Alman Askerlerinin Padişah Tablosu Önünde Türkiye’de Kutladığı Noel Bayramı

Alman Askerlerinin Padişah Tablosu Önünde Türkiye’de Kutladığı Noel Bayramı. 1914–1918 yılları arasında Osmanlı ve Alman orduları arasında sıkı bir askerî ittifak bulunuyordu. Almanya’dan subaylar, mühendisler, pilotlar ve danışmanlar Osmanlı ordusuna destek vermek üzere İstanbul, Çanakkale, Filistin, Kafkasya ve diğer cephelere gönderilmişti. Fotoğrafta görülen sahne, bu askerlerin Osmanlı topraklarında Noel (Weihnachten) kutlamalarına ait. Arka planda Türk…

Read More

Hacı Kayzer! Alman İmparatoru II. Wilhelm Müslüman mı? Muhammed’in Soyundan mı geliyor?

Almanya dünya siyasetinde İngiltere’yi saf dışı bırakmak ve Müslüman dünyasının sevgisi ile desteğini kazanmak için kendini Müslüman gibi gösteriyordu. Osmanlı ile de ittifak kuran II. Wilhem’in lakabı Hacı Wilhelm idi. Ancak bu propaganda öyle bir yayıldı ki gerçekten de Alman Kayzeri’nin aslen Arap asıllı olduğu ve Muhammed peygamberin soyundan geldiğine dair dedikodular bile yayılmaya başladı….

Read More

Osmanlı Torunu Nurhan Osmanoğlu: Osmanlı Milleti Yok Türk Milleti Var

Türklüğün yok sayıldığı ve sayısızı hakaret uğradığı şu zamanlarda Türklük kavramı anayasadan kaldırılma noktasına gelmişken II. Abdülhamid’in 4. kuşak torunu Nurhan Osmanoğlu’da bu tartışmalara katıldı. Türkiyelilik, Osmanlı milleti gibi kavramları savunanlara karşı net bir cevap verdi. Osmanlı diye bir millet adı yoktur, Türk milleti vardır. Osmanlıca diye bir dil yoktur; o, kadim Türkçedir. Osmanlı bir…

Read More

OSMANLI DEVLETİ’NDE SANAYİLEŞME ÇABALARI

Sanayi Devrimi’nden önce Osmanlı Devleti’nin ekonomisi tarıma, ticarete ve küçük ölçekli atölyelerde yürütülen üretime dayanmaktadır. Zamanla merkezî otoritenin zayıflaması, tımar sisteminin bozulması, savaşlarda alınan başarısızlıklar ve toprak kayıpları sonucunda Osmanlı ekonomisi; sanayileşen Avrupa’yla rekabet edememiştir. Bu durum karşısında Osmanlı Devleti, XIX. yüzyılın başından itibaren Avrupa ülkeleri gibi sanayileşmek istemiştir. Ancak Osmanlı’nın sanayileşme çabaları; sermaye birikiminin…

Read More

Osmanlı Neden Sanayi Devrimini Kaçırdı ve Sömürgeci Olamadı?

Osmanlı Neden Sanayi Devrimini Kaçırdı? Bu faktörler, Osmanlı İmparatorluğu’nun Sanayi Devrimi’ni kaçırmasında önemli roller oynamıştır. 18. yüzyılda İngiltere’de başlayıp tüm dünyaya yayılan Sanayi Devrimi, yeni bir üretim ve güç sistemini beraberinde getirmiştir. Bu süreçte sanayileşen ülkeler teknolojik ve ekonomik anlamda büyük bir atılım yaparken, Osmanlı Devleti bu gelişmelerin dışında kalmıştır. Peki, Osmanlı bu devrimi neden…

Read More

Osmanlı Devletiyle ilgili Sınavda Çıkan Soruların Cevapları

1. Ülkelerin toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi ve sınırların korunması konusundaki söz birliğinin Yunan İsyanı sonrası unutulmasının nedenleri neler olabilir? Yunan İsyanı (1821) Osmanlı Devleti’nin egemenliği altındaki bir milletin bağımsızlık mücadelesidir. Avrupa devletleri, özellikle İngiltere, Fransa ve Rusya, bu isyanı desteklemiş ve sonunda Yunanistan 1830’da bağımsız olmuştur.Bu söz birliğinin bozulmasının nedenleri şunlardır: 2. Mürur tezkeresi nedir?…

Read More

Slavların Birbirini Katletmesi: Srebrenitsa Soykırımı

📍 Srebrenitsa Soykırımı Nedir? Srebrenitsa Soykırımı, 11 Temmuz 1995’te Bosna Savaşı sırasında, Sırp Cumhuriyeti Ordusu’na (VRS) bağlı birlikler tarafından, BM tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa’da gerçekleşti. General Ratko Mladić komutasındaki Sırp güçleri, 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuğu sistematik bir şekilde katletti. Kadınlar ise tecavüze uğradı veya sürgün edildi. Bu katliam, Uluslararası Adalet…

