İktisada Giriş: Kira Kontrolleri

İktisada Giriş: Kira Kontrolleri

Ekonomide mülkiyet hakkının serbest olması herkesin konut sahibi olacağı anlamına gelmez. Bu sebeple kiralık konutların kiraya verildiği ve kiralandığı bir piyasa vardır. Bu piyasayı kiralık konut piyasası olarak tanımlayacak olursak, kiralık konut talep edenler kiracı olurlarken, kiralık konut arz edenler konut sahipleri olmaktadır. Kiralık konut talep edenler bunları ev, işyeri gibi değişik amaçla kullanabilirler. Kendi ihtiyacından fazla konuta sahip olanlar bunları kiraya verirler. Kiraya verdikleri mülkleri üzerinden de kira geliri elde ederler. Ancak, kiralık konut piyasasında konut miktarı yetersizse, konut arz edenler bu durumdan yararlanmak ve gelirlerini daha çok artırmak isteyeceklerdir. Böyle bir davranış ekonomik ve sosyal bağlamda birtakım sorunların yaşanmasına zemin hazırlayabilecektir.

Nitekim Türkiye’de de konutların kira artış oranları 2000’li yılların başlarında yıllık %25 ile sınırlandırılmış idi. Böyle bir uygulama, kiralık konut piyasasında kiraların, denge konut kiralarının altında belirlenmesine neden olmuştu. Yani devlet, konut kiralarındaki artış için bir tavan fiyat benzeri bir uygulamaya gitmişti. Piyasa için bu kira artışının üzerinde bir kira belirlemek mümkün değildir. Böyle bir uygulama talep edilen kiralık konut miktarını arttırmasına karşın, arz edilen konut miktarının azalmasına neden olacaktır. Diğer bir ifadeyle, arz ve talep kanunlarına uygun olarak, düşen fiyatlar arz ve talep eğrileri boyunca hareketlenmeye neden olacak ve denge bozulacaktır. Grafik 5.5’te öncelikli olarak, hükûmetin olmadığı durumda, serbest bir piyasada kiralık konutların kira düzeyinin ve denge kiralık konut miktarlarının piyasa mekanizması içinde nasıl belirlendiği gösterilmektedir. Kiralık konut talep eğrisinin (DR) ve arz eğrisinin (SR) ile gösterildiği grafikte, ilk durumda denge e1 noktasında oluşmaktadır. Denge durumunda kira ücreti 500 TL iken kiralık ev miktarı 135 adettir. Ancak yerel yönetimin konut kiraları için 300 TL’ lik kira kontrolleri yoluyla tavan belirlediğini düşünürsek, bu durum piyasa kiralarında bir düşüş olarak algılanacağından arz edilen ve talep edilen miktarlar değişecektir.

Kiralık konut piyasasında talep edilen kiralık konut miktarı 190’a çıkarken, arz edilen ev miktarı 80 adete düşmektedir. Sonuçta, dengenin altında belirlenen kira, piyasada bir kıtlık sorununa neden olmaktadır..

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s