Santrifüjleme İşlemi Özet Anlatım
Santrifüjler, farklı yoğunluklara sahip olan moleküllerin yer çekimi etkisiyle ayrıştırılmasını hızlandırmak amacıyla kullanılır. Santrifüj sistemi merkezkaç kuvveti ile çalışır. Santrifüj işlemi sonrasında elde edilen çökeltiye sediment (veya pelet),üstte kalan sıvı kısma ise süpernatant adı verilir.
Santrifüjleme İşlemi Detaylı Anlatım
Santrifüjler, farklı yoğunluklara sahip olan moleküllerin yer çekimi etkisiyle ayrıştırılmasını hızlandırmak amacıyla kullanılır. Santrifüj sistemi merkezkaç kuvveti ile çalışır. Buna göre santrifüj rotorunun dönme hızı ne kadar yüksek olursa santrifüj edilen sıvı içindeki moleküllere uygulanan kuvvet de o derece büyük olacaktır. Dolayısıyla moleküler yoğunluğu büyük olan (ağır) moleküller daha çabuk yol alarak tüpün dibine birikecek, moleküler yoğunluğu düşük olan (hafif)moleküller ise tüpün daha üst bölgelerinde yer alacaktır. Böylece bir sıvı içindeki molekülleri ayırt etmek mümkün olabilmektedir. Santrifüj işlemi sonrasında elde edilen çökeltiye sediment (veya pelet), üstte kalan sıvı kısma ise süpernatant adı verilir. Santrifüj işleminde iki fazın ayrılması için uygulanması gerekli olan güce relatif santrifüj kuvveti (RCF, relative centrifugal force) denir. RCF değeri yerçekimi kuvvetinin (g) katları ile ifade edilir (örneğin; 1500x g veya 3000x g). Bununla birlikte ayrıştırılacak materyale uygulanacak santrifüj koşulları iki şekilde ifade edilebilir. Bunlardan ilki yukarıda açıklanan RCF (relatif santrifüj kuvveti) değeridir. Diğeri ise santrifüjün dakikadaki dönüş sayısını ifade eden rpm (revolutionsper minute, devir/dakika) değeridir. Biyolojik ürünler üzerinde yapılan çalışmalarda soğutmalı santrifüjler kullanılır. Bu durumda genel olarak sıcaklık değerinin +4°C olması istenir. Hücrelerle çalışılırken (hücre kültürleri, kan hücreleri vb) düşük hızda santrifüj uygulamaları tercih edilir. Bu çalışmalarda tercih edilen santrifüj hızı 1.000 rpm (devir/dk)’dir. Diğer biyolojik ürünler ve serumla çalışılırken 3.000 devir/dk hızda santrifüj yapılabilir. Virusları çöktürmek için ise çok daha yüksek hızlara ihtiyaç duyulur. Bu amaçla genellikle 20.000-80.000 devir/dk hızda ultrasantrifüj uygulamaları gereklidir.
