fiyat düzeyinin altındaki bir fiyattan piyasada işlem gerçekleşmez. Taban fiyat uygulamasında amaç, mal ve…

Read More

Tarihte Bugün: 9 Nisan

Howard A. Rusk doğdu. II. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında yaralı askerleri rehabilite etme çabalarıyla kurduğu rehabilitasyon tıbbı (fizytry veya fizik tedavi olarak da bilinir) bilimini kuran Amerikalı doktor. Savaştan dönen kayıplar için Hava Kuvvetleri’nde Rehabilitasyon Hizmetleri’ni kurdu. Program 215 hastane ve 12 rehabilitasyon merkezinde faaliyet göstermektedir. Şimdi bu özel tıbbi hizmet, kırıklar, yanıklar, tüberküloz,…

Read More

Hükümet Müdahalelerinin Denge Oluşumlarına Etkisi

Arz ve Talep Uygulamaları: Hükümet Müdahalelerinin Denge Oluşumlarına Etkisi Ekonomistler arz-talep modelini kullanarak hem fiyatlar hakkında geçmişteki gözlemleri açıklarlar hem de farklı koşullar altında bu fiyatlardaki değişmeleri tahmin ederler. Farklı koşulların oluşumunda hükûmet politikaları önemli rol oynar. Bu politikalar aynı zamanda, serbest piyasa koşulları altında belirlenen denge durumundan sapmaların ortaya çıkmasına yol açarlar. Bu bölümde,…

Read More

Türklerin Acımasız Başbuğu Tong Yabgu

Tong Yabgu Kağan, Batı Göktürklerin başbuğudur. Güçlü, acımasız, sert mizacı olan bir kağandır. Dağınık Türk boylarını tek bayrak altına almaya gayret etmiş, İran’ı etkisiz hale getirerek Türklerin batıya ilerlemesini rahatlatmıştır. Tong Yabgu Kağan’ın batıya doğru yaptığı seferler büyük bir korku ve endişe yaymıştır. Tong Yabgu der ki; Türke Karşı Gelmek Tengri’ye karşı gelmektir. Kim Türk’e…

Read More