Charles Louis Fefferman doğdu. Kendisi, 1978’de matematiksel analiz çalışmaları nedeniyle Fields Madalyası alan Amerikalı matematikçi. Bir çocuk dahiolarak, hızlandırılmış eğitimi 17 yaşında fizik ve matematik alanında lisans derecelerine ve 20 yaşında (1969) Princeton Üniversitesi’nden matematik doktorasına ulaştı. 1971’de, 22 yaşında Chicago Üniversitesi’nde profesör olarak, ABD’deki en genç tam profesör oldu. İki yıl sonra Princeton’a profesör…
Biz Osmanlıyız veya Osmanlı Torunuyuz diye ortalıkta dolaşan, eline tespih alıp kafasına sarık takan insanlar çok var. Şalvar giymeyi, Arapça konuşmayı Osmanlılık olarak gören bu zihniyet acaba gerçekten Osmanlıları temsil ediyor mu? Turkcemalumatlar olarak cevap verelim. Hayır, etmiyorlar. Bunlar Osmanlıyı temsil etmiyorlar. Bir kişi kafasına sarık takarak, altına şalvar giyerek ve Arapça konuşarak Osmanlıyı temsil…
İktisada Giriş: Değişken, Sabit ve Toplam Maliyet Üretim miktarına bağlı olan ve dolayısıyla üretim miktarıyla birlikte değişen maliyetlere değişken maliyetler denir. Kısa dönemde bir firma için değişken maliyet, genellikle ham madde ve emek girdisi için katlanılan maliyetlerden oluşur. Bir firmanın kısa dönemde daha fazla ürün üretebilmesi için daha çok değişken girdi kullanması gerekeceğinden dolayı, doğal…
İktisada Giriş: Ekonomik Kâr Nedir? Kârın hesaplanmasında iktisatçılar açık ve örtük maliyetlerin toplamından oluşan ekonomik maliyeti kullanırken, muhasebeciler kâr hesaplamasında sadece açık maliyetleri kullanır. İktisatçılar tarafından hesaplanan ekonomik kâr ile muhasebeciler tarafından hesaplanan muhasebe kârı aşağıdaki eşitlikler tarafından verilir. Muhasebe kârı = (toplam hasılat) – (toplam açık maliyetler) Veya; Ekonomik kâr = (muhasebe kârı) –…
Firma üretim sürecinde kullandığı emek, sermaye ve doğal kaynak girdilerini belli bir bedel karşılığında dolayısıyla belli bir maliyete katlanarak elde eder. Kâr maksimizasyonu güdüsü ile hareket eden bir firma açısından son derce önem arz eden maliyet olgusunun muhasebeciler ve iktisatçılar tarafından algılanışı farklıdır. Algılamadaki bu farklılığın temel nedeni fırsat maliyetleridir. Herhangi bir faaliyete ilişkin fırsat…
İktisada Giriş: Faktör Bileşiminin Seçimi Bir firma için üretimi gerçekleştirirken üretim faktörleri bileşenini yani hangi üretim faktöründen ne miktarlarda üretim sürecinde kullanılacağının belirlenmesi, üretime yönelik en önemli aşamalardan birini oluşturur. Firmalar bu konudaki kararlarını, şimdiye kadar çeşitli bölümlerde karşımıza çıkan marjinal kavramından yararlanarak verirler. Konunun daha rahat anlaşılabilmesi için bir firmanın üretim sürecinde sadece iki…
İktisada Giriş: Uzun Dönemde Üretim Uzun dönemi kısa dönemden ayırt eden en belirgin özellik, uzun dönemde artık sabit girdi yoktur ve dolayısıyla tüm girdiler değişken girdi durumundadır. Uzun dönemde üretimde kullanılan tüm girdiler değişken girdiler olduğundan dolayı, azalan verimler yasası bu dönemde geçerliliğini yitirir. Uzun dönemde tüm girdilerin miktarlarının değişebiliyor olması beraberinde ölçek ve ölçeğe…
TPPL, APPL ve MPPL Eğrilerinin Grafiksel Gösterimi Grafik 6.1, X firmasına ait emeğin toplam fiziksel ürününe (TPPL), emeğin marjinal fiziksel ürününe (MPPL) ve emeğin ortalama fiziksel ürününe (APPL) ilişkin eğrileri ve bu eğrilerin artan, azalan ve negatif verim bölgelerini göstermektedir. TPPL, APPL ve MPPL’nin hesaplanmış hâlleri Tablo 6.1’de gösterilmektedir. Tablo 6.1 incelendiğinde, X firmasının ulaştığı…
