Bilimsel Yazının İçeriği Nasıl Olmalıdır?

Bilimsel bir yazının kendisi kadar başlığı da içeriği yansıtması açısından özenle seçilmelidir. İçeriği özetle yansıtan özgün bir isim, başlık olarak seçilmelidir. Araştırma başlığı, çok genel, çok kısa ya da çok uzun ifadeler ve sözdizimi hatası içermemelidir. Başlıkta kısaltma kullanılmamalıdır. Örneğin “Peyami Safa’nın Fatih- Harbiye Romanında Simgesel Değerler” başlığı, içeriğinde ne yazdığını açıkça anlatan uygun bir araştırma yazısı başlığıdır. Ancak “Türkiye Türkçesinde Dolaylı Tümleç” gibi bir başlık, çok genel ve içerik hakkında pek fikir vermemektedir. Bilimsel yazılarda amaç bir şeyi incelemek ve yazıya dökmek ise başlık da daha çok yazıda ne tür bilgi verileceğini düşündürmektedir. Konuyla ilgili topladığı kaynakları ve bilgileri, yazıya dönüştürmeye artık hazır olan araştırmacı, yazının giriş bölümünde araştırmanın amacını açıkça ifade etmelidir. Araştırmanın önemi, araştırmanın ilgili bilim dalına yaptığı katkıdır. Katkı kuramsal veya uygulamalı olabilir.

Giriş bölümünde aynı zamanda çalışmanın çerçevesi çizilir. Araştırmacının konuyu nasıl sınırladığı ve ne çerçevede, hangi yöntemle ele alacağı mutlaka belirtilmelidir. Böylece araştırmacı, hazırlayacağı yazının küçük bir haritasını çıkarmış olur. Bu harita, yazının geneli hakkında bilgi vereceğinden, hem yazı boyunca kendisine, hem de okuyucuya yol gösterecektir. Ayrıca araştırmanın amacının yanında, konuya ilişkin daha önce yapılmış çalışmalar da girişte özetlenmelidir. Yazar bütün bunlardan başka, bu bölümde çalışmasıyla hangi sonuçlara ulaşmayı hedeflediğini de belirtebilir. Bu bölümde konu ile ilgili kavramlara, terimlere yer verilir ve araştırma probleminin niteliği, içeriği, önemi ve geçmişi belirlenmeye çalışılır. Bir araştırmada sorunun geçmişi, onun nasıl bir gelişim gösterdiğini, ortaya çıkmasında hangi değişkenlerin rol oynadığını, o olayın hangi sonuçları doğurduğunu anlamak bakımından son derece yararlıdır. Olay üzerinde etkili olan değişkenler, o olayın gösterdiği gelişim ve doğurduğu sonuçlar araştırmacıya oldukça kullanışlı ipuçları verir (İslamoğlu, 2003: 36-37).

Giriş bölümünün ardından araştırmacı, yazısına başlar ve girişte izleyeceğini belirttiği yöntemle, sınırladığı konu ve sorduğu sorular çerçevesinde yazısını oluşturur. Çalışmanın ana bölümü girişte ifade edilen özet bilgilerin açık ve net bir şekilde belirtilmesini içerir. Yazar, çalışmanın tezini/ düşüncesini konu ile ilgili kaynaklara atıfta bulunarak ifade eder. Bilimsel çalışmalarda, konu ile ilgili yararlanılan kaynaklara göndermede bulunmak dikkat edilmesi gereken en önemli noktadır. Bilim ahlakı, çalışmanın doğruluğu ve inanılırlığı açısından, başkalarına ait ve özgünlüğe sahip olan fikirlerin alındıkları kaynağın mutlaka gösterilmesi gerekir. Bilimsel çalışmalarda konu ile ilgili başka çalışmalara atıfta bulunmak, kendi görüşümüzün nerede durduğunu vurgulamak, çalışmaya var olan bilgilerin dışında katkımızın ne olduğunu ortaya koymak ve konu ile ilgili araştırma yapanlara çalışılan konu ile ilgili bir çerçeve sunmak açılarından önemlidir. Araştırmacının, giriş bölümünde yapacağını vaat ettiği her şeye yazısında yer vermesi gerekir. Örneğin girişte a, b ve c maddelerinden söz edeceğini belirten araştırmacı, yazısında a, b ve c maddelerini ayrı ayrı incelemelidir. Aynı şekilde yazısının sonuç paragrafında da a, b ve c maddelerini incelediğini bir kez daha belirtmelidir. Böyle bir sistem, yazının amacından çıkmasını engeller ve kendi içinde tutarlı olmasını sağlar.

Çalışmanın sonuç bölümünde ise yazar, giriş bölümünde ulaşmayı hedeflediği sonucun gerçekleşip gerçekleşmediğini ortaya koyarak konu ile ilgili kendi yorumlarını içeren ifadelere yer verir. Araştırmanın en etkin ve en önemli bölümü olan sonuç, bir anlamda araştırmanın neden yapıldığının da açıklandığı bölümdür. Yazarın kendi yorumları, sonuç bölümünde muğlak olmamalı, kesin ve net ifadeler ortaya konmalıdır. Bu bölümün, çalışmanın özünü ve genel niteliklerini verdiği ve çalışma boyunca yapılan açıklamaların burada özetlendiği unutulmamalıdır. Örneğin, “bir malın gelir-tüketim esnekliği, analiz sonucunda 0,60 bulunmuş ise bu sonucun yorumlanmadan böylece bırakılması bir eksikliktir. Bu değer, hangi koşulların sonucudur ve hangi sınırlar içerisinde doğrudur? Hiç değişme göstermeyecek midir? Değişme gösterecekse, hangi faktörlere bağımlı olacaktır sorularına açıklık getirmelidir.” (Arıkan, 2004: 65). Bilimsel yazı yazım stili IMRAD formatında olmalıdır. IMRAD formatında yazılacak bir yazının sunacağı bilgiler, anlattıkları temalara göre temel başlıkların içinde ait oldukları alt bölümlerde yer alacak biçimde düzenlenmiştir. Her temel bölümün hangi içerikte hazırlanması gerektiği belirlenmiştir. Her temel bölüm kendi içinde alt başlıklara izin verebilir, ancak bu genişlemelerin genel yaklaşımı bozmayacak biçimde tasarlanması gerekir (Özdamar, 2003: 232-233).

Bir Cevap Yazın