Read More

Osmanlı İmparatorluğunda Darbeler

Osmanlı tarihinde isyanların önemli bir yeri olmakla birlikte XIX. yüzyıla kadar yaşanan isyanlar, hanedanın değiştirilmesine yönelik bir halk hareketi olmamıştır. Buna rağmen bu isyanların bazılarında hükümdar ya tahtını ya da hayatını kaybetmiştir. XIX. yüzyıldan itibaren ise devlet kademelerindeki değişim, Avrupa’da eğitim almış devlet adamlarıyla bazı aydınların tutumu ve özellikle de Avrupa’daki siyasi akımların etkisi, rejimi…

Read More

Üç Tarz-ı Siyaset Nedir? Yusuf Akçura ve Türk Milleti

Avrupa’da ulus devlet, halk egemenliği, modernizm ve sekülerizm gibi gelişmeler; din ve töre temelli değerlerin yerine insan aklını ve bilimin ürünü olan değerlerin konulmasını sağlamıştır. Ulus devletler, kendi halklarını dil ve ülkü birliğine sahip bir “ulus” hâline getirmek ve “millî kültür” inşa etmek için çalışmıştır. Ulus devlet modelinin öncüsü ve başarılı bir örneği olan Fransa,…

Read More

Osmanlı Tarihi: Cumhuriyetten Önce Seçimler Nasıl Yapılırdı?

Kanun-ı Esasi’yi hazırlayan komisyonun üzerinde çalıştığı konulardan biri de seçimlerin yapılarak meclisin toplanmasını sağlamak olmuştur. Komisyon, meclisi oluşturacak üyelerin atamayla mı yoksa seçimle mi belirleneceği konusu üzerinde titizlikle durmuştur. Âyan Meclisi üyelerinin padişah tarafından tespit edilmesi, Mebusan Meclisi üyelerinin ise seçimle belirlenmesi kararlaştırılmıştır. Bu iki meclis Meclis-i Umûmiyi meydana getirmiştir. Mebusların halk tarafından seçilmesi, Türk…

Read More

Tanzimat ve Meşrutiyet Dönemlerindeki Hukuksal Gelişmeler

Osmanlı Devleti’nde Tanzimat’la birlikte yeni bir dönem başlamış ve hukuk devleti olma yolunda önemli adımlar atılmıştır. Tanzimat Fermanı’nda Osmanlı Devleti’nin askerlik, vergi, yargı gibi temel meselelerinden bahsedilmiş ancak bu sorunların hâlledilmesiyle ilgili kanunların ayrıca çıkarılacağı ifade edilmiştir. Tanzimat ve Meşrutiyet Dönemlerinde çıkarılan kanunlarda devlet ile toplum ilişkilerini düzenleme ve Avrupa kanunlarıyla entegrasyon düşüncesi etkili olmuştur….

Read More

Islahat Fermanı’nın Devlet Yönetimine Etkileri

Islahat Fermanı’nın amacı Müslümanlar ile gayrimüslimlerin haklarını eşit hâle getirerek bütün toplulukları ırk, din, dil ayrımı gözetmeksizin kaynaştırmak ve böylece bir Osmanlı toplumu meydana getirmektir. Ancak Ferman, gayrimüslimlerin ayrıcalıklarını genişletmiş, Müslümanlar için ise yeni haklar getirmemiştir. Osmanlı Devleti, Avrupalı devletlerin baskısı karşısında, Müslüman olmayan toplumlara eşitlik tanıdığını resmen açıklamak zorunda kalmıştır. Bu fermanla gayrimüslimler üzerindeki…

Read More

Osmanlı Paşaları: Alemdar Mustafa Paşa

III. Selim Dönemin’de yapılan ve Nizam-ı Cedit diye adlandırılan yenilikler, Kabakçı Mustafa İsyanı’yla sona ermiştir. Yenilikçi devlet adamlarından bazıları isyancılardan canını kurtarmak için Ruscuk Âyanı Alemdar Mustafa Paşa’ya sığınmıştır. Bu kişilerin etkisiyle Alemdar Mustafa Paşa, III. Selim’i tahta çıkarmak amacıyla İstanbul’a hareket etmiştir. Sadrazam dâhil pek çok kişiyi yanına çeken Alemdar, sarayı kuşatınca Sultan IV….