Toplam, Ortalama ve Marjinal Fiziksel Ürün Üretim sürecinde kullanılan değişken girdinin farklı miktarları için elde edilen farklı çıktı düzeylerine toplam fiziksel ürün denir ve TPP kısaltması ile gösterilir. Emek girdisine ait toplam fiziksel ürün TPPL kısaltması ile gösterilmektedir ve bu kısaltma, emeğin toplam fiziksel ürünü şeklinde okunur. Emek girdisi ile emek girdisine ait toplam fiziksel…
İktisada Giriş Üretim ve Üretim Fonksiyonu İnsan ihtiyaçlarını doğrudan veya dolaylı bir biçimde gidermeye yönelik mal ve hizmetleri sunma çabasına üretim denir. İnsan ihtiyaçlarını karşılayacak olan mal ve hizmetlerin üretimini gerçekleştirip satışa sunan ekonomik birime de firma denir. Piyasada faaliyet gösteren firmalar farklı büyüklüklerde olabilirler. Firma en basiti ile bir büfe olabileceği gibi bünyesinde birçok…
İktisada Giriş 6. Ünite: Üretim ve Maliyetler Günlük hayatta gerçekleşen ekonomik faaliyet ve olayların açıklanmasında arz ve talep modellerinden sıklıkla faydalanılmaktadır. Talep modelleri bir mal veya hizmeti tüketim amaçlı satın almak isteyenlerin (tüketicilerin) davranışlarının açıklanmasında kullanılırken, arz modelleri bir mal veya hizmeti satmak amacıyla üretenlerin (üreticilerin veya firmaların) davranışlarının açıklanmasında kullanılmaktadır. Herhangi bir piyasa yapısı…
İktisada Giriş 5. Ünite Önemli Bilgiler Bağlayıcı bir tavan fiyat uygulamasıyla ortaya çıkan kıtlık nedeniyle tayınlama sorunu ortaya çıkmaktadır. Bu durum uzun kuyrukların oluşmasına yol açarak zaman kaybına neden olacaktır. Satıcılar kendi müşterilerine, yakınlarına öncelik vererek karmaşaya yol açabilecektir. Yine bağlayıcı tavan fiyatı ile özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde karaborsa fiyatının oluşmasına yol…
M.Ö. 3000 yıllarında Avrupa, Mısır, Güney Amerika, Ortadoğu ve Çin’de, insanlar inşaat için taş kullanmaya başladılar. Bu ilk binaların hepsi içinde insanların yaşaması için yapılmış değildi. Bazıları dini amaçlarla, bazıları da mezar olarak yapılıyordu. Bunların arasında Mısır ve Güney Amerika’nın tapınakları ve piramitleri, Ortadoğu’nun zigguratları ve İngiltere’deki Stonehenge gibi anıtlar vardır. Kahire yakınlarındaki büyük Kufu…
İnsanların ilk yaptıkları binalar ahşap direkler ya da kimi zaman büyük hayvan kemikleri üzerine gerdikleri hayvan derilerinden çadırlardı. M.Ö. 6000 yıllarında Türkiye’de Çatalhöyük’te yaşayanlar çamur ve ağaçtan evler yapmaya başladılar. Bunlar duvarlarını ince sıvayla örtüp üzerlerine bitkilerden çıkardıkları boyalarla resimler yaptılar.
M. Ö. 10.000 ila 5000 yılları arasında insanlar çiftçiliği öğrendiler, toplu olarak yaşamaya ve üzerlerini süsledikleri topraktan çanak çömlek yapmaya başladılar. Taş silah ve aletlerin yerini bakır ve bronz almaya başladıkça metal işleyenler önemli kişiler oldu ve bunların yaptıkları alet ve nesneler süslenmeye başladı. Kasaba ve kentler büyüyüp devletler zenginleşince gösterişli tapınaklar, saraylar ve diğer…
İnsanların yaptıkları en eski resimler 40.000 yıl öncesine dayanır. O dönemde insanlar mağaralarda yaşarlardı, avlamarak ve vahşi hayvanları yiyerek yaşayan avcılardı. İnsanın sağ kalma mücadelesine ilişkin bir sanat yarattılar ve mağaralarının duvarlarında hayvan ve avlanma sahneleri çizdiler. En eski mağara resimlerinin bazıları bugün hala İspanya’da, Fransa’da ve Sahra Çölü’nde görülebilir. Fransa’ nın güneyind3 Lascaux’da Buz…