Kayık gagalı balıkçıl (Cochlearius cochlearius), Güney ve Orta Amerika’nın sulak alanlarında, mangrov ormanlarında ve nehir kenarlarında yaşayan ilginç bir kuş türüdür. Adını, kaşık ya da kayık şeklindeki geniş ve kısa gagasından alır. Bu gagası, suyun içinde yengeç, balık ve böcek gibi küçük avları yakalamak için mükemmel bir araçtır. Yetişkinlerin başında ince, süsleyici tüyler bulunur ki bu, ona zarif bir görünüm katar. Kayık gagalı balıkçıl ya da koca gagalı balıkçıl (Cochlearius cochlearius), balıkçılgiller (Ardeidae) familyasının atipik bir üyesidir. Önceleri monotipik Cochlearidae familyasında sınıflandırılmaktaydı. Meksika’dan Peru ve Brezilya’ya kadar olan bölgede mangrov bataklıklarında bulunur. Geceleri aktif olan bu kuş, mangrov ağaçları üzerinde yarı koloni hâlinde bulunur. Çalılardan oluşan yuvalarında bir kerede 2 ila 4 yumurta yumurtlar. Yumurtalar mavimsi beyaz renklidir. Yaklaşık 54 cm boyundadır. Erişkin kuşların tepeleri, uzun ibikleri ve sırtlarının üstü kara renklidir. Yüzü, boğazı ve göğsü beyaz renklidir. Yanları siyah alt tüyleri de pas rengidir. Kanatları ve sırtının alt tüyleri soluk gri renklidir. Büyük ve kepçe biçimli gagası kara renklidir. Erişkin olmayan kuşların üst tüyleri kahverengidir ve alt tüyleri kahverengi kenarlı beyaz reklidir ve ibikleri yoktur. Balık, fare, su yılanı, yumurta, kabuklular, böcekler ve amfibilerle beslenirler.
I. Fiziksel Özellikleri
| Özellik | Açıklama |
| Gaga | En ayırt edici özelliğidir. Geniş, kalın, koyu renkli ve kepçe (kayık/tekne) şeklindedir. Bu geniş gaga, çamurlu sularda avlanırken yiyeceği kepçelemek veya hissetmek için idealdir. |
| Gözler | Geceleri avlanmasına yardımcı olan iri ve koyu renkli gözlere sahiptir. |
| Boyut ve Görünüm | Orta büyüklükte, tıknaz bir vücut yapısına sahiptir. Yetişkinlerin boyu yaklaşık 55 cm civarındadır. |
| Tüy Rengi | Yetişkinlerin başında siyah bir taç ve uzun bir sorguç (tepelik) bulunur. Yüz, boğaz ve göğüs kısmı beyazdır. Kanatları ve alt sırtı soluk gridir, alt kısımları ise kızılımsı-kahverengi olabilir. |
| Bacaklar | Diğer balıkçıl türlerinin çoğuna göre bacakları daha kısa ve tıknazdır. |
II. Yaşam Alanı ve Davranış
- Yaşam Alanı (Habitat): Orta ve Güney Amerika’nın sıcak bölgelerinde, özellikle mangrov bataklıklarında, nehir, göl ve bataklık kıyılarında yaşar.
- Aktivite: Çoğunlukla gece aktiftir (noktürnal). Gündüzleri, mangrov ağaçları gibi yerlerde büyük gruplar halinde dinlenir ve tüner. Avlanmaya alacakaranlıkta başlar.
- Beslenme: Etoburdur. Başlıca besinleri balıklar, karidesler (kabuklular), sucul böcekler ve küçük amfibilerdir. Geniş gagasını avları kürek gibi kazarak ortaya çıkarmak veya sudan kepçelemek için kullanır.
- Üreme: Yarı koloniler halinde veya çiftler halinde yuva yapabilir. Hem erkek hem de dişi, yumurtaların kuluçkalanmasına ve yavruların beslenmesine katılır. Yavrular doğduklarında kör ve ebeveynlerine bağımlıdır.
Kayık gagalı balıkçıl, eşsiz anatomisi nedeniyle, geçmişte ayrı bir familya (Cochlearidae) olarak sınıflandırılmış olsa da, günümüzde yaygın olarak Balıkçılgiller familyasının atipik bir üyesi olarak kabul edilmektedir. Korunma durumu açısından “Asgari Endişe” kategorisindedir.