Read More

Osmanlı’da Sivil Toplum Kuruluşlarının Devlet Kurumuna Dönüştürülmesi

Avrupa’daki kurumlar; bilim, sağlık, sanat, sanayi, ekonomi ve teknolojide yaşanan gelişmelerle modernleşmiş ve Osmanlı kurumları artık Batı’yla rekabet edemez duruma gelmiştir. XIX. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti, özellikle eğitim ve sağlık alanlarında Avrupa’daki kurumlara ilgi duymuştur. Bu yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti’nde de eğitim ve sağlık alanlarında faaliyette bulunan vakıflar ve diğer sivil toplum kuruluşları, yerini devlet…

Read More

Sosyal Devlet ve Sultan II. Abdülhamid

Lise Tarih 4-5 Sosyal Devlet ve Sultan II. Abdülhamid Endüstrileşmenin artmasıyla Almanya’da işçi sayısında büyük bir artış meydana gelmiş ve bu artış beraberinde birtakım sosyal sorunları ortaya çıkarmıştır. Bu sosyal sorunlar, Almanya’da endüstrileşmeye bir tepki olarak sosyal devlet anlayışının doğmasını sağlamıştır. Özellikle XIX. yüzyılın son çeyreğinde Almanya’da güçlenen sosyal devlet anlayışı, yaşanan sorunların siyasetle çözümlenmesini…

Read More

Türklere Yapılan İhanet! Osmanlı Tarihinde Yabancı Okullar Lise Tarih 5-6

Türk Düşmanları boş durmuyor, yedikleri kaba tükürüyorlar. Osmanlının savunup koruduğu azınlıklar ne yaptı? Türk Düşmanı Azınlıklar ve Osmanlı’da açtıkları yabancı okullar! Osmanlı Devleti’nde azınlıklar tarafından açılan okullar, zamanla yabancı devletlerin himayesine girmiştir. Okul sayısını artırmak isteyen yabancı devletler, Osmanlı ülkesinde himayelerine aldıkları gayrimüslim toplulukların okullarıyla birlikte, kendi adlarına da okullar açmıştır. Hristiyanlığı yaymak isteyen misyonerler…

Read More

Mekteb-i Harbiye, Mekteb-i Tıbbiye ve Mekteb-i Mülkiye

Mekteb-i Harbiye, Sultan II. Mahmud’un isteğiyle 1834 yılında İstanbul Maçka’da kurulmuştur. Çağdaş bir kurum olan Mekteb-i Harbiye, Asâkir-i Mansûre-yi Muhammediye Ordusuna modern askerî ve teknolojik bilgiye sahip subay yetiştirmek amacıyla açılmıştır. Mühendishane-i Berr-i Hümâyundan getirilen Türk hocalar ile Avrupa’dan getirilen yabancı subay ve uzmanlar, okulda güçlü bir öğretim kadrosu oluşturmuştur. Zamanla okul programında değişiklikler yapılmışsa…

Read More

Osmanlı Tarihi Modern Kurumlar: Mühendishane-i Berr-i Hümâyun

Avrupa’daki gelişmeleri yakından takip eden Sultan III. Selim tarafından 1795’te İstanbul Eyüp’te kurulmuştur (Görsel 4.43). Kara Mühendishanesi olarak da bilinen okul humbara, istihkâm ve mühendislik olmak üzere üç bölümden oluşmuştur. Okul programında pozitif bilimler ve uygulamalı savaş sanatı yer almaktadır. Askerî kurumlara önem veren III. Selim, okula bağışlar yapmış ve Avrupa’dan hoca ve kitaplar istemiştir….

Read More

Osmanlı’da Modern Eğitim Kurumları: Mühendishane-i Bahr-i Hümâyun

Kaptanıderya Hasan Paşa’nın önerisi ile 1775 yılında İstanbul’da kurulmuştur. Osmanlı donanmasının Ruslar tarafından 1770 yılında Çeşme’de yakılması üzerine Kaptanıderya Hasan Paşa, yeni ve güçlü bir donanma kurulmasını istemiştir. Sultan I. Abdülhamid (Görsel 4.41) Dönemi’nde açılan bu okulda, gençleri özendirmek için öğrencilere burs ve okulun adının bulunduğu padişah tuğralı madalyalar verilmiştir. Okulun ilk hocaları Hasan Paşa…

Read More

Osmanlı Devleti’nde Telgraf

Osmanlı Devleti’nde telgraf hatlarıyla ilgili ilk çalışma Kırım Harbi esnasında başlamıştır. Bu hatlar devletin kendi ihtiyaçları için kurdurttuğu Edirne-Şumnu-İstanbul hatları olup Fransızlar tarafından yapılmıştır. İstanbul-Edirne hattı inşa çalışmalarına 1855 Mart ayında başlanmış ve İstanbul’dan Edirne’ye 270 km’lik bir hat çekilmiştir. Bu hat düz bir çizgi hâlinde Yedikule’ye kadar sur üzerinden gitmekte, buradan Küçükçekmece- Büyükçekmece-Kumburgaz-Ereğli- Çorlu-Kosturan-Lüleburgaz-Havza…

Read